ในความเป็นไป
วรศักดิ์ มหัทธโนบล
มีการเล่ากันต่อๆ มาว่า ประวัติความเป็นมาของต้นตระกูลลี่ของพวกเรานั้น เริ่มต้นจาก ลี่หลี่เจิน (利理真, Li Lizhen) ซึ่งเป็นลูกหลานของสงอี้ (熊绎, Xiong Yi) ที่อยู่รัฐฉู่ (楚国, Chuguo ) สงอี้ผู้นี้เป็นปฐมบรมกษัตริย์ของรัฐฉู่ เป็นเหลนของอี้ว์สง (鬻熊, Yu Xiong)
สงอี้เป็นลูกหลานที่สืบเชื้อสายมาจากจวนซีว์ (颛顼, Zhuanxi) (4) ซึ่งมาจากตระกูลเกาหยางซื่อ (Gaoyang Shi) (5) จวนซีว์ผู้นี้เป็นหนึ่งในสามกษัตริย์ห้าจักรพรรดิ (三皇五帝, Sanhuang Wudi) ต่อมาจวนซีว์มีโอรสชื่อว่า เชิง (称, Cheng) โอรสของของเชิงมีโอรสชื่อว่า ฉงหลี (重黎Chongli)
ฉงหลีเป็นขุนนางที่คอยถวายคำแนะนำแก่จักรพรรดิตี้คู่ [帝喾, Diku มาจากตระกูลเกาซินซื่อ (Gaoxin Shi) ซึ่งเป็นหนึ่งในสามกษัตริย์ห้าจักรพรรดิ] ฉงหลีผู้นี้ได้สร้างคุณูปการไว้อย่างใหญ่หลวง สามารถทำให้ฟ้าดินแบ่งแยกชัดเจน ระหว่างบนสวรรค์และใต้หล้า เทพยดากับมนุษย์ต่างไม่ก้าวก่ายซึ่งกันและกัน ต่างดำเนินชีวิตไปตามระบบระเบียบในขอบเขตของตนอย่างสงบสุข
ด้วยเหตุนี้ จักรพรรดิตี้คู่จึงพระราชทานสมญานามให้แก่ฉงหลีเป็น “จู้หญง” [祝融, Zhurong คือ “หั่วเสิน” (火神), เทพแห่งไฟ]
ฉงหลีมีน้องชายชื่อ อู๋หุย (吴回, Wu Hui) หลังจากที่ฉงหลีเสียชีวิตไปแล้ว จักรพรรดิตี้คู่ยังคงให้ความเมตตากับอู๋หุยเช่นเดียวกับที่เคยมีให้กับฉงหลีผู้เป็นพี่ชาย และได้รับสมญานามให้เป็น “หั่วเสิน” หรือเทพแห่งไฟเช่นเดียวกับพี่ชายของเขา
ต่อมาอู๋หุยมีบุตรชายชื่อว่า ลู่จง (陆终, Lu Zhong) และต่อมาลู่งจงก็มีบุตรชายอีก 6 คน บุตรชายคนเล็กมีชื่อว่า จี้เหลียน (季连, Ji Lian) จี้เหลียนมีหลานชายชื่อว่า อี้ว์สง (鬻熊, Yu xiong) อี้วสงผู้นี้ต่อมาได้รับการแต่งตั้งให้เป็น อัคนียาจารย์ หรือ หั่วซือ (火师, Huoshi) อันเป็นตำแหน่งขุนนางผู้พิทักษ์ไฟศักดิ์สิทธิ์ในพระราชพิธี ในยุคของกษัตริย์โจวเหวินหวัง (周文王, Zhouwen Wang) กับกษัตริย์โจวอู่หวัง (周武王, Zhouwu Wang)
หลังจากนั้นในยุคของกษัตริย์โจวเฉิงหวัง (周成王, Zhoucheng Wang) (6) เพื่อเป็นการแสดงความปลื้มปีติที่มีต่ออี้ว์สง จึงได้แต่งตั้งให้หลานชายของอี้ว์สงเป็น “จื่อเจี๋ว์ย” (子爵, Zijue) ตำแหน่งหนึ่งในห้าอันดับขุนนางระดับสูงในยุคโบราณ โดยให้ไปรับตำแหน่งปกครองรัฐฉู่
หลังจากนั้นลูกหลานของอี้ว์สงคือ หลี่เจิน (理真, Li Zhen) ได้ถูกส่งตัวให้ไปปกครองยังดินแดนที่มีชื่อว่า ลี่ (利, Li) ด้วยเหตุนี้ หลี่เจินจึงใช้ชื่อของอาณาจักรที่ตนปกครองคือ ลี่ เป็นแซ่ของตนเอง และนี่คือประวัติความเป็นมาของแซ่ลี่
บันทึกการสืบค้นหนังสือที่บันทึกประวัติการสืบทอดของตระกูลลี่
“ลี่” หรือแซ่ลี่ เป็นตระกูลซึ่งสืบเชื้อสายมาจากบรรพชนที่ตั้งรกรากอยู่ที่เหอหนานจวิ้น (河南郡, Henan Jun) (7) แผ่นป้ายประกาศเกียรติคุณที่แขวนอยู่ในห้องโถงของศาลบรรพชนตระกูลลี่จึงมีข้อความระบุว่า
“อัครมหาเสนาบดีลี่เฉียน (利乾 Li Qian) ของกษัตริย์จิงแห่งรัฐจงซาน (จงซานจิงหวัง, Zhongshan Jingwang) (8) แห่งเหอหนาน ผู้ทำหน้าที่ถวายคำปรึกษาราชการงานเมืองให้กับกษัตริย์ มีเกียรติคุณเกริกก้องจักรวรรดิว่า เป็นอัครมหาเสนาบดีผู้เปี่ยมไปด้วยคุณงามความดีที่สร้างคุณูปการไว้กับแผ่นดินอย่างมหาศาล”
และด้วยเหตุนี้ ทำให้ประตูด้านหน้าของศาลบรรพชนตระกูลลี่มีคำกลอนคู่ (ตุ้ยเหลียน) ไว้อย่างภาคภูมิใจว่า “ตระกูลผู้ซื่อสัตย์ภักดี ปรีชาชื่อเสียงเกริกไกร”
ขุนนางระดับสูงที่มีความยิ่งใหญ่เกรียงไกรในยุคโบราณของตระกูลลี่
ลี่จี่ (利几, Li Ji ) เป็นแม่ทัพที่ที่มีชื่อเสียงประจำกองทัพของเซี่ยงอี่ว์ (项羽, Xiangyu) (9)
ลี่เจินหยวน (利真源, Li Zhenyuan) นักพรตในลัทธิเต้าที่สำเร็จเป็นเซียนในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (10)
ลี่เฉียน (利乾, Li Qian) อัครมหาเสนาบดีของกษัตริย์จิงแห่งจงซาน [จงซานจิงหวัง (中山京王), Zhongshan Jingwang]
ลี่ไก้ (利溉, Li Gai) สอบได้เป็นบัณฑิตระดับจ้วงหยวน (状元, Zhuangyuan หรือ จอหงวนในภาษาจีนแต้จิ๋ว) ซึ่งเป็นอันดับหนึ่งของบัณฑิต
ลี่เซิน (利申, Li Shen) บัณฑิตผู้มากความสามารถ ได้เดินทางไปศึกษายังเมืองเจียงตู (江都, Jiangdu) ซึ่งเป็นอีกชื่อหนึ่งของเมืองหยางโจว (杨州, Yangzhou) ในสมัยราชวงศ์ซ่ง (宋, Song, ค.ศ.960-1279) และเป็นหนึ่งในกลุ่มปัญญาชนที่ได้ร่วมเขียนผลงานบทกวีรวมเล่มที่ชื่อว่า “กว่างหลิงจี๋” (广陵集, Guangling Ji)
ลี่เก๋อ (利格, Li Ge) เป็นบรรพชนตระกูลลี่ที่มีจิตใจรักชาติรักประชาชน
ลำดับรายชื่อบรรพชนตระกูลลี่ของตำบลซิงฝู อำเภอเจียวหลิ่ง
ที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นข้าราชการระดับผู้บริหารในตำแหน่งต่างๆ ในยุคโบราณ
ลี่กั๋วชาง (利国昌, Li Guochang) ผู้ใหญ่บ้านประจำตำบลหนานชาง (南昌, Nanchang)
ลี่ซ่างอี้ (利尚义, Li Shangyi) นายอำเภอประจำเอี๋ยนผิง (延平, Yanping)
ลี่คุน (利坤, Li Kun) ทหารรักษาการณ์ที่กวางเจา (广州, Guanagzhou)
ลี่หมิงก่าว (利鸣杲, Li Minggao) หัวหน้ากองลาดตระเวนและหัวหน้าผู้คุมขังประจำเมืองซินตู (新都, Xindu)
ลี่เหวินปิน (利文彬, Li Wenbin) ข้าราชการสำรองเจ้าหน้าที่ฝ่ายรับ-จ่ายเงิน
ลี่เทียนฝู (利天富, Li Tianfu) ข้าราชการประจำเมืองหนานสง (南雄, Nanxiong)
ลี่เทียนฉ่ง (利天宠, Li Tianchong) ข้าราชการทหารที่รับผิดชอบงานด้านการฝึกทหารและงานลาดตระเวน
ลี่เทียนเป่า (利天宝, Li Tianbao) หัวหน้ากองลาดตระเวนและหัวหน้าผู้คุมขังประจำเมืองว่านจ่าย (万载, Wanzhai)
ลี่ญื่อต๋า (利日达, Li Rida) นายทหารสำรองประจำตำบลที่รับผิดชอบเกี่ยวกับกิจการด้านการทหารและบัตรปันส่วนสวัสดิการอาหาร
ลำดับต่อไปจะได้อธิบายขยายความคำบางคำที่ได้กำกับอยู่ในวงเล็บระหว่างบรรทัด ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อ พัฒนาการ และปฏิสัมพันธ์ที่ตระกูลลี่มีอยู่ในอดีต