เวลาพูดถึงเรื่องการดูแลสุขภาพเพื่อเตรียมตัวเกษียณ คนส่วนใหญ่มักจะนึกถึงเรื่องตัวเลขในบัญชี หรือไม่ก็การกินอาหารคลีนเพื่อลดน้ำหนัก แต่ความจริงแล้ว มีสิ่งหนึ่งในร่างกายที่เรามักละเลย ทั้งที่เป็นตัวตัดสินคุณภาพชีวิตในอนาคตโดยตรง นั่นคือ “มวลกล้ามเนื้อ”
เปรียบเทียบง่ายๆ มวลกล้ามเนื้อก็เหมือนกับ “ต้นทุนความแข็งแรงของร่างกาย” ที่เราต้องใช้จ่ายตลอดชีวิต ในช่วงวัยรุ่นถึงวัยทำงาน ร่างกายเรามีต้นทุนส่วนนี้สูงมาก จะลุก หาม นั่ง วิ่ง หรือยกของหนักแค่ไหนก็รู้สึกสบายๆ แต่พออายุแตะเลข 3 ร่างกายจะเริ่มสูญเสียมวลกล้ามเนื้อไปเองตามธรรมชาติเฉลี่ยปีละ 1% โดยที่เราไม่ทันรู้ตัว และถ้าเราไม่เคยสร้างกล้ามเนื้อใหม่เข้าไปทดแทน พอเข้าสู่วัย 60-70 ปี บัญชีกล้ามเนื้อของเราก็อาจจะติดลบจนส่งผลกระทบต่อชีวิตอย่างรุนแรง
การรักษากล้ามเนื้อไม่ได้มีไว้แค่เพื่อให้ยกเวทได้หนักขึ้น หรือใส่เสื้อผ้าสวยขึ้นเท่านั้น แต่มันทำงานลึกซึ้งกว่านั้นในระดับชีววิทยา กล้ามเนื้อเปรียบเสมือนเตาเผาพลังงานหลักของร่างกาย ยิ่งเรามีมวลกล้ามเนื้อสมบูรณ์ ร่างกายก็ยิ่งจัดการกับน้ำตาลและไขมันได้ดี ลดความเสี่ยงของโรคเบาหวานประเภทที่ 2 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ กล้ามเนื้อยังทำหน้าที่เป็นโช้กอัพธรรมชาติตามข้อต่อต่างๆ ช่วยยึดกระดูกและสันหลังให้มั่นคง ป้องกันไม่ให้เราปวดหลังหรือเข่าเสื่อมก่อนวัยอันควร
ในมิติของชีวิตประจำวัน กล้ามเนื้อคือสิ่งที่มอบ “อิสรภาพ” ให้กับเรา ทั้งความสามารถในการก้าวขึ้นบันได การลุกออกจากเก้าอี้โดยไม่ต้องหาที่ยึดจับ การถือถุงของชอปปิ้ง หรือการเปิดฝาขวดที่แน่นหนา สิ่งธรรมดาเหล่านี้ล้วนขับเคลื่อนด้วยแรงจากกล้ามเนื้อทั้งสิ้น เมื่อเราอายุมากขึ้น ความน่ากลัวจริงๆ อาจไม่ใช่รอยเหี่ยวย่นบนใบหน้า แต่คือภาวะกล้ามเนื้อฝ่อที่ทำให้เราทรงตัวไม่มั่นคง เคลื่อนไหวช้าลง และเสี่ยงต่อการล้มจนกระดูกหัก
งานวิจัยทางชีววิทยาหลายชิ้นยืนยันตรงกันว่า ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและแรงบีบมือ สัมพันธ์โดยตรงกับอัตราการรอดชีวิตและการพึ่งพาตัวเองได้ในผู้สูงอายุ ผู้ที่มีมวลกล้ามเนื้อสะสมไว้ดี จะมีความสามารถในการฟื้นตัวจากโรคภัยไข้เจ็บได้เร็วกว่า และมีโอกาสน้อยมากที่จะต้องกลายเป็นผู้ป่วยติดเตียง
ข่าวดีก็คือ บัญชีมวลกล้ามเนื้อนี้ไม่มีคำว่าสายเกินไปที่จะเริ่มสะสม การออกกำลังกายที่มีแรงต้านอย่างสควอชหรือดันพื้นเป็นประจำ ร่วมกับการรับประทานอาหารประเภทโปรตีนให้เพียงพอในแต่ละวัน และการนอนหลับพักผ่อนอย่างเต็มที่ คือวิธีการเติมต้นทุนสุขภาพที่ไม่ซับซ้อนแต่ให้ผลลัพธ์มหาศาล
การรักษากล้ามเนื้อไว้ตั้งแต่วันนี้ จึงไม่ใช่เรื่องของการเสพติดเรือนร่าง แต่เป็นการลงทุนเพื่อซื้ออิสรภาพในการปกครองร่างกายตัวเอง เพื่อให้ในอีก 20 หรือ 30 ปีข้างหน้า เรายังคงเดินเหิน ไปเที่ยว และใช้ชีวิตได้อย่างใจปรารถนา โดยไม่ต้องกลายเป็นภาระของใคร