ปัจจุบันทะเลและชายหาดที่สวยงามของไทย ยิ่งนับวันจะ “หมดเสน่ห์” ด้วยน้ำมือของมนุษย์เราเองโดยเฉพาะแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยม ไม่ว่าจะเป็นชายหาดภาคตะวันออก และภาคใต้ รวมถึงบนเกาะ ซึ่งจะเห็นว่ามีนักท่องเที่ยวเข้ามาเยี่ยมเยือนอย่างต่อเนื่อง และกลายเป็นผู้ก่อเหตุหลัก เพราะ “ทิ้งขยะ” อย่างไม่รับผิดชอบ ก่อให้เกิดปัญหามลพิษทางทะเล
กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง หรือ ทช. ให้ความหมาย “ขยะทะเล” ว่าคือ ผลิตภัณฑ์จากมนุษย์ที่ตกลงไปอยู่ในทะเล หรือของเสียที่ผ่านกระบวนการผลิตใดๆ แล้วไหลลงสู่ทะเลและสิ่งแวดล้อมไม่จากทางใดก็ทางหนึ่ง
โดยแบ่งไว้อย่างกว้างๆ ออกเป็น 3 กลุ่มหลัก คือ
กลุ่มที่ 1 ซากเรืออับปาง ท่าเรือที่หักพัง และเศษสิ่งก่อสร้างต่างๆ
กลุ่มที่ 2 อุปกรณ์ประมง เช่น อวน ลอบปู เอ็นตกปลา ทุ่น
กลุ่มที่ 3 ขยะอื่นๆ ที่ไม่ควรจะถูกทิ้งลงทะเล แต่กลับพบอยู่ในทะเล
ข้อมูลระหว่างปี 2552-2555 ประเทศไทยเก็บขยะในทะเลได้ในปริมาณสะสมสูงถึง 216,691 ชิ้น และประเภทขยะ “10 อันดับ” ที่พบมากที่สุด ได้แก่ ถุงพลาสติก, เชือก, ฝา/จุก, กระดาษ/หนังสือพิมพ์/ใบปลิว, ขวดเครื่องดื่มแก้ว, หลอด/ที่คนเครื่องดื่ม, ถ้วย/จาน/ช้อน/ส้อม/มีด, บุหรี่/ก้นกรองบุหรี่ และทุ่นลอย
จะเห็นได้ว่าขยะทะเลส่วนใหญ่ เป็นขยะกลุ่มที่ 3 เกิดจากคนทิ้งลงทะเล และทิ้งไม่เป็นที่เป็นทางจนถูกลมและน้ำพัดพาลงทะเล
“กิจกรรมทางทะเล” ทั้งการประมง และการท่องเที่ยวซึ่งเกิดขึ้นทุกวัน ก่อให้เกิดขยะทะเลกองมหึมาและเพิ่มขึ้นแบบทวีคูณ เพราะในแต่ละปีสามารถจัดเก็บขยะทะเลได้ไม่ถึง 2 ตัน จากปริมาณขยะที่ถาโถมลงสู่ทะเลไทยประมาณปีละ 50 ตัน ซึ่งคิดเป็นมากกว่าปริมาณปลาที่จับได้ถึง 3 เท่า
“ขยะทะเล” ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศทางทะเลมาก โดย “สัตว์น้ำ” จำนวนไม่น้อยสูญเสียชีวิตเพราะขยะทะเล เช่น เต่าทะเลที่ขึ้นมา “เกยตื้น” ส่วนใหญ่มีขยะติดครีบขึ้นมาด้วย หรือโลมา พะยูนและวาฬก็หนีไม่พ้น ตกเป็น “เหยื่อ” ของขยะทะเลเช่นกัน ขณะเดียวกัน “ปะการัง” ก็ถูกขยะทะเลรุกราน จนทำให้ปัจจุบันประเทศไทยเหลือแนวปะการังที่สมบูรณ์จริงๆ ราว 10-20% จากที่มีอยู่ทั้งหมดราว 128,856 ไร่
กิจกรรมเก็บขยะใต้ทะเล ฟื้นฟูอ่าวกะรน
ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 23 พ.ย.ที่ผ่านมา บริเวณชายหาดกะรน ต.กะรน อ.เมือง จ.ภูเก็ต รองผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ต-ขจรเกียรติ รักพานิชมณี ร่วมเปิดกิจกรรม "เก็บขยะใต้ทะเล ฟื้นฟูอ่าวกะรน" โดยทางสำนักงานบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 6 ร่วมกับสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จังหวัดภูเก็ต เทศบาลตำบลกะรน นักดำน้ำอาสาสมัคร ชมรมเรือหางยาวท่องเที่ยวตำบลกะรน และผู้เกี่ยวข้องจัดขึ้น เนื่องจากมีการนำเสนอคลิปและภาพขยะใต้ทะเลกองทับถมกันเป็นจำนวนมาก บริเวณแหลมไทร ต.กะรน โดยพบมีปริมาณขยะกระจายอยู่เป็นวงกว้าง เนื้อที่ 400 ตารางเมตร
“การร่วมมือกันครั้งนี้ ถือเป็นเรื่องที่ดี ทั้งนี้เพื่อพิทักษ์รักษาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งให้อยู่คู่ประเทศไทยตลอดไป และเป็นการแสดงให้เห็นถึงพลังความร่วมมือจากทุกฝ่ายในการร่วมกันทำความดีเสมือนเป็นกลไกสำคัญ ในการคุ้มครองปกป้องทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอันเป็นสมบัติที่มีค่ายิ่งของชาติให้คงอยู่ให้เกิดประโยชน์แก่ประชาชนคนรุ่นหลัง ซึ่งเป็นอนาคตของชาติสืบไป” รองผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ต กล่าว
หลังจากนักดำน้ำลงดำเก็บขยะจุดที่มีปัญหา โดยใช้เวลา 2 ชั่วโมง ได้นำขยะกลับขึ้นฝั่ง เพื่อคัดแยกประเภท ปรากฏว่าได้ขยะจำนวน 20 ถุง ถุงละ 20 กิโลกรัม รวม 200 กิโลกรัม อาทิ เศษอวน กระป๋อง เศษเสื้อผ้า ร่มชายหาด ช้อนส้อมพลาสติก ถุงพลาสติก เครื่องมือประมง เป็นต้น จากการพูดคุยกับนักดำน้ำ คาดว่าในครั้งนี้จะสามารถจัดเก็บขยะขึ้นมาได้อย่างน้อย 80% ของปริมาณขยะที่มีอยู่ในทะเล และหลังจากนี้ในวันที่ 3 ธ.ค.จะร่วมกับเทศบาลตำบลกะรน-เครือข่ายนักดำน้ำและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดกิจกรรมดำน้ำเก็บขยะ เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในวันพ่อแห่งชาติ 5 ธันวาคม
