xs
xsm
sm
md
lg

บทความ

x

ปริญญาใบเดียวอาจไม่เพียงพอ และแผนระยะเวลา 5 ปีอาจล่าช้าเกินไป... ถึงเวลาที่เราจะต้อง "ยกระดับทุนมนุษย์" อย่างเร่งด่วนและตรงจุด

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: มงคล ลีลาธรรม



มงคล ลีลาธรรม
อดีตผู้จัดการใหญ่
SME D Bank


จากร่างแผนด้านการอุดมศึกษา พ.ศ. 2571–2575 ซึ่งสะท้อนตัวเลขที่น่ากังวลว่า แม้สถาบันการศึกษาในประเทศไทยจะมีการพัฒนาหลักสูตรเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 32 แต่หลักสูตรที่ "ไม่มีผู้เรียนเลย" กลับพุ่งสูงถึงร้อยละ 82.4 สิ่งนี้เป็นเครื่องยืนยันอย่างชัดเจนว่า ระบบการศึกษาของเรากำลังดำเนินไปสวนทางกับความเป็นจริงของโลกยุคปัจจุบัน

ในมุมมองของผม "ทุนมนุษย์ (Human Capital)" คือหัวใจสำคัญสูงสุดในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคม ถ้าเปรียบเทียบให้เห็นภาพง่ายๆ "ทุนมนุษย์" ก็เหมือนการสร้างเครื่องมือทำมาหากินที่ติดตัวเราไปตลอดชีวิต ไม่ใช่แค่ใบปริญญา แต่หมายถึง สุขภาพที่แข็งแรง ความรู้ ทักษะฝีมือ และประสบการณ์ ที่ทำให้คนคนหนึ่งสามารถทำงานเก่งขึ้น สร้างรายได้เลี้ยงตัวเองและครอบครัวได้ดีขึ้น เมื่อชาวบ้านมีกำลังและมีฝีมือมากขึ้น เศรษฐกิจของประเทศก็จะเข้มแข็ง และสังคมก็จะมีคุณภาพชีวิตที่ดีตามไปด้วยครับ

คำถามสำคัญที่เราต้องเร่งหาคำตอบคือ เราจะสามารถ "เติมเต็มศักยภาพ" ให้แก่คนไทยได้อย่างรวดเร็วและทันท่วงทีในรูปแบบใด

การวางแผนในระยะกลางและระยะยาวเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง แต่วิกฤตในระยะเฉพาะหน้านี้ รัฐจำเป็นต้องกล้าเผชิญหน้ากับความจริงที่ว่า ผู้สำเร็จการศึกษาในปัจจุบัน มีการจ้างงานและมีอาชีพรองรับอย่างแท้จริงหรือไม่

สถิติจากสำนักงานสถิติแห่งชาติในช่วงปี พ.ศ. 2567–2568 ระบุว่า ประเทศไทยมีผู้ว่างงานที่สำเร็จการศึกษาระดับอุดมศึกษาสูงถึง 150,000–180,000 คน ซึ่งเป็นจำนวนที่สูงที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับระดับการศึกษาอื่นๆ ประกอบกับข้อมูลจากสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ที่พบว่า ในแต่ละปีมีบัณฑิตจบใหม่ประมาณ 300,000–400,000 คน แต่มีมากกว่าครึ่งที่ต้องประสบกับภาวะ "ทำงานไม่ตรงกับสาขาวิชาที่เรียน (Skill Mismatch)" หรือได้รับผลตอบแทนต่ำกว่าคุณวุฒิ

ในทางตรงกันข้าม สำหรับวิชาชีพที่ประเทศไทยกำลังเผชิญภาวะขาดแคลนอย่างรุนแรง เช่น แพทย์ พยาบาล และบุคลากรทางการแพทย์ กลับปรากฏความย้อนแย้งที่รัฐได้ทุ่มเทงบประมาณในการผลิตบุคลากรเหล่านี้ แต่ท้ายที่สุดบุคลากรที่มีศักยภาพจำนวนมากกลับเลือกที่จะปฏิบัติงานในภาคเอกชนหรือออกไปประกอบอาชีพอื่น

เนื่องจากระบบราชการไม่สามารถรองรับการบรรจุได้ทั้งหมด หรือข้อจำกัดด้านภาระงานและค่าตอบแทนที่ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง รัฐจึงต้องวิเคราะห์ถึงรากเหง้าของปัญหาและดำเนินการแก้ไขอย่างจริงจัง ไม่ปล่อยให้เกิดสถานการณ์ที่ #รัฐเป็นผู้ผลิตแต่ภาคเอกชนเป็นผู้ดึงดูดบุคลากรไปใช้งานเกินขีดความสามารถในการผลิต

ยิ่งไปกว่านั้น ต่อให้เราสามารถพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้ความสามารถเพียงใด แต่หาก "การจัดวางบุคคลไม่สอดคล้องกับภารกิจ" ประเทศชาติก็ไม่สามารถขับเคลื่อนไปได้เช่นกันครับ

ทุกคนทราบดีว่า ปัจจุบันเรากำลังเผชิญกับภัยคุกคามรูปแบบใหม่ โดยเฉพาะภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่ส่งผลกระทบและสั่นคลอนความมั่นคงของประเทศรวมถึงประชาชนอย่างรุนแรง เราเคยตั้งคำถามหรือไม่ว่า บุคลากรที่เรามอบหมายให้ทำหน้าที่ดูแลความมั่นคงของชาตินั้น มีความรู้ความเชี่ยวชาญที่สอดคล้องกับภารกิจเพียงพอ จนทำให้เรามั่นใจได้ว่าประเทศชาติและประชาชนจะมีความปลอดภัยจริงๆรึเปล่า!!??

ถ้าเห็นว่าสิ่งนี้อันตรายมาก ต้องยุติการแต่งตั้งบุคลากรโดยยึดโยงกับขั้วอำนาจทางการเมือง หรือการใช้ระบบอุปถัมภ์เพื่อเข้ามาดำรงตำแหน่งสำคัญของประเทศ

เพราะต้นทุนความเสียหายที่เกิดจากการแต่งตั้งบุคคลไม่ตรงกับความรู้ความสามารถ คือความสูญเสียของประเทศชาติและความปลอดภัยในชีวิตของประชาชน

ฝากถึงรัฐบาล ไม่ว่าที่มาของอำนาจหรือเสียงสนับสนุนในรัฐสภาจะได้มาด้วยวิธีการใด หากผู้นำมีความตระหนักถึงภัยคุกคามที่ประชาชนกำลังเผชิญ และเล็งเห็นว่า "ประชาชน" คือทุนสำคัญในการแข่งขันอย่างแท้จริง รัฐบาลย่อมสามารถสร้างสรรค์ผลงานและแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนให้แก่ประชาชนได้

ขอเพียงแค่การบริหารราชการแผ่นดินยึดมั่นใน #ผลประโยชน์ของประชาชนเป็นสำคัญ ดำเนินการจัดวางบุคคลให้สอดคล้องกับภารกิจ และเร่งพัฒนาศักยภาพของคนไทยไปในทิศทางที่ถูกต้อง ผมมีความเชื่อมั่นเป็นอย่างยิ่งว่าประเทศไทยจะสามารถก้าวผ่านวิกฤตและแก้ไขทุกปัญหาลุล่วงไปได้ครับ!!!