สงครามไทย-กัมพูชา กับสามชาติมหาอำนาจ

รองศาสตราจารย์ ดร. อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์
สาขาวิชาสถิติศาสตร์ สาขาวิชาพลเมืองวิทยาการข้อมูล
สาขาวิชาวิทยาการประกันภัยและการบริหารความเสี่ยง
คณะสถิติประยุกต์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

สงครามระหว่างไทย-กัมพูชา ไม่ได้เป็นความขัดแย้งระหว่างสองชาติ แต่เป็นความขัดแย้งในระดับลึกของชาติมหาอำนาจสามชาติ สองฝ่าย

ฝ่ายแรกคือสหรัฐอเมริกา ที่กัมพูชาพยายามแปรพักตร์ไปพึ่งพา มีฮุนมาเน็ตซึ่งจบจากโรงเรียนนายร้อย WestPoint ของสหรัฐอเมริกา ทำให้มีเพื่อนมากมายที่ทำงานให้ประธานาธิบดี Donald Trump เป็นตัวเชื่อม อเมริกาเอาใจฮุนเซนเต็มที่เพื่อหวังจะเข้ามามีอิทธิพลในกัมพูชาแทนจีน

ฝ่ายสอง มีจีนกับรัสเซีย โดยมีไทยกับเวียดนามเป็นมิตรสมทบ

ไทยนั้นเป็นมิตรสมทบโดยปริยายเพราะรบกับกัมพูชา ส่วนเวียดนามนั้นโดนกัมพูชาโดยฮุนเซนหักหลังทำให้โกรธแค้นถึงกับขนาดต้องจองถนนถมทะเลจากฮาเตียนลงไปเกาะฟูก๊วก (ในภาษาเวียดนาม) หรือเกาะตราล (ในภาษาเขมร) เพื่อปิดทางออกทะเลของกัมพูชาและทำให้คลองเตโชฟูนันที่ขุดจากโตนเลสาป เพื่อขนส่งออกทะเล เป็นอันหมดประโยชน์

ในพื้นที่ กัมพูชา มีเรือรบจีนจอดที่เมืองเรียม ตรงสีหนุวิลล์ สีหนุวิลล์นี้ห่างจากชายแดนกัมพูชากับเวียดนามแค่ 30 กิโลเมตร ก็อาจจะเป็นเหตุให้เวียดนามเคืองกัมพูชาเช่นกัน แต่ต้องกล่าวว่ากองทัพปลดแอกประชาชนของจีน เข้ามาอยู่ในกัมพูชาแล้วสักพักใหญ่ สนามบินที่เสียมราฐและสนามบินเดโชพนมเปญก็จีนเป็นผู้ก่อสร้าง เพื่อให้เครื่องบินรบจีนลงจอดได้

เมื่อเกิดความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชา มีแนวโน้มจะลามไปยังลาม คือฮุนเซนอาจจะเลือกโจมตีลาวใต้เพื่อหาเสียง กลบความล้มเหลวในการบริหารประเทศและความทุกข์ยากของคนกัมพูชา ทำให้รัสเซียกับลาว ร่วมซ้อมรบกันแถว ๆ ปากเซ จำปาศักดิ์ โบโลเว่นที่ปลูกกาแฟเยอะ ๆ ส่วนตรงสามเหลี่ยมมรกตนั้น ก็มีสะแตตรึง เมืองใหญ่ของกัมพูชาตั้งอยู่ เป็นการตรึงกำลังรบเอาไว้ ยันกับกัมพูชา ว่าอย่ามายุ่งกับลาว

รัสเซีย ส่งกองทัพเข้ามาในลาว พร้อมอาวุธ ยุทโธปกรณ์เต็มคาราเบล พร้อมจัดหนัก เป็นการข่มกัมพูชาว่าอย่ามาแตะต้องลาว โดยจีนเองนั่นแหละที่สนับสนุน สีจิ้นผิงคงขยิบตาบอกวลาดิเมียร์ ปูตินเรียบร้อย

ที่จีนต้องขอให้รัสเซีย พี่หมีขาวมาช่วย เพราะจีนเองขยับไม่ได้ เนื่องจากหากขยับ กัมพูชาจะเปลี่ยนแปรพักตร์ไปซบอเมริกาทันที นอกจากนี้จีนเองยังมีปัญหาเรื่องหมู่เกาะ Spratley ในทะเลจีนใต้ และปัญหาการแย่งน้ำในแม่น้ำโขง ที่ขัดแย้งกันอยู่ รัสเซียนั้นสนิทสนมกับลาวมายาวนานกว่าจีน พญามังกรจึงขอให้พี่หมีขาวมาคุมเชิงไว้

แต่นี่ก็คุมเชิงโดยการซ้อมรบกันมาสี่เดือนได้แล้ว ไม่มีทีท่าว่าจะถอนกำลังออกไป

อเมริกา มีกองเรือที่ 7 (United States Seventh Fleet) ในอินโด-แปซิฟิก มีฐานปฏิบัติการหลักอยู่ที่ โยโกสุกะ อีกอันที่อยู่ใกล้คือ กองเรือที่ 5 ในมหาสมุทรอินเดีย มีฐานปฏิบัติการหลักอยุ่ที่ ดีเอโกการ์ซีอา (Diego Garcia) หมุ่เกาะปะการัง

สหรัฐอเมริกายังแนบแน่นกับกองทัพสิงคโปร์ แต่กองทัพสิงคโปร์ ด้อยในเชิงภูมิศาสตร์ ต้องมาอาศัย ค่ายไทรโยคกับค่ายรามสูรในไทย เพื่อฝึกรบทางบกและทางอากาศ แน่นอนว่าในกองทัพสิงคโปร์ก็คงมีอะไรลึก ๆ กับกองทัพอเมริกา

เท่ากับในกัมพูชา มีกองทัพจีนอยู่

ที่สุดแล้วอเมริกาเคยมีฐานทัพในประเทศไทย ก่อนลาว เวียดนาม กัมพูชา แตกสามประเทศกลายเป็นคอมมิวนิสต์กันหมดในพ.ศ. 2518 โดยภูมิรัฐศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ ไทยสำคัญมากและเป็นที่ปรารถนาของทั้งจีนและสหรัฐอเมริกา โปรดอ่านได้จากบทความ ไทยสำคัญอย่างไรสำหรับอเมริกา? โดยผู้เขียนเอง https://mgronline.com/daily/detail/9660000045160 แต่จีนเลือกเข้ามามีอิทธิพลแบบนิ่มนวล ในขณะที่สหรัฐอเมริกาเข้ามาแบบโฉ่งฉ่าง

ถ้าลองมีรัฐบาลขี้ข้าอเมริกัน โดยพรรคการเมืองขี้ข้าอเมริกัน เอ่ยปากชวนอเมริกาเข้ามาตั้งฐานทัพอเมริกาในประเทศไทยอีกรอบ อเมริกาก็มาทันที

แน่นอนว่าถ้ารัฐบาลไทยที่เอียงไปทางจีนมากเอ่ยปากชวนจีนมาตั้งฐานทัพจีนในไทย จีนก็คงมา แต่จะมาแบบอ่อนโยน เช่น เอาเรือรบหรือเครื่องบินรบมาจอด อย่างเช่น การซื้อเรือรบหรือเรือดำน้ำ ต้องส่งนายทหารเรือหนุ่ม ๆ ที่จะอยู่กับเรือรบหรือเรือดำน้ำลำนั้นไปอีกหลายปีไปฝึกที่ประเทศที่ต่อเรือ ใช้เวลาฝึกกันสองถึงสามปี ถึงจะไปรับเรือมาเพื่อให้สามารถบังคับและซ่อมดูแลเรือรบ เรือดำน้ำได้ด้วยตนเอง สมมุติว่าไทยบอกว่า เราขอให้กองทัพเรือจีน ช่วยส่งเรือรบครู กับเรือดำน้ำครู พร้อมครูมาสอนกองทัพเรือไทย ให้สามารถบังคับเรือรบจีนและเรือดำน้ำจีนได้เอง ไม่ต้องส่งทหารเรือไทยไปเรียนที่จีน จะได้ประหยัดงบประมาณและชำนาญภูมิประเทศของทะเลไทยที่แตกต่างจากทะเลจีนอย่างสิ้นเชิง จะได้ก่อประโยชน์ให้เกิดสูงสุดกับประเทศไทย ผมคิดว่าพญามังกรก็คงเต็มใจที่จะส่งเรือรบครูและเรือดำน้ำครูเข้ามาช่วยถ่ายทอดวิชาให้ทหารเรือไทยอย่างเต็มที่เช่นกัน การเอาเรือรบครูและเรือดำน้ำครูมาจอดในทะเลไทย ก็เท่ากับคุมเชิงสหรัฐอเมริกามากยิ่งขึ้นไปอีก

ในลาว ติดกับกัมพูชา มีกองทัพรัสเซียอยู่

ห่างออกมา มีกองเรือของสหรัฐอเมริกา พร้อมลงมือจากทั้งโยโกสุกะในมหาสมุทรแปซิฟิค และจากดิเอโกการ์ซิอา หมู่เกาะปะการัง ในมหาสมุทรอินเดีย

มีกองทัพเวียดนาม ซึ่งอยู่ข้างจีน อย่างแน่นอน และกองทัพเวียดนามก็มีศักยภาพเข้มแข็งมาก เคยถึงอันดับหกของโลก

คำถามคือ การที่มหาอำนาจมีกองกำลังตรึงกันไว้อย่างนี้ ส่งผลอะไร

คงต้องถามว่า เมื่อไหร่สถานการณ์ของกัมพูชาจะสุกงอมจากภายใน อันหมายถึงความล่มสลายของระบอบฮุนเซน การที่มหาอำนาจสามชาติ สองฝ่าย คุมเชิงไว้เช่นนี้ ย่อมแสดงให้เห็นว่าน่าจะเกิดการเปลี่ยนแปลง ในกัมพูชาอย่างแน่นอน แต่จะเป็นเมื่อใด ไม่มีใครทราบ

จีน คุมเชิง โดยมีรัสเซีย เวียดนาม เป็นคนช่วย อยู่ใกล้ชิดมากกับพื้นที่ของกัมพูชา มีไทยที่รบกับกัมพูชาอยู่แล้วนั้น แทบจะเป็นสมัครพรรคพวกร่วมวงไพบูลย์ด้วยไปโดยปริยาย แม้ประเทศไทยจะใช้การทูตไผ่ลู่ลม เป็นมิตรกับมหาอำนาจทุกฝ่าย มาโดยตลอด

จีนนั้นต้องการเปลี่ยนระบอบฮุนเซน เพราะการเป็นรัฐสแกมเมอร์ของฮุนเซนและปล่อยให้จีนเทาเข้าไปทำธุรกิจในกัมพูชานั้น ทำให้รัฐบาลพรรคคอมมิวนิสต์จีนเสียหน้าอย่างที่สุด เกิดปัญหาคนจีนถูกฉ้อโกงและค้ามนุษย์ในกัมพูชา เรื่องนี้จีนไม่สามารถปล่อยวางได้เลย ตั้งแต่สีจิ้นผิงเองก็พูด หวังอี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของจีนก็พูด หลิวจงอี้ ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงความมั่นคงของจีนก็พูดและเข้ามาไทยไม่รู้กี่รอบต่อกี่รอบเพื่อมาปราบจีนเทารอบ ๆ ประเทศไทย

แต่จีนก็ยังคงจำเป็นต้องอาศัยฮุนเซน เพื่อครองพื้นที่ในกัมพูชาต่อไป เนื่องจากจีนถูกหันกระบอกปืนล้อมโดยสหรัฐอเมริกา ซึ่งวันนี้ เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น ฟิลิปปินส์ ต่างมีฐานทัพอเมริกาตั้งอยู่ ไต้หวันก็เป็นส่วนหนึ่งของฝ่ายอเมริกา และอเมริกามีอิทธิพล สิงคโปร์และมาเลเซีย ในยุคนี้ก็อยู่ข้างสหรัฐอเมริกาอย่างชัดเจน

อย่างไรก็ตาม นโยบายการฑูตของจีนนั้น นิ่มนวล ไม่แทรกแซง ตามคำพูดของโจวเอินไหล นายกรัฐมนตรีในดวงใจของจีน ที่กล่าวในการประชุมของสหประชาชาติ ที่บันดุง อินโดนีเซีย โดยมีพระองค์เจ้าวรรณไวทยากรวรวรรณ กรมหมื่นนราธิปพงษ์ประพันธ์ ทรงเป็นประธานในที่ประชุมและทรงถามว่าจีนจะแทรกแซงการเมืองในประเทศอื่นหรือไม่ และจีนได้ประกาศอย่างชัดเจนว่าไม่แทรกแซง ไม่รุกรานใครทั้งสิ้น และทำเช่นนี้มากว่า 50-60 ปี แต่อิทธิพลของสงครามการค้านั้นจีนเก่งกาจมากเหลือเกินจนทุกคนก็ต่างยำเกรง

ดังนั้นจีนจะรอสถานการณ์สุกงอม ให้ระบอบฮุนเซนล้มสะดุดขาตัวเองลงจนพังพินาศไปเอง แต่จีนได้เตรียมการไว้ หลายประการ

หนึ่ง สนับสนุนและคุ้มครองความปลอดภัยของเจ้านโรดม จักราวุธ หัวหน้าพรรคฝ่ายค้านฟุนซินเปค ชนิดยุงริ้นไรไม่ไต่ตอม

สอง จีนสนับสนุนและมีสัมพันธ์กับแนบแน่นกับเตียบัน ผู้คุมกำลังทหาร นอกจากกลุ่ม BHQ ของฮุนเซนที่เตียบันเข้าไปยุ่งไม่ได้

ถ้าระบอบฮุนเซนในกัมพูชาไม่จบ การรบก็ยังคงดำเนินต่อไประหว่างไทยกับกัมพูชา จนกว่าฮุนเซนจะล้มลง สถานการณ์สุกงอมจากภายใน แล้วจีนจึงจะลงมืออย่างนิ่มนวลที่สุด

การที่ไทยจะหวังว่าจีนจะจัดการกัมพูชาอย่างบุ่มบ่ามนั้นเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ ไม่ใช้วิสัยของจีน

ส่วนที่จะหวังให้รัสเซียกับเวียดนามจับมือกันถล่มกัมพูชา ก็ไม่ได้เป็นเรื่องง่าย จีนเองก็ไม่ได้ต้องการให้เวียดนามกับรัสเซียแผ่อิทธิพลเข้ามาในกัมพูชามากจนเกินไปเช่นกัน แต่มีความเป็นไปได้เหมือนกันที่เวียดนามจะไม่ทน เพราะในอดีตที่ผ่านมาเวียดนามก็เคยลุยแหลกเข้ามาถล่มพนมเปญแล้ว

การรบระหว่างไทยกับกัมพูชาจึงน่าจะยังอีกยาว เพราะระบอบฮุนเซนยังไม่สุกงอมจนล่มสลาย การเล็งจ้องมองตากันของมหาอำนาจในภูมิภาค เป็นสิ่งย้ำชัด ว่ารอการเปลี่ยนแปลง ในขณะที่พญามังกรเลือกที่จะนิ่ง รอสถานการณ์สุกงอม ค่อยลงมืออย่างรวดเร็ว แต่นิ่มนวล

ระหว่างนี้ ไทยเราจำเป็นต้องเข้มแข็ง ยืนบนลำแข้งตนเองได้ อย่าให้พรรคการเมืองขี้ข้าอเมริกา เซาะกร่อนบ่อนทำลายขายชาติ เข้ามามีอิทธิพล ผ่านการเลือกตั้งโดยเด็ดขาด อย่าให้พรรคการเมืองของหลานอังเคิล ขึ้นมามีอำนาจครองประเทศไทย โดยเด็ดขาด

ขอประเทศไทยจงมีชัยชนะ ขอปวงชนชาวไทยรู้รักสามัคคี ร่วมกันปกป้องรักษาประเทศ