'ETDA' ได้ใจแม่ค้า! แกะค่าธรรมเนียมขายออนไลน์ ให้เห็นต้นทุนก่อนเข้าร่วมโปร

ร้านค้าออนไลน์ต้องรู้! 'ETDA' ออกประกาศ-คู่มือ Total Take Rate ให้แพลตฟอร์มขายของเปิดทุกค่าหักก่อนร่วมแคมเปญ เช็กได้ขายแล้วเหลือเงินจริงเท่าไร พร้อมแจ้งเปลี่ยนค่าธรรมเนียมล่วงหน้า 30 วัน

นายชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) หรือ ETDA เปิดเผยว่า ETDA ได้ออกประกาศเรื่อง คู่มือการดูแลเพื่อให้ผู้ประกอบการทราบอัตราส่วนแบ่งรวมของบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลประเภทตลาดสินค้าก่อนการเข้าร่วมแคมเปญหรือบริการเสริม หรือคู่มือ Total Take Rate: TTR ภายใต้กฎหมาย DPS เพื่อเป็นแนวทางให้แพลตฟอร์ม e-Marketplace เปิดเผยค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการขายสินค้าให้ร้านค้ามองเห็นต้นทุนรวม ยอดรับสุทธิ และความคุ้มค่าก่อนตัดสินใจเข้าร่วมแคมเปญหรือบริการเสริม

การจัดทำคู่มือดังกล่าวเกิดจากโครงสร้างต้นทุนการขายบน e-Marketplace ที่ไม่ได้มีเฉพาะค่าคอมมิชชันหรือค่าธรรมเนียมการขาย แต่ยังครอบคลุมค่าธรรมเนียมการชำระเงิน ค่าใช้ระบบโครงสร้างพื้นฐาน ค่าเข้าร่วมแคมเปญ คูปองหรือส่วนลดที่ร้านค้ารับผิดชอบ ค่าโฆษณา ค่า Affiliate และบริการเสริมอื่นๆ ซึ่งอาจใช้ชื่อ อัตรา และฐานคำนวณแตกต่างกัน ทำให้ผู้ประกอบการประเมินต้นทุนรวมที่แท้จริงได้ยาก

ภายใต้คู่มือ TTR อัตราส่วนแบ่งรวมจะคำนวณจากค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่ผู้ประกอบการต้องรับภาระจากการขายสินค้า เทียบกับ ราคาสินค้าสุทธิ หรือราคาตั้งต้นหลังหักส่วนลดที่ผู้ประกอบการรับผิดชอบ โดยแสดงทั้งในรูปเปอร์เซ็นต์และจำนวนเงินจริง เพื่อให้เห็นผลกระทบต่อรายได้อย่างชัดเจน

คู่มือแบ่ง TTR เป็น 3 ส่วน ได้แก่ Baseline TTR ซึ่งสะท้อนต้นทุนพื้นฐานที่จำเป็นต่อการทำให้คำสั่งซื้อสำเร็จ เช่น ค่าคอมมิชชัน ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน และค่าธรรมเนียมโครงสร้างพื้นฐาน โดยยังไม่รวมแคมเปญหรือบริการเสริม ขณะที่ Scenario TTR จะรวมค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมจากแคมเปญ เช่น ส่วนลด ค่าเข้าร่วมแคมเปญ ค่าโฆษณา ค่า Affiliate หรือค่าธรรมเนียมโปรแกรมพิเศษ ส่วน Incremental TTR คือผลต่างระหว่าง Scenario TTR กับ Baseline TTR เพื่อให้ร้านค้าเห็นว่าการเข้าร่วมแคมเปญทำให้ต้นทุนรวมเปลี่ยนแปลงเพียงใด

ข่าวที่เกี่ยวข้อง:
◉ 'ดีอี' รื้อร่างกฎหมายแพลตฟอร์ม มองค่า GP ต้องดูทั้ง Total Take Rate
◉ 'ETDA' เห็นใจค้าออนไลน์ จ่อคลอด Total Take Rate ให้ร้านเห็นทุกค่าที่โดนหัก
◉ Gen Y-X ตัวท็อปโดนหลอกออนไลน์มากสุด ร้องเรียน 'ETDA' กว่า 72%
◉ 'ETDA' อัปเกรดกฎหมายแพลตฟอร์ม โฟกัสคุมเนื้อหาเสี่ยง-คุ้มครองผู้ใช้
◉ 1 พ.ย.69 ยิงแอดเฟซบุ๊กมั่วซั่ว ปล่อยโฆษณาหลอกลวง แพลตฟอร์มร่วมรับผิด


ตัวอย่างในคู่มือกำหนดให้สินค้าราคาตั้งต้น 1,000 บาท ร้านค้ารับผิดชอบส่วนลด 100 บาท เหลือราคาสินค้าสุทธิ 900 บาท หากมีค่าธรรมเนียมพื้นฐานรวม 12.96% จะมี Baseline TTR เท่ากับ 116.63 บาท และมียอดรับสุทธิโดยประมาณ 783.37 บาท แต่หากเข้าร่วมแคมเปญและมีค่าใช้จ่ายเพิ่มอีก 108 บาท Scenario TTR จะเพิ่มเป็น 24.96% หรือเพิ่มขึ้น 12% ขณะที่ยอดรับสุทธิลดลงเหลือ 675.37 บาท ทำให้ร้านค้าสามารถเปรียบเทียบผลลัพธ์ระหว่างการเข้าร่วมและไม่เข้าร่วมแคมเปญก่อนตัดสินใจ

อีกแนวทางสำคัญคือให้แพลตฟอร์มจัดทำ เครื่องมือคำนวณ TTR ที่ร้านค้าใช้งานได้ง่ายและไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม โดยสามารถเลือกสินค้าแต่ละรายการหรือ SKU ระบุราคาขาย ส่วนลด แคมเปญ และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง ก่อนให้ระบบแสดงค่าธรรมเนียมรวม ต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ยอดรับสุทธิ กำไรขั้นต้น และจุดคุ้มทุน รวมทั้งบันทึกหรือดาวน์โหลดผลการคำนวณไว้ตรวจสอบภายหลังได้

ข้อมูลดังกล่าวควรแสดงในจุดที่ร้านค้าต้องตัดสินใจ เช่น หน้าตั้งราคาสินค้า หน้ารายละเอียดค่าธรรมเนียม และหน้าก่อนยืนยันเข้าร่วมแคมเปญหรือบริการเสริม โดยแสดงทั้งจำนวนเงินบาทและอัตราร้อยละอย่างเข้าใจง่าย ไม่ซ่อนรายละเอียดไว้ในเงื่อนไขหรือลิงก์ที่เข้าถึงได้ยาก

ขณะเดียวกัน หากแพลตฟอร์มมีการเปลี่ยนแปลงอัตราค่าธรรมเนียม ฐานการคำนวณ วิธีเรียกเก็บ หรือเงื่อนไขที่มีผลต่อ TTR คู่มือเสนอให้แจ้งผู้ประกอบการล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน รวมถึงแสดงตารางเปรียบเทียบก่อนและหลังการเปลี่ยนแปลง และผลกระทบต่อ Baseline TTR และ Scenario TTR เพื่อให้ร้านค้ามีเวลาประเมินผลกระทบและปรับแผนธุรกิจ

หลังคำสั่งซื้อสำเร็จ แพลตฟอร์มควรเปิดให้ร้านค้าตรวจสอบค่าธรรมเนียมที่ถูกหักจริงเทียบกับ TTR ที่ประมาณการไว้ รวมถึงอธิบายสาเหตุของส่วนต่าง เช่น การใช้คูปอง การคืนสินค้า การคืนเงิน หรือการเปลี่ยนแปลงสถานะร้านค้า โดยประวัติการคำนวณและข้อมูลค่าธรรมเนียมควรเข้าถึงผ่านระบบของแพลตฟอร์มได้ไม่น้อยกว่า 3 เดือน สามารถบันทึกหรือดาวน์โหลดได้ และควรมีข้อมูลสรุปรายปีเพื่อใช้ประเมินค่าใช้จ่ายจากการใช้แพลตฟอร์ม

ทั้งนี้ คู่มือ TTR ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดเพดานหรือควบคุมอัตราค่าธรรมเนียมที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บ แต่เป็นแนวทางส่งเสริมให้การเปิดเผยค่าธรรมเนียมครบถ้วน โปร่งใส เปรียบเทียบและตรวจสอบได้ เพื่อลดความไม่สมมาตรของข้อมูลและข้อพิพาทจากค่าใช้จ่ายที่ผู้ประกอบการไม่ได้คาดการณ์