คอลัมน์ศิลปะแห่งศรัทธา
โดย Artmulet
พระนารายณ์มหาเทพผู้ยิ่งใหญ่ หนึ่งในสามมหาเทพสูงสุดของศาสนาฮินดู หรือศาสนาพราหมณ์ยุคพระเวทย์ตอนปลายนั้น พระองค์เป็นเทพที่ได้รับความเคารพ รัก และศรัทธาเป็นอย่างสูง ทั้งจากผู้คนที่นับถือศาสนาฮินดูรวมทั้งผู้ที่นับถือศาสนาอื่นๆ ก็ยังให้ความเคารพศรัทธาบูชาพระองค์ด้วยเช่นกัน พระนารายณ์ยังถือได้ว่าเป็นเทพเจ้าที่มีความผูกพันกับสังคมไทยมาอย่างช้านาน ความคิดความเชื่อเกี่ยวกับกษัตริย์ในอดีตว่าเป็นสมมุติเทพองค์อวตารของพระนารายณ์ ที่ได้อวตารลงมาปราบยุคเข็ญมีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ความคิดความเชื่อดังกล่าวนี้ยังคงมีอิทธิพลต่อมาจนถึงทุกวันนี้
ความเชื่อและความเข้าใจที่นำไปสู่ศรัทธาต่อองค์พระนารายณ์นั้น กล่าวได้ว่ามีที่มาที่ไปจากหลายต้นธาร คัมภีร์ปัทมาปุราณะได้กล่าวถึงพระวิษณุ (คำว่าวิษ หมายถึง การเข้าไปอยู่ในสรรพสิ่งของจักรวาล) ในฐานะเทพเจ้าผู้มีอำนาจสูงสุด 3 ประการคือ เป็นผู้สร้าง เป็นผู้รักษา และเป็นผู้ทำลาย ภายหลังพระองค์ได้สร้างพระพรหมขึ้นจากส่วนขวาของพระวรกายเพื่อให้เป็นผู้สร้าง แล้วสร้างพระนารายณ์ขึ้นจากส่วนซ้ายของพระวรกายให้เป็นผู้บำรุงรักษา ส่วนกลางของพระวรกายได้สร้างพระศิวะขึ้นเพื่อให้เป็นผู้ทำลาย แต่เดิมนั้นพระนามนารายณ์เป็นพระนามเรียกพระพรหมมาก่อน ภายหลังในมหาภารตะและยุคปุราณะได้เห็นถึงความรุ่งเรืองของพระวิษณุที่เจริญขึ้น จึงได้รับการถวายพระนามพระนารายณ์แทน
เทวลักษณ์องค์พระนารายณ์เป็นบุรุษหนุ่ม กายสีนิลแก่เปรียบถึงท้องฟ้า มหาสมุทร ไม่มีจุดสิ้นสุดเป็นอนันต์ ทรงอาภรณ์อย่างกษัตริย์สวมมงกุฎ พระศอสวมสังวาลย์พวงมาลัยดอกไม้ สวมต่างหูคู่แสดงถึงความแตกต่างของสรรพสิ่ง เช่น ความรู้และความไม่รู้ ความเศร้าและความสุข ความเจ็บปวดและความยินดี สวมทับทรวงเป็นสัญลักษณ์ขององค์พระมเหสีคือพระลักษมี ทับทรวงแก้วนี้ชื่อเกตุสุภ เป็นแก้ววิเศษที่ได้จากการกวนเกษียรสมุทร มีวลัยฝังด้วยแก้วชื่อสัยมันตกะ มีสี่กรพระกรทั้งสองด้านหน้าแสดงถึงธรรรมชาติที่ดำรงอยู่ ทรงคทาเกาโมทกี และทรงดอกบัวธรณี สองพระกรด้านหลังแสดงถึงความมีอยู่ทางจิตวิญญาณ ทรงหอยสังข์ชื่อ ปัญจชันยะ และทรงกงจักรสุทรรศนะ เป็นผู้มีหน้าที่ดูแลรักษาโลกมนุษย์ให้ดำรงอยู่อย่างสันติสุข(ภายหลังจึงได้มีการเปลี่ยนจากทรงดอกบัวเป็นทรงตรี)
จากตำนานความเชื่อความศรัทธาดังกล่าว ได้นำไปสู่การรังสรรค์งานศิลป์ชั้นสูงที่แสดงถึงความยิ่งใหญ่ มีเมตตาธรรม ทรงไว้ซึ่งความเที่ยงธรรมขององค์พระนารายณ์ที่ได้ทำหน้าที่ในการดูแลรักษา อภิบาลโลกมนุษย์ และสอดคล้องกับความเชื่อเกี่ยวกับการอวตารมายังโลกมนุษย์ที่มีมาตั้งแต่ครั้งอดีต เปรียบได้ดั่งองค์พระรามที่ชนะสงครามจากเหล่าอสูรจนได้ครองกรุงอโยธยา พระนารายณ์ทรงเมืองอนันตนาคราชปางนี้พระองค์ถือเป็นตัวแทนแห่งเจ้าผู้ปกครอง ที่เปี่ยมด้วยพระบารมี มีเมตตาคุณธรรม ความดีงามและปัญญาอันสูงสุด อีกทั้งทรงมีพลังอำนาจในการขจัดเหล่าหมู่มาร ความชั่วร้ายทั้งหลายให้หมดสิ้นไป อันเป็นคุณสมบัติอันควรค่าแก่การเป็นต้นแบบของผู้ปกครองอย่างแท้จริง
การถ่ายทอดเรื่องราวผ่านงานศิลป์ด้านประติมากรรมนี้ องค์พระนารายณ์มหาเทพทรงครองเมืองเหนือมหาประสาท พระหัตถ์ขวาทรงตรีสัญลักษณ์แห่งผู้เป็นใหญ่เหนือทุกสรรพสิ่งทั้งสามโลก พระหัตถ์ซ้ายทรงคฑาครุฑสัญลักษณ์แห่งผู้ทรงฤทธานุภาพ เปี่ยมด้วยอำนาจบารมี พระหัตถ์ขวาบนทรงกงจักรสัญลักษณ์แห่งการเคลื่อนไปข้างหน้า ทำลายล้างสิ่งชั่วร้ายคงไว้ซึ่งคุณธรรมความเที่ยงธรรม พระหัตถ์ซ้ายบนทรงสังข์สัญลักษณ์แห่งความมีชื่อเสียงความดีงามที่ดำรงอยู่ทั้งสามโลก มีองค์อนันตนาคราชผู้เป็นราชาแห่งพญานาคทั้งปวง เป็นบัลลังค์แห่งสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ มั่งคั่งอย่างหาที่สุดมิได้ให้กับพระองค์ พร้อมทั้งมีมหาวารีแห่งเกษียรสมุทรอันเป็นน้ำอมฤตรายล้อม ที่จะนำพาความสุขความพิพัฒน์มงคลมาสู่มวลมนุษย์ที่มีศรัทธาต่อพระองค์ตราบชั่วกาล
พระนารายณ์ทรงเมืองอนันตนาคราชจึงถือได้ว่าเป็นการรังสรรค์งานศิลปะแห่งจิตวิญญานอย่างแท้จริง โดย Artmulet ได้เคยจัดสร้างองค์พระนารายณ์มาแล้วหลายปาง แต่ละปางต่างมีเทวลักษณ์อันโดดเด่น มีเรื่องราว ตำนาน ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของตน พระนารายณ์ปางต่างๆ ของ Artmulet ที่ได้เคยสรรสร้างไว้แล้วนั้น จะขอนำเสนอต่อไปในโอกาสหน้า
สำหรับท่านที่สนใจต้องการสั่งจองหรือสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมติดต่อได้ที่
Facebook Inbox: Artmulet
OfficialLine ID: @artmulet
เว็บไซต์:www.artmulet.com
และที่วัดขุนอินทประมูล จ.อ่างทอง T.0925577511
