Low Carbon & Carbon Neutrality: โอกาสของประเทศไทยบนฐานวิจัย สวทช. สู่อนาคตยั่งยืนในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา “Low Carbon” และ “Carbon Neutrality” ไม่ได้เป็นเพียงแนวคิดเชิงสิ่งแวดล้อม แต่กลายเป็น “เงื่อนไขใหม่ของเศรษฐกิจโลก” ที่กำหนดทิศทางการค้า การลงทุน และความสามารถในการแข่งขันของประเทศต่าง ๆ อย่างชัดเจน ประเทศไทยวิทยาศาสตร์•(ชมคลิป) รู้จัก “Seed balls ผสมจุลินทรีย์” (ใช้ครั้งแรกในไทย) นวัตกรรมปลูกป่าด้วยวิธีเดิม แต่ไม่เหมือนเดิม เพิ่มอันตราการงอกฟื้นฟูป่าได้อย่างยั่งยืน“Seed balls” หรือ “ลูกบอลเมล็ด” ก้อนกลมขนาดเล็กที่ทำจากดินเหนียวและวัสดุต่างๆ ในการใช้เป็นแคปซูลป้องกันเมล็ดพืชที่บรรจุไว้ด้านในจากสภาพแวดล้อม ในพื้นที่ที่จะนำเมล็ดพืชนั้นไปปลูก เป็นหนึ่งในวิธีในการฟื้นฟูป่าที่ใช้กันอย่างแพร่หลายวิทยาศาสตร์•มจธ. ชวนคิด เมื่อ AI ตอบได้ทุกอย่าง แล้วเด็กรุ่นใหม่ยังจำเป็นต้องคิดเองอยู่ไหมมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เปิดพื้นที่ให้ผู้เชี่ยวชาญร่วมแลกเปลี่ยนความเห็นทั้งในแง่ของโอกาสและความท้าทายที่ AI นำมาสู่โลกการศึกษาและการเรียนรู้ของมนุษย์ยุคใหม่ และเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันวิทยาศาสตร์•ไบโอเทค ยกระดับ “เทคโนโลยีเห็ดเศรษฐกิจ” ส่งเสริมการถ่ายทอดงานวิจัยเห็ดกินได้ สู่ความมั่นคงทางอาหารในลุ่มน้ำโขงศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค สวทช.) นำงานวิจัย เห็ดกินได้ ถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับเกษตรกรและชุมชน เพื่อนำองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์ได้อย่างยั่งยืนวิทยาศาสตร์• ชวนชมดาวเคราะห์ชุมนุม - ดาวศุกร์เคียงดาวพฤหัสบดี ช่วงหัวค่ำ 8 - 10 มิถุนายน นี้สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ชวนชมปรากฏการณ์ “ดาวเคราะห์ชุมนุม” ระหว่างวันที่ 8 - 10 มิถุนายน 2569 ดาวศุกร์ และดาวพฤหัสบดี จะปรากฏเคียงกันบนฟ้าทางทิศตะวันตก ช่วงหัวค่ำวิทยาศาสตร์•ค้นพบ “แมลงหางดีดพระรามเก้า (𝐴𝑙𝑙𝑜𝑠𝑐𝑜𝑝𝑢𝑠 𝑟𝑎𝑚𝑎𝑛𝑖 sp. nov.)” แมลงชนิดใหม่ของโลกที่สวนป่า ณ พิพิธภัณฑ์พระรามเก้าค้นพบ “แมลงหางดีดพระรามเก้า(𝐴𝑙𝑙𝑜𝑠𝑐𝑜𝑝𝑢𝑠 𝑟𝑎𝑚𝑎𝑛𝑖 sp. nov.)” แมลงชนิดใหม่ของโลกที่สวนป่า ณ พิพิธภัณฑ์พระราวิทยาศาสตร์•“ยศชนัน” นำทีม อว. หนุนวิจัยกู้วิกฤตทะเลไทย ลงนาม MOU วช.-ม.อ. ฟื้นฟูแนวปะการัง สร้างสมดุลเศรษฐกิจฐานรากสู่ความยั่งยืนรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. เป็นประธานพิธีลงนามความร่วมมือระหว่าง วช. และมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เดินหน้าขับเคลื่อนงานวิจัยและนวัตกรรมเพื่อการอนุรักษ์และฟื้นฟูแนวปะการังอย่างยั่งยืน ชูแนวคิด “วิทยาศาสตร์นำทาง” ฟื้วิทยาศาสตร์•“ดนุพร” หนุนวิจัยและนวัตกรรม “น้ำมั่นคง” ส่งมอบ 9 นวัตกรรมสู่ 21 หน่วยงาน ขับเคลื่อนการบริหารจัดการน้ำขอนแก่น–ชัยภูมิอว. ผนึกกำลัง วช. เดินหน้าแก้ปัญหาน้ำท่วมภัยแล้งในขอนแก่นและชัยภูมิ ส่งมอบนวัตกรรมจากงานวิจัยสู่ชุมชน สร้างความมั่นคงทางน้ำและยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนอย่างยั่งยืนวิทยาศาสตร์•“ทะเล” จากการเป็นแหล่งผจญภัย มาเป็นห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ และคลังประวัติศาสตร์ (VDO Clip)ถ้าใครคิดว่าโลกที่เราอยู่นี้ มีสรรพสิ่งที่เรารู้จัก เห็น และเข้าใจ จนไม่มีอะไรจะรู้เพิ่มเติมอีกแล้ว จึงต้องแสวงหาความรู้เพิ่มเติมจากนอกโลก เขาคนนั้นก็คิดผิดถนัด เพราะโลกของเรายังมีมหาสมุทรที่มีสิ่งใต้น้ำ และเรายังไม่เคยเห็นอีกมากวิทยาศาสตร์•“ดนุพร” เปิดนิทรรศการ “งานดอกไม้พุทธบูชาแห่งเอเชีย” รวบรวม 17 ชุดปฏิมากรรมดอกไม้จากนักออกแบบนานาชาติ ถวายเป็นพุทธบูชา เนื่องในวันวิสาขบูชา“ดนุพร” เปิดนิทรรศการ “งานดอกไม้พุทธบูชาแห่งเอเชีย” รวบรวม 17 ชุดปฏิมากรรมดอกไม้จากนักออกแบบนานาชาติ ถวายเป็นพุทธบูชา เนื่องในวันวิสาขบูชา สืบสานมิติศิลปวัฒนธรรมและพุทธศิลป์ของเอเชียเมื่อวันที่ 30 พ.ค. นายดนุพร ปุณณกันต์ ผู้ช่วยรัวิทยาศาสตร์•Edward N. Lorenz กับการให้กำเนิดทฤษฎีความโกลาหล (chaos theory) – (VDO Clip)เราคงเคยได้ยินคำพังเพยว่า ประวัติศาสตร์มักซ้ำรอยเดิม เพราะเหตุการณ์ต่างๆ ในชีวิตสามารถเกิดซ้ำได้ เหมือนกับการกวัดแกว่งไป – มา ของลูกตุ้มนาฬิกา คือ แกว่งขึ้นไปจนสุด แล้วหวนกลับมาซ้ำรอยเดิม เพื่อเริ่มต้นใหม่อีกวิทยาศาสตร์•เพชร : จากอัญมณีที่ทรงคุณค่าสู่การเป็นวัสดุอัจฉริยะ (VDO Clip)คำว่า “เพชร” ตรงกับคำ “diamond” ในภาษาอังกฤษ และเป็นคำที่มีรากศัพท์มาจากคำ adamas ในภาษากรีก ที่แปลว่า ไร้เทียมทาน หรืออยู่ยงคงกระพัน ความแข็งแกร่งนี้เกิดจากการที่เพชรประกอบด้วยอะตอมคาร์บอนมีการจับกันแบบ face-centered cubicวิทยาศาสตร์•นักวิทย์ฯ เผย แมลงทั่วโลกลดจำนวนลงอย่างรวดเร็ว 1% ต่อปี และกำลังส่งผลต่อความไม่มั่นคงทางอาหารในบางภูมิภาคโลกแล้วทีมนักวิทยาศาสตร์ University College London เผยข้อมูลการศึกษาการลดจำนวนของแมลงในปัจจุบัน ที่ชี้ให้เห็นว่าการลดจำนวนของแมลงกำลังส่งผลให้เกิดภาวะขาดสารอาหารในบางภูมิภาคแล้ววิทยาศาสตร์•การศึกษาโครงสร้างภายในของ “ดาวนิวตรอน” ที่มีความหนาแน่นสูงมากเป็นอันดับสองรองจากหลุมดำ (VDO Clip)โลกรู้จักอนุภาคนิวตรอนมาตั้งแต่ปี 1932 คือเมื่อ 94 ปีก่อน กระนั้นนักฟิสิกส์ก็มีความรู้เกี่ยวกับนิวตรอนยังไม่หมดและไม่สมบูรณ์ เช่นว่า เวลานิวตรอนอยู่นิ่งอย่างอิสระ มันมีอายุขัยนานเพียงใด เพราะเวลาอยู่ในขวดมันมีอายุ 879 วินาทีวิทยาศาสตร์•บทเรียนที่ได้จากการอ่านมหากาพย์นิพนธ์เรื่อง Metamorphoses อายุ 2,000 ปี ของกวีโรมันชื่อ Ovid (VDO Clip)เวลาต้องการจะรู้ประวัติศาสตร์ของชนชาติใดอย่างรอบด้าน เราจำเป็นต้องศึกษาหลักฐานที่เป็นวัตถุโบราณ อ่านจารึก วิเคราะห์ภาพวาด ที่ยังปรากฏให้เห็นอยู่จนทุกวันนี้วิทยาศาสตร์•ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ที่น่าสนใจ "เดือนพฤษภาคม 2569"สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ชวนชมปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ที่น่าสนใจในเดือนพฤษภาคม 2569 โดยมีปรากฏการณ์ที่น่าสนใจให้ได้ชมและศึกษาพิกัดดวงดาวบนท้องฟ้ายามค่ำคืนวิทยาศาสตร์•(VDO Clip) ชวนรู้จัก : นวัตกรรมรามาน AI “SERS - TB” ลดเวลาตรวจวัณโรคแฝง จาก 2 วัน เหลือ 10 นาที ผลงานนักวิจัยไทยหนุนการหยุดระบาดให้สำเร็จเป็นจริง / Research of the weekชวนรู้จัก “นวัตกรรมรามาน AI SERS - TB” เครื่องมือคัดกรองวัณโรคแฝงที่แจ้งผลตรวจในเวลา 10 นาที ช่วยลดระยะเวลาการตรวจคัดกรองให้เร็วขึ้น จากการตรวจคัดกรองแบบเดิมที่ต้องใช้เวลาถึง 2 วันวิทยาศาสตร์•ภายในเวลา 10^(-21) วินาที จะมีอะไรเปลี่ยนแปลงบ้าง ในเอกภพ (VDO Clip)ถ้าคุณอ่านคำต่อไปนี้ “ดิ์สวัสาวทิ” ออก คุณไม่จำเป็นต้องอ่านบทความวันนี้ต่อ เพราะสมองคุณกำลังทำงานย้อนเวลาได้ว่ามาจากคำ “ทิวาสวัสดิ์” และคุณเชื่อว่า เราไม่สามารถจะเข้าป่าล่าไดโนเสาร์ได้ โดยการนั่งยานย้อนเวลาวิทยาศาสตร์•
