หากใครได้แวะเวียนไปไหว้พระทำบุญที่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหารจังหวัดพิษณุโลก คงต้องถูกสะกดสายตาด้วยรถบรรทุกสีแดงคาดเหลืองที่เตะตาซะจนต้องเข้าไปดูใกล้ๆ ว่ารถสีสดใสคันนี้มีอะไรเด็ดถึงทำให้ผู้คนระแวกนั้นต่อคิวรายเรียงกันไม่ขาดสาย
“Coffee Truck” โครงการรถกาแฟเคลื่อนที่จากโรงเรียนพิษณุโลกปัญญานุกุลที่เปิดสอนนักเรียนผู้มีความบกพร่องทางสติปัญญาและการได้ยิน นอกจากตัวรถที่มีความโดดเด่นเพราะเป็นรถโบราณตั้งแต่สมัยสงครามโลกนำมาปรับปรุงใหม่แล้ว ภายในรถเคลื่อนที่คันนี้ยังหอมกรุ่นและอบอวลไปด้วยความพิเศษที่พร้อมเสิร์ฟให้กับลูกค้าด้วยหัวใจ
“เราไม่ได้ขายความสงสาร เพราะถ้าขายความสงสารทุกอย่างมันไม่ยั่งยืน ไม่ว่าสินค้า ไม่ว่ากาแฟจะต้องเป็นของที่มีคุณภาพจริงๆ ถ้าเราขายคุณภาพมันจะยั่งยืนและอยู่ได้” ผอ.ศักดา เรืองเดช ผู้อำนวยการโรงเรียนพิษณุโลกปัญญานุกุล บอกกับเราอย่างชัดถ้อยชัดคำผ่านน้ำเสียงหนักแน่น
ต้องบอกก่อนว่าโครงการ Coffee Truck เป็นหนึ่งใน 33 อาชีพที่รองรับนักเรียนที่สนใจธุรกิจกาแฟ ซึ่งสมาชิกทั้งหมดจากโรงเรียนพิษณุโลกปัญญานุกุลเป็นน้องๆ ที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาและการได้ยิน ทว่าโครงการนี้ไม่ได้ถูกสร้างมาเพื่อฉายภาพความน่าสงสารของเด็กๆ แต่เป็นโครงการที่ช่วยทำให้เด็กเหล่านี้ได้พัฒนาความสามารถและหาเลี้ยงตัวเองได้ในอนาคต
“จุดเริ่มต้นคือเราสอนเด็กพิการ ซึ่งที่ผ่านมาเมื่อเขาเรียนจบแล้วกลับไปอยู่บ้าน เขายังมีปัญหาในเรื่องการเป็นภาระให้กับครอบครัวและสังคม ผมมีโอกาสได้ไปดูงานการสอนเด็กพิการที่ประเทศเกาหลีใต้ เด็กที่นั่นเมื่อจบการศึกษาแล้วเขามีงานทำ เช่น ทำในบริษัท ทำในโรงงานอะไรต่างๆ ที่เขาทำได้ และมีเงินเดือน มีค่าตอบแทน
แต่คนพิการบ้านเรา พอเรียนจบไปแล้วก็ยังกลับไปเป็นภาระให้ทางครอบครัว ผมจึงมาปรับสื่อการสอนที่โรงเรียนพิษณุโลกปัญญานุกุล ในด้านการงานอาชีพเพื่อให้เด็กพิการได้ฝึกอาชีพ พอจบการศึกษาไปแล้ว เขาจะได้เอาอาชีพนี้ไปใช้ในการประกอบอาชีพของเขา ไม่ต้องเป็นภาระของสังคม”
หลังจากที่ได้ไปดูงานในต่างประเทศแล้ว ทางโรงเรียนได้นำไอเดียมาปรับใช้ในเรื่องของการส่งเสริมอาชีพในสาขาต่างๆ ทว่ายังมีปัญหาเพราะด้วยโลเกชั่นของโรงเรียนที่อยู่ห่างไกลจากชุมชน จึงทำให้สินค้าของเด็กๆ ไม่สามารถนำมาจำหน่ายได้ นี่จึงเป็นที่มาของการทำร้านค้าเคลื่อนที่ในที่สุด
“หลังจากที่ผมทำอาชีพให้กับเขาแล้ว เขาผลิตชิ้นงานขึ้นมาก็ไม่มีตลาดรองรับ เพราะโรงเรียนอยู่ห่างไกลตลาดและชุมชน ผมเคยมีโอกาสได้ไปต่างประเทศผมเห็นว่าเขาใช้รถโมบายต่างๆ เอาสินค้าขายในรถ จึงเกิดไอเดียว่าทำเป็นรถยนต์โบราณ ชื่อว่า “Coffee Truck” ให้เป็นร้านค้าเคลื่อนที่ได้ เด็กที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาและการได้ยินจะอยู่ที่รถ Coffee Truck คันนี้
โดยเราได้รับการอนุเคราะห์งบประมาณจากพระครูอุดมประชาทร (พระอลงกต ติกขปัญโญ) เจ้าอาวาสวัดพระบาทน้ำพุ จ.ลพบุรี พระครูสิทธิธรรมวิภัช เจ้าอาวาสวัดราชบูรณะ อ.เมืองพิษณุโลกพระครูสุปุญญนิวิฐ เจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์ อ.เมืองพิษณุโลก เพื่อซื้อและปรับปรุงตกแต่งรถยนต์บรรทุก 6 ล้อ ในการดำเนินการจากทั้งหมด 500,000 บาท และเงินบริจาคทั่วไปอีก 300,000 บาท ในการจัดซื้อเครื่องบดและอุปกรณ์ในการชงกาแฟ”
บอกเลยว่ารถกาแฟเคลื่อนที่คันนี้ไม่ธรรมดา เพราะสมาชิกทั้งหมดได้ผ่านการเรียนมาจากบาริสต้ามืออาชีพแล้วทั้งนั้น จึงวางใจในรสชงและรับประกันฝีมือได้เลยว่าต้องไม่ธรรมดาแน่นอน ซึ่งนอกเหนือไปจากการขายกาแฟแล้ว บนรถคันนี้ยังมีสินค้าของเด็กๆ เช่น งานฝืมือ งานแฮนด์เมดต่างๆ มาวางขายให้นักท่องเที่ยวอีกด้วย
“ส่วนกาแฟตรงนี้เราฝึกให้นักเรียนเป็นคนชง แต่นักเรียนต้องเรียนการชงกาแฟจากบาริสต้ามืออาชีพมาก่อน เพราะว่าเน้นการขายคุณภาพ เราไม่ได้ขายความสงสาร เพราะถ้าเราขายความสงสารทุกอย่างมันไม่ยั่งยืน ไม่ว่าสินค้า ไม่ว่ากาแฟจะต้องเป็นของที่มีคุณภาพจริงๆ ถ้าเราขายคุณภาพมันก็จะยั่งยืนและอยู่ได้”
นอกจากนี้ ผอ.ศักดายังบอกอีกว่าใครที่ได้มาอุดหนุนกาแฟที่ Coffee Truck จังหวัดพิษณุโลก หากลูกค้าซื้อสินค้า 1 อย่างจะได้ถึง 3 อย่างกลับไป แต่อย่าเพิ่งตกใจว่าทำไมถึงลดแลกแจกแถมกันเยอะถึงเพียงนี้ สิ่งที่ท่าน ผอ.กำลังจะบอกกับเราทำเอาอดยิ้มตามไม่ได้จริงๆ
“มันเป็นงานที่ให้โอกาสคนพิการด้วย เราจึงมีนโยบายว่าถ้าคุณซื้อสินค้าหรือกาแฟของ Coffee Truck คุณจะซื้อ 1 ได้ 3 หมายความว่าซื้อ 1 อย่าง คุณจะได้สินค้าหรือกาแฟที่มีคุณภาพ อย่างที่สองคือคุณได้ให้โอกาสคนพิการได้ทำงาน อย่างที่สามคุณได้บุญไปด้วย 3 อย่างนี้ครับ”
นี่อาจกลายเป็นอีกหนึ่งซิกเนเจอร์ของจังหวัดพิษณุโลกไปแล้วก็ว่าได้ เพราะหากใครที่มาเที่ยวชมหรือได้แวะเวียนไปทำบุญที่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร แล้วไม่ได้ยืนต่อคิวซื้อกาแฟจาก Coffee Truck ต้องบอกเลยว่าคุณพลาดแล้วล่ะ
“ตอนนี้กลายเป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดพิษณุโลกไปแล้วครับ (หัวเราะ) ส่วนเด็กที่จบไปเขาสามารถไปประกอบอาชีพได้เลย ทุกคนมีรายได้ มีอาชีพหลักของตัวเอง มีทั้งประกอบอาชีพกับผู้ปกครอง ประกอบอาชีพกับผู้ประกอบการ หรือประกอบอาชีพอิสระส่วนตัว เขามีรายได้และสามารถเลี้ยงตัวเองได้”
กว่า 4 ปีแล้วที่รถกาแฟเคลื่อนที่ Coffee Truck สร้างความสุขและรอยยิ้มให้แก่เด็กๆ และลูกค้าที่แวะเวียนกันมาช่วยอุดหนุน ถือเป็นความภาคภูมิใจของครูอาจารย์และครอบครัวที่เป็นกำลังสำคัญให้เด็กๆ เหล่านี้มีความเข้มแข็งและสามารถยืนอยู่ในสังคมได้แข็งแรงต่อไป
“เรารู้สึกภาคภูมิใจมากครับ ว่าเด็กๆ ของเราเขาทำได้และสามารถที่จะดูแลตัวเองได้ ไม่เป็นภาระของครอบครัวและสังคม เรามีความภาคภูมิใจที่เราได้สร้างคนที่ด้อยโอกาส ทำให้เขามีที่ยืนในสังคมได้ เราก็มีความสุขเนอะ ทุกคนทำงานด้วยใจและผมก็มีความสุขที่ได้เห็นลูกศิษย์ของเราช่วยเหลือตัวเองได้”
เรื่อง พิมพรรณ มีชัยศรี
