นักวิเคราะห์ระบุว่า รูปแบบการท่องเที่ยวในต่างประเทศของชาวจีนที่เปลี่ยนไปเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เรายังไม่เห็นบรรยากาศการจับจ่ายใช้สอยกันอย่างสนุกมือของนักท่องเที่ยวจีนอย่างแต่ก่อน แม้จำนวนนักท่องเที่ยวจีนซึ่งกลับมาเที่ยวทั่วเอเชียกำลังฟื้นตัว หลังจากหดหายในช่วงโรคโควิด-19ระบาดแล้วก็ตาม
แนวโน้มการจับจ่ายใช้สอยน้อยลงเห็นได้ชัดเจนจากยอดขายที่ตกฮวบของร้านค้าปลอดภาษีในทั่วโลก
สุบรามาเนีย ภัตต์ ซีอีโอของบริษัทด้านการตลาดท่องเที่ยวและเทคโนโลยี China Trading Desk ชี้ว่า เกาหลีใต้เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ชัดเจนที่สุดของตลาดปลอดภาษีที่ได้รับผลกระทบในเชิงโครงสร้าง เมื่อรูปแบบการท่องเที่ยวเปลี่ยนไป จากเดิมที่มักรวมการแวะร้านค้าปลอดภาษีในโปรแกรมทัวร์ของกลุ่มนักท่องเที่ยวชาวจีน แต่การจัดกรุ๊ปทัวร์แบบนี้กำลังได้รับความนิยมลดลง เนื่องจากนักท่องเที่ยวชาวจีน โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ เดินทางและวางแผนท่องเที่ยวด้วยตนเอง
นักท่องเที่ยวจีนเดินทางมาเกาหลีใต้ประมาณ 5 ล้านคน ในช่วง 11 เดือนแรกของปี 2568 ฟื้นตัวร้อยละ 92.3 จากปี2562 แต่ยอดขายในร้านค้าปลอดภาษีในช่วงนี้ลดลงร้อยละ 12 จากช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า เหลือ 80,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ สมาคมร้านค้าปลอดภาษีแห่งเกาหลีระบุ
จึงเป็นเรื่องน่าตกใจ หากย้อนไปดูก่อนหน้าที่โรคโควิด-19จะระบาดนั้น ยอดขายของร้านค้าปลอดภาษีในเกาหลีใต้ ร้อยละ 70 ได้จากนักท่องเที่ยวจีน
แคทเธอรีน ลิม นักวิเคราะห์หุ้นอาวุโส ซึ่งเชี่ยวชาญด้านค้าปลีกและอีคอมเมิร์ซจีนของ Bloomberg Intelligence กล่าวว่า จุดหมายปลายทางอื่นๆ ในเอเชีย เช่น ไทยและสิงคโปร์ ค่าชี้วัดความสำเร็จของสินค้าปลอดภาษี (Duty-free conversion rates ) และการใช้จ่ายต่อหัวยังคงต่ำกว่าช่วงที่มีการใช้จ่ายสูงสุดก่อนปี 2562
ผู้บริโภคชาวจีนลดการใช้จ่ายท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว และโดยเฉพาะอย่างยิ่งคนหนุ่มสาวมีแนวโน้มใช้จ่ายเงินไปกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมหรือสินค้าท้องถิ่น อันมีเอกลักษณ์มากกว่าสินค้าประเภทที่พบในร้านค้าปลอดภาษีขนาดใหญ่
นอกจากนั้น การไปซื้อสินค้าถึงต่างประเทศมีความจำเป็นน้อยลง ผู้บริโภคจีนสามารถหาซื้อได้จากแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซของจีน หรือจากร้านค้าปลอดภาษีภายในประเทศได้แล้ว
นักท่องเที่ยวชาวจีนรุ่นใหม่ได้ก้าวข้ามความคิดที่ว่า “สินค้าปลอดภาษีเท่ากับของถูกเท่าและต้องซื้อไปแล้ว” หมัวเฉียน ซุน ผู้ก่อตั้งบริษัทด้านการตลาดและให้คำปรึกษาเชิงกลยุทธ์ The Harvest กล่าว “ผู้ที่ยังยึดติดกับความคิดแบบเก่าๆ อาจต้องเผชิญกับยอดขายที่หดตัวอย่างถาวร”
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา รัฐบาลจีนอนุญาตให้มีการค้าปลีกปลอดภาษีภายในประเทศมากขึ้น ตลาดสินค้าปลอดภาษีขาออกในประเทศจีนเติบโตอย่างต่อเนื่อง
ในเดือนธันวาคม จีนกำหนดให้มณฑลไห่หนันทางตอนใต้เป็นเขตปลอดภาษีทั่วทั้งเกาะ ลดภาษีนำเข้า ภาษีมูลค่าเพิ่ม และภาษีการบริโภคสำหรับสินค้าต่างประเทศส่วนใหญ่ที่เข้ามาในภูมิภาคนี้
ในวันที่ 1 มกราคม บริษัทค้าปลีก Avolta จากสวิตเซอร์แลนด์เป็นผู้ประกอบการต่างชาติรายแรกที่เปิดร้านค้าปลอดภาษีที่สนามบินนานาชาติเซี่ยงไฮ้ผู่ตง
จากข้อมูลของลิม ผู้บริโภคชาวจีนฐานะร่ำรวยจะยังคงใช้จ่ายกับแบรนด์ต่างประเทศระดับพรีเมียมในร้านค้าปลอดภาษีอย่างไม่อั้น แต่ความสนใจในแบรนด์ระดับกลางหรือแบรนด์ที่ไม่เป็นที่รู้จักในระดับโลกมากนัก เช่น แบรนด์เครื่องสำอางเกาหลี อาจลดลง เนื่องจากสินค้าเหล่านี้หาซื้อได้ง่ายขึ้นในจีน
ฮัมฟรีย์ โฮ ซีอีโอของบริษัทลงทุน Helios & Partners แนะนำว่า ในสภาพแวดล้อมใหม่นี้ ผู้ค้าปลีกปลอดภาษีจะต้องแข่งขันไม่เพียงแค่ด้านราคา แต่ยังต้องแข่งขันด้านลักษณะความพิเศษเฉพาะตัว การบริการ และประสบการณ์โดยรวมที่ลูกค้าจะได้สัมผัส ความสำเร็จของอุตสาหกรรมนี้ย่อมขึ้นอยู่กับความสามารถในการทำให้ลูกค้ารู้สึกว่าสินค้าที่ซื้อไปนั้นคุ้มค่าและเป็นความทรงจำอันเป็นเอกลักษณ์ของการเดินทาง
ที่มา : เซาท์ไชน่ามอร์นิงโพสต์