xs
xsm
sm
md
lg

ผู้จัดการสุดสัปดาห์

x

จาก “มาหยา” ถึง “สิมิลัน” ปกป้องสวรรค์อันดามัน ก่อนพังพินาศ(มากกว่านี้)

เผยแพร่:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์

ปิดฟื้นฟูอ่าวมาหยาไม่มีกำหนด ภาพจาก FB Thon Thamrongnawasawat
ผู้จัดการสุดสัปดาห์ - นับเป็นเรื่องน่ายินดีในที่สุดภาครัฐโดย กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ได้เลือกคุ้มครองธรรมชาติทางทะเล ไม่ปล่อยให้การท่องเที่ยวทำลายธรรมชาติให้พินาศย่อยยับ ด้วยการประกาศ “ปิดอ่าวมาหยา” จ.กระบี่ เพื่อฟื้นฟูอย่างไม่มีกำหนด รวมทั้งการจัดระเบียบชุดใหญ่ “เปิดหมู่เกาะสิมิลัน” จ.พังงา รับฤดูกาลท่องเที่ยว ทั้งห้ามพักค้างคืนและจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยว

แม้การตัดสินใจดังกล่าวส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจการท่องเที่ยว มีเสียงคัดค้านจากผู้ประกอบการท่องเที่ยวในพื้นที่ โดยเฉพาะกลุ่ม “นอมินีทัวร์จีน” ที่เข้ามากอบโกย แต่ท้ายที่สุดก็เป็นเรื่องที่ทุกฝ่ายต้องยอมรับโดยดุษฎี และหากปฎิวัติ “อ่าวมาหยา หมู่เกาะพีพี” และ “หมู่เกาะสิมิลัน” แหล่งท่องเที่ยวที่มีผลประโยชน์จำนวนมหาศาลได้สำเร็จ ย่อมสามารถจัดการปัญหาในพื้นที่คุ้มครองทางทะเลแหล่งอื่นๆ ได้เช่นกัน

สำหรับจุดเปลี่ยนของอ่าวมาหยา จ.กระบี่ คือ ภาพยนตร์ชื่อดังเรื่อง “เดอะบีช” ที่เข้ามาถ่ายเมื่อช่วงปี 2542 หลังจากเข้าฉายในปีถัดมา ได้ปลุกกระแสให้ชาวต่างชาติทั่วโลกแห่กันมาเที่ยวอ่าวมาหยาอย่างต่อเนื่อง

อ่าวมาหยาในอดีตเคยเป็นอ่าวที่มีความสวยงามมากที่สุดติดอันดับ 1 ใน 3 ของโลก แต่ปัจจุบันจำนวนนักท่องเที่ยวที่เข้ามาเที่ยวมากขึ้นเกินขีดจำกัด วันละ 3,000 - 4,000 คน และไร้การควบคุมดูแลส่งกระทบให้อ่าวมาหยาเกิดความเสื่อมโทรมอย่างหนัก
 
กระทั่ง เมื่อวันที่ 28 มี.ค. 2561 กรมอุทยานฯ ได้ประกาศปิดอ่าวมาหยาในเขตอุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา-หมู่เกาะพีพี จ.กระบี่ เพื่อฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติทั้งบนบกและใต้ทะเลในช่วงฤดูมรสุม เป็นเวลา 4 เดือน ตั้งแต่วันที่ 1 มิ.ย. - 30 ก.ย. 2561 ก่อนออกประกาศ “ปิดฟื้นฟูอ่าวมาหยาไม่มีกำหนด” เมื่อวันที่ 1 ต.ค. 2561

จุดเริ่มของการปิดฟื้นฟูอ่าวมาหยาในครั้งนี้ เกิดขึ้นตามข้อเสนอแนะของนักวิชาการด้านทะเลนำโดย ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ กลุ่มพิทักษ์พีพี กลุ่มอนุรักษ์ท้องถิ่น ซึ่งประกอบไปด้วยชาวบ้านและผู้ประกอบการบนเกาะพีพีกว่า 100 คน หลังจากมีการสำรวจพบแนวปะการังภายในอ่าวมาหยาเสียหายอย่างหนัก เหลือเพียงปะการังโขดที่ยังมีชีวิตอยู่เพียงไม่กี่ก้อน เพราะต้องเผชิญกองทัพเรือเร็วที่วิ่งเข้าออกอ่าวมาหยาเกือบตลอดทั้งวันต่อเนื่อง ทั้งระบบนิเวศบนอ่าวมาหยายังต้องเผชิญกับกองทัพนักท่องเที่ยว และที่ผ่านมากว่า 20 ปีไม่เคยปิดฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติอ่าวมาหยาทั้งบนบกและชายหาด

แต่ละปีนักท่องเที่ยวทั่วที่มาเยือนอย่างไม่ขาดสาย ข้อมูลจากกรมอุทยานฯ ระบุว่า ปี 2561 มีผู้มาเยือนอุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา-หมู่เกาะพีพี 1.99 ล้านคน ซึ่งนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่เดินทางมาเยี่ยมชมอ่าวมาหยา เสียค่าธรรมเนียมคนละ 400 บาท ทำให้อุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธาราฯ ส่งผลให้เป็นอุทยานที่ทำรายได้ให้กับกรมอุทยานฯ สูงที่สุด

โดยระหว่างฟื้นฟูห้ามทำกิจกรรมท่องเที่ยวบริเวณอ่าวมาหยาโดยเด็ดขาด แต่อนุญาตให้ผู้ประกอบการท่องเที่ยวนำเรือเข้ามาลอยลำนอกบริเวณแนวทุ่นไข่ปลาที่กั้นแนวเขตห้ามเข้าไว้ จะปิดไม่ให้เรือวิ่งเข้าออกบริเวณอ่าวมาหยาถาวร สำหรับนักท่องเที่ยวยังเข้ามาเที่ยวชมอ่าวมาหยาผ่านทางอ่าวโละสะมะเท่านั้น

นับว่าเป็นสัญญาณที่ดี สำหรับความคืบหน้าการฟื้นฟูระบบนิเวศบริเวณ อ่าวมาหยา หลังจากปิดฟื้นฟูแล้ว 4 เดือน พบว่า ระบบนิเวศชายหาด-ปะการัง มีการฟื้นตัวเพียงแต่ยังไม่สมบูรณ์ ความสมดุลของระบบนิเวศบริเวณอ่าวมาหยากำลังกลับมา ซึ่งทางกรมอุทยานฯ ได้เผยแพร่คลิป ฝูงฉลามหูดำ (Black reef shark) โผล่มาแหวกว่ายบริเวณอ่าวมาหยา เมื่อสัปดาห์ก่อน
  การฟื้นฟูปะการังที่อ่าวมาหยา
ส่วนปัญหาที่พบก่อนหน้าที่จะประกาศปิดอ่าว บริเวณหน้าหาดอ่าวมาหยาทรายไม่เพิ่มขึ้น เนื่องจากมีนักท่องเที่ยวจำนวนมากเข้ามาเหยียบย่ำหาดทรายตลอดทั้งปี ทำให้ทรายไหลลงสู่ทะเลขัดขวางกระบวนการธรรมชาติ ส่งผลให้เนินทรายหน้าชายหาดเกิดการทรุดตัวลง สารจากครีมกันแดดที่ทาตัวลงไปในน้ำทะเล ทำให้ปะการังพิการและตาย รวมทั้ง กรณีเรือรับส่งนักท่องเที่ยวที่จอดบริเวณหน้าหาด ที่ในแต่ละวันมากถึง 180 ลำ ซึ่งการนำเรือเข้ามาจอดเทียบท่า ทำให้มีการกรวดทราย ตะกอนมาทับถมบนก้อนปะการัง ส่งผลให้ปะการังได้รับความเสียหาย ซึ่งการการปิดอ่าวมาหยาอย่างไม่มีกำหนดธรรมชาติกำลังฟื้นฟู

ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ รองคณบดีคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ นักวิชาการด้านทะเลและสิ่งแวดล้อมชื่อดัง ได้โพสต์ผ่านเฟซบุ๊ก ชี้แจงถึงประเด็นการฟื้นฟูอ่าวมาหยา และสาเหตุที่จำเป็นต้องมีการประกาศปิดต่อไปอย่างไม่มีกำหนดในฤดูท่องเที่ยวปลายปีนี้ ตอนหนึ่งความว่า

“...ปะการังน้ำตื้นมีการฟื้นตัว อยู่ในสภาพมีหวัง ปะการังหลายจุดกำลังเติบโต โดยเฉพาะด้านเหนือของอ่าว
ตามประกาศอุทยานและข้อตกลงร่วมกันตั้งแต่ต้น อุทยานกั้นเขตห้ามเรือเข้าถาวร โดยเรือจะไม่เข้ามาในอ่าวอีกแล้ว แต่สามารถลอยลำด้านนอกได้
อุทยานขยับแนวกั้น เพื่อให้เรือเข้ามาในมุมที่มองเห็นอ่าวมาหยาได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
นักท่องเที่ยวสามารถลงน้ำที่ปากอ่าวได้ ซึ่งก็มีผู้ทำเช่นนั้นอยู่
เพราะฉะนั้น ผมไม่ใช้คำว่าปิดมาหยา แต่เป็นการ #ฟื้นฟูมาหยา
เพราะนักท่องเที่ยวยังสามารถมาเที่ยวได้ เห็นหาดและลงน้ำด้านนอกได้

อยากให้ทุกฝ่ายเน้นย้ำคำว่า “ฟื้นฟู” ตามที่ตกลงกันไว้เมื่อหลายเดือนก่อน เพราะเมื่อข่าวออกไป อาจสร้างความสับสนและเกิดผลกระทบต่อการประกอบอาชีพของพี่น้องชาวพีพี...”

ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจธนาคารไทยพาณิชย์ (SCB EIC) คาดว่ามาตรการดังกล่าวจะกระทบต่อรายได้จากการท่องเที่ยวของ จ.กระบี่ ราว 6 เปอร์เซ็นต์ ในปี 2561 แม้ว่าทิวทัศน์ของอ่าวมาหยาจะงดงามเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงสัญลักษณ์และมีชื่อเสียงของ จ.กระบี่ แต่ในปัจจุบันมีแหล่งท่องเที่ยวอื่นๆ ในบริเวณใกล้เคียงที่สามารถทดแทนได้และเป็นที่รู้จักในกลุ่มนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ เช่น เกาะปอดะ สระมรกต ทะเลแหวก หาดไร่เลย์ เป็นต้น

กรมอุทยานแห่งชาติฯ มีแนวโน้มจะดำเนินมาตรการเดียวกันกับอุทยานแห่งชาติทางทะเลแห่งอื่นๆ ในอนาคต ทั้งการจำกัดปริมาณนักท่องเที่ยวและการปิดพื้นที่บางส่วนในเขตอุทยานแห่งชาติฯ เพื่อฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติที่ได้รับผลกระทบจากการท่องเที่ยว โดยเฉพาะอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน และอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา จ.พังงา ซึ่งกำลังได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวชาวไทยและต่างชาติจำนวนมาก

สำหรับมาตรการควบคุมจำนวนนักท่องเที่ยวจะส่งผลดีต่อภาพลักษณ์และรายได้จากการท่องเที่ยวของไทยในระยะกลาง-ยาว เนื่องจากมาตรการดังกล่าวมีจุดประสงค์เพื่อฟื้นฟูและจัดการแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ซึ่งเป็นทรัพยากรที่มีศักยภาพในการสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวในระยะยาว
  หมู่เกาะสิมิลัน วิวทิวทัศน์เกาะแปด เมื่อมองลงมาจากหินเรือใบ
ขณะเดียวกัน ปี่กลองโหมโรงฤดูกาลท่องเที่ยว กรมอุทยานฯ เปิดอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน จ.พังงา เมื่อวันที่ 15 ต.ค. ที่ผ่านมา หลังจากปิดเกาะเนื่องจากเข้าสู่ฤดูมรสุมและเพื่อฟื้นฟูธรรมชาติกว่า 4 เดือน โดยมีการจัดระเบียบชุดใหญ่ ห้ามนักท่องเที่ยวพักค้างแรมบนเกาะ จำกัดจำนวนนักท่องเที่ยวไม่เกิน 3,850 คนต่อวัน และห้ามเรือบรรทุกเกิน 100 คน วิ่งเข้าเขต อช.สิมิลัน ทั้งนี้ เพื่อให้การท่องเที่ยวเกิดผลกระทบต่อธรรมชาติน้อยที่สุด

“หมู่เกาะสิมิลัน” เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ได้รับการจัดระเบียบถัดจาก “อ่าวมาหยา” ภาพนักท่องเที่ยวแอดอัดที่เกาะสิมิลันที่มีแชร์ในโซเชียลเมื่อปีช่วงต้นที่ผ่านมา ยิ่งเป็นการตอกย้ำว่าถึงเวลาจัดระเบียบสักที ยิ่งช่วงพีคหมู่เกาะสิมิลันมีปริมาณนักท่องเที่ยวสูงถึง 7,000 คนต่อวัน
  นักท่องเที่ยวจำนวนมากที่สิมิลัน
อีกทั้ง ผลสำรวจปะการังในหมู่เกาะสิมิลัน พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงของปะการังอ่อนบริเวณหินม้วนเดียวที่เกาะห้า ตั้งแต่ปี 2555 - 2561 รวมทั้ง ไม่พบปาการังอ่อนสกุลหายาก ขณะที่ปริมาณขยะไมโครพลาสติกที่พบในหมู่เกาะสิมิลันนั้นมีมากถึง 4,216 ชิ้น

กรมอุทยานฯ เดินหน้าจัดระเบียบหมู่เกาะสิมิลันใน 3 เรื่องหลัก ได้ออกประกาศในราชกิจจานุเบกษา เรื่องแรก ปิดการพักค้างแรมในเขตอุทยานฯ หมู่เกาะสิมิลัน ยกเว้นผู้ได้รับอนุญาตสำหรับการทำกิจกรรมประเภทดำน้ำลึก โดยกำหนดรูปแบบการท่องเที่ยวในเขตอุทยานฯแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน เป็นแบบ ไป - กลับ เนื่องจากที่ผ่านมา การท่องเที่ยวแบบพักค้างแรมในเขตออุทยานฯหมู่เกาะสิมิลัน ก่อให้เกิดน้ำเสีย ซึ่งสร้างความเสียหายต่อ ปะการัง สัตว์น้ำ และ ระบบนิเวศ ในเขตอุทยานฯ หมู่เกาะสิมิลัน

เรื่องที่สอง การจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยว กำหนดจำนวนนักท่องเที่ยวที่มาเที่ยวอช.หมู่เกาะสิมิลันไว้ ไม่เกิน 3,850 คน ต่อวัน โดยแยกเป็นดำน้ำลึกรับได้ 525 คนต่อวัน และท่องเที่ยวชายหาดและดำน้ำตื้น 3,325 คนต่อวัน เป็นไปตามข้อมูลจากผลศึกษาวิจัยในขีดความสามารถรองรับนักท่องเที่ยวในพื้นที่อุทยานฯ ของนักวิชาการที่จะไม่ทำให้ทรัพยากรธรรมชาติเสื่อมโทรม และเรื่องที่สาม ห้ามเรือบรรทุกเกิน 100 คน เข้าเขตอุทยานฯ หมู่เกาะสิมิลัน

อย่างไรก็ตาม มีผู้ประกอบการบางส่วนออกมาเรียกร้องให้ทบทวนมาตรการจำกัดปริมาณนักท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติสิมิลัน จ.พังงา ด้าน นายทรงธรรม สุขสว่าง ผู้อำนวยการสำนักอุทยานแห่งชาติ ยืนยันว่าจะไม่ทบทวนใดๆ เพราะมาตรการที่ทำอยู่นั้น เตรียมการและประกาศให้ผู้ประกอบการทราบเป็นระยะมาตั้งแต่ต้น 2561

“เรื่องจำกัดปริมาณนักท่องเที่ยวเข้าอุทยานแห่งชาติสิมิลันนั้น ไม่ใช่อยู่ๆ นึกจะทำก็ทำ แต่ได้มีการศึกษาเรื่องผลกระทบโดยทางมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มาแล้ว ก็นำมาประชุมกับผู้ประกอบการในพื้นที่ เพื่อให้ทุกฝ่ายรับทราบร่วมกันไม่ต่ำกว่า 3 รอบ ซึ่งในปีนี้ผู้ประกอบการทุกฝ่ายก็เห็นด้วย ไม่มีใครคัดค้าน ส่วนเรื่องปริมาณเรือ และนักท่องเที่ยวนั้น ท้องถิ่นเป็นผู้จัดโควต้ากันเอง”

อย่างไรก็ตาม มาตรการดังกล่าวผู้ประกอบการเรือท่องเที่ยวในพื้นที่เห็นด้วย ส่วนกลุ่มที่มีปัญหา คือ “นอมินีทัวร์จีน” บริษัทเรือจากประเทศจีนที่มีนอมินีคนไทย กล่าวคือ กลุ่มนี้ขายทริปท่องเที่ยวราคาถูกให้นักท่องเที่ยวจีนไว้ล่วงหน้าแล้ว จึงไม่ยอมรับข้อตกลงร่วมกัน ซึ่งมีมากกว่า 22 บริษัท รับนักท่องเที่ยวจีนมาโดยเฉพาะ ขณะนี้มีนักท่องเที่ยวจีนมาเที่ยวเกาะสิมิลัน 80 เปอร์เซ็นต์ของนักท่องเที่ยวทั้งหมด แต่รายได้ส่วนนี้จะถูกโอนออกนอกประเทศทั้งหมด มีคนไทยได้รับประโยชน์เพียงส่วนน้อยเท่านั้น

นายทรงธรรม กล่าวว่า ทะเลอันดามันยังมีสถานที่ท่องเที่ยวเกาะแก่งต่างๆ อีกมากมาย เช่น หมู่เกาะสุรินทร์ ธารโบกขรณี ส่วน อ่าวมาหยา เวลานี้ปิดพื้นที่ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมแต่ก็เปิดให้เรือเข้าไปถ่ายรูปได้ใกล้ๆ ในรัศมี 250 เมตร

นอกจากนี้ ยังมีแหล่งท่องเที่ยวที่เรียกว่าเป็น อ่าวมาหยา 2 อยู่อีก 3 แห่ง ซึ่งมีลักษณะใกล้เคียงอ่าวมาหยา ความสวยงามไม่แพ้กัน แห่งแรกคือ บริเวณอ่าวปิเละ ซึ่งเข้าออกได้ทางเดียว ภายในมีน้ำทะเลใส มีแหล่งปะการังอุดมสมบูรณ์ แห่งที่สอง บริเวณอ่าวโละมุดี ทั้งสองแห่งนี้อยู่ใกล้เกาะพีพี และแห่งที่สาม คือ เกาะห้อง ในเขตอุทยานแห่งชาติธารโบกขรณี ห่างจากเกาะพีพี 20 นาทีโดยทางเรือ

โดยทางกรมอุทยานฯ กำลังเร่งประชาสัมพันธ์และกำหนดจำนวนนักท่องเที่ยวให้เหมาะสมเช่นเดียวกัน

จาก “อ่าวมาหยา” ถึง “หมู่เกาะสิมิลัน” การปฏิวัติทะเลอันดามันได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว




กำลังโหลดความคิดเห็น...