คอลัมน์ศิลปะแห่งศรัทธา
โดย Artmulet
องค์อัมรินทรสักกะเทวราชหรือพระอินทร์ที่ถูกกล่าวถึงตามตำนานของศาสนาพุทธ จะถือว่าพระองค์เป็นผู้คุ้มครองพระพุทธศาสนา โดยจะมีเรื่องเล่าที่เข้ามาเกี่ยวข้องอยู่หลายตอนด้วยกันดังเช่น การช่วยให้พระพุทธองค์สำเร็จพระโพธิญาณในขณะที่กำลังทรงบำเพ็ญทุกรกิริยาอยู่ ด้วยการดีดพิณสามสายถวายที่เปรียบถึงทางสามทาง ทั้งยังได้มีการทดสอบพระทัยพระพุทธองค์อีกหลายครั้ง รวมถึงการได้นำผลสมอทิพย์มาน้อมถวายเมื่อครั้งเพิ่งตรัสรู้ได้ไม่นาน ทำให้พระพุทธองค์ทรงมีพละกำลังมากยิ่งขึ้น
พระอินทร์ยังถือได้ว่าเป็นเทวดาที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์เป็นอย่างมากโดยเฉพาะกับพุทธศาสนิกชน เช่น ตอนที่พระอินทร์ลงมารับพระจุฬาโมลีไปบรรจุไว้บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ และเมื่อครั้งที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงมาจากเทวโลก พระอินทร์ก็ตามเสด็จด้วยการประคองบาตรลงมาจากบันไดทอง ส่วนในเรื่องพระเวสสันดรพระองค์ก็ยังได้เสด็จลงมาขอพระนางมัทรีจากพระเวสสันดร ในประวัติการสร้างพระพุทธชินราชก็ยังมีเรื่องเล่าถึงพระอินทร์ที่ได้เสด็จลงมาช่วยหล่อสร้างจนสำเร็จ อีกทั้งยังได้เสด็จลงมาช่วยพระนาคเสนสร้างพระแก้วมรกตด้วย หรือแม้แต่การสร้างกรุงศรีอยุธยาก็ยังมีเรื่องเล่าถึงว่าพระองค์ได้เอากลองมาให้กับพระเจ้าอู่ทอง นอกจากนี้พระองค์ยังเป็นผู้นำม้าพร้อมเครื่องทรงกษัตริย์มาให้พระยาแกรกตามพงศาวดารของทางเหนืออีกด้วย
เทวะลักษณ์ของพระอินทร์นั้นจะมีองค์ร่างกายที่กำยำ เปลี่ยนรูปลักษณ์ได้ตามความพอใจ และมีตาทั่วทั้งกายหรือที่มักเรียกว่าพันตา มี ๔ กร พระกรซ้ายทรงพิณ พระกรขวาทรงดีดพิณ แต่โดยส่วนใหญ่มักพบในรูปลักษณะเพียง ๒ กร พระหัตถ์ทรงวัชระ สีพระวรกายเป็นสีแสดประกายทองและจางเป็นสีนวล แต่ต่อมาเปลี่ยนเป็นสีเขียวคล้ายสีของปีกแมลงทับ ทรงช้างเอราวัณเป็นพาหนะ สำหรับช้างเอราวัณนั้นจะมีความสูงถึง ๑,๒๐๐,๐๐๐ วา มีสามเศียร บนเศียรใหญ่ที่อยู่ตรงกลางมีแท่นแก้วกว้าง ๙๖,๐๐๐ วา มีปราสาทแก้วอยู่กลางแท่นสูง ๘,๐๐๐ วา ปรากฏเทวดาประทับบนเศียรช้างอีก ๓๒ เศียร ทุกเศียรจะมี ๗ งา แต่ละงายาว ๔๐,๐๐๐ วา บนงาจะมีสระโบกขรณีอยู่ ๔ สระ ทุกสระจะมีดอกบัวอยู่ ๗ กอ ๑ กอจะมีดอกบัวถึง ๗๙,๒๓๓ ดอก แต่ละดอกจะมี ๕๕๔,๖๓๑ กลีบ ซึ่งแต่ละกอยังมีนางฟ้าอยู่ถึง ๗ นาง นางฟ้าแต่ละนางยังมีผู้รับใช้อีก ๗ นางด้วย
มเหสีขององค์อัมรินทร์มีนามว่า พระนางอินทิราณีหรือศจี แต่คัมภีร์ฝ่ายพุทธจะมีชายา ๔ นาง คือ พระนางสุชาดา พระนางสุจิตรา พระนางสุธัมมา และพระนางสุนันทา นอกจากนี้ยังมีนางฟ้าที่ถูกยกฐานะขึ้นเป็นชายาอีก ๙๒ นาง สำหรับโอรสของพระอินทร์นั้นจะมีอยู่หลายองค์เช่น พระไชยันต์ ที่เกิดจากพระนางอินทิราณี อรชุนยอดขุนพลแห่งปาณฑพในมหากาพย์มหาภารตะก็ถือว่าเป็นโอรสของพระอินทร์ที่เกิดจากนางกุนตีรวมถึงพญาพาลีในมหากาพย์รามเกียรติ์ซึ่งเกิดจากนางอหลยา ส่วนธิดาคือ นางอาสา (ความหวัง) นางศรัทธา (เลื่อมใสเชื่อฟัง) นางสิริ (ความดี) นางหิริ (ละอายใจ) จะปรากฏอยู่ในสุธาโภชนชาดก
องค์อัมรินทร์จะมีที่ประทับอยู่เหนือยอดเขาพระสุเมรุที่ชื่อ อมราวดีนครหรือเทวะปุระ มีปราสาทชื่อ เวชยันต์หรือไพชยนต์ที่ถูกสร้างโดยพระวิศวกรรม ซึ่งมีขนาดโดยรอบใหญ่ถึง ๘๐๐ โยชน์ สูง ๔๐ โยชน์ เสาประสาทเป็นเพชร วิมานเป็นทองนพคุณ บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์นี้ยังมีสวนอยู่ถึง ๖ แห่ง แต่ละสวนมีต้นไม้ทิพย์ ๑๐๐๐ ต้น และยังมีต้นไม้เถาอาสาวดีที่ ๑,๐๐๐ ปีสวรรค์จึงจะออกผล ข้างในผลเป็นน้ำทิพย์ พวกเหล่าเทวดามักใช้ทำเป็นสุราดื่ม ภายหลังจากดื่มแล้วจะเมามายหลับใหลไปถึง ๔ เดือน
ท้าวสักกะเทวราชยังมีนามอีกหลายพระนามเช่น สักระ ผู้มีความสามารถ เทวะปติ ผู้เป็นใหญ่ในหมู่เทวดา พัชรี ราชาแห่งเทพ วริตราหา ผู้มีสายฟ้าเป็นอาวุธ อมรินทร์ ผู้เป็นใหญ่ในหมู่อมร สวรรคปติ เจ้าแห่งสวรรค์ มารุตวาน เจ้าแห่งลมพายุ เป็นต้น
นอกจากนี้ยังมีสายธารความเชื่อกันอีกด้วยที่ว่าพระอินทร์เป็น ท้าวธตรฐ ซึ่งเป็นหนึ่งในท้าวจตุโลกบาลผู้รักษาทิศบูรพา (ตะวันออก) ผู้เป็นอธิบดีแห่งภูติหรือคนธรรพ์ ทั้งนี้การสันนิษฐานกันว่าท้าวธตรฐนั้นคือพระอินทร์ น่าจะมาจากคำว่าธตรฐ ที่แปลว่ารั้งเมืองหรืองำเมืองในภาษาไทยโบราณ ทั้งยังมีตำราที่กล่าวถึงลักษณะและสัญลักษณ์ ของเทพโลกบาลอีกหลายประการที่มีลักษณะคล้ายกับพระอินทร์ ผู้เป็นใหญ่แห่งสรวงสวรรค์
จากตำนานผู้พิทักษ์พระพุทธศาสนาได้นำมาซึ่งแรงบันดาลใจให้กับArtmulet สู่การรังสรรค์งานเทวะศิลป์ อัมรินทรสักกะเทวราช ผ่านศิลปะไทยร่วมสมัย ด้วยเทวลักษณะทรงยืนประทานพรแสดงท่ามุทรา โดยในอุ้งพระหัตถ์สถิตทิพยเนตรที่เปรียบดังสหัสเนตรของพระองค์ ที่ทรงสอดส่องทุกข์สุขของเหล่ามวลมนุษย์อยู่นั่นเอง
