กรมทรัพย์สินทางปัญญา ร่วมกับองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) และสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาในภูมิภาคอาเซียน 9 ประเทศ จัดสัมมนาระดมความเห็นและแลกเปลี่ยนประสบการณ์จดสิทธิบัตรผ่านระบบ PCT เพื่อนำมาพัฒนาระบบบริการให้มีความสะดวก และช่วยสร้างความแข็งแกร่งให้กับนวัตกรรมอาเซียน ล่าสุดอาเซียนมีคำขอผ่าน PCT กว่า 2,500 คำขอในปี 68 เพิ่มขึ้น 2 เท่าในรอบป 10 ปี
น.ส.จิตติมา ศรีถาพร อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า กรมได้ร่วมกับองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) และสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาในภูมิภาคอาเซียน 9 ประเทศ จัดสัมมนาระดับภูมิภาคว่าด้วยสนธิสัญญาความร่วมมือด้านสิทธิบัตร (Patent Cooperation Treaty : PCT) โดยเปิดเวทีระดมความเห็นและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างกัน เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากร ยกระดับบริการด้านสิทธิบัตร และร่วมกันสร้างระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญาที่เอื้อต่อการเติบโตของนวัตกรรมในภูมิภาค ระหว่างวันที่ 10–12 พ.ย.2569 ณ โรงแรมเมอเวนพิค สุขุมวิท 15 กรุงเทพฯ
โดยการสัมมนาครั้งนี้ ผู้แทนสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาจากประเทศสมาชิกอาเซียนและผู้เชี่ยวชาญของ WIPO ได้ร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ในหลายมิติ ทั้งการเสริมสร้างศักยภาพด้านทรัพย์สินทางปัญญาและนวัตกรรม การแลกเปลี่ยนกลยุทธ์ส่งเสริมการใช้ระบบ PCT และการพัฒนาบริการที่เกี่ยวข้อง โดยเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้แบ่งปันแนวปฏิบัติ วิเคราะห์ความท้าทายในการดำเนินงานของแต่ละประเทศ และร่วมกันหาแนวทางพัฒนาระบบบริการให้สะดวกและตอบโจทย์ผู้ใช้งานมากขึ้น
พร้อมกันนี้ ได้เปิดเวทีให้ภาคธุรกิจไทยร่วมถ่ายทอดประสบการณ์การใช้ประโยชน์จากระบบ PCT และการบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา ผ่านกรณีศึกษาของบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ผู้ดำเนินธุรกิจด้านพลังงานและปิโตรเคมีในระดับนานาชาติ และบริษัท เมติคูลี่ จำกัด สตาร์ตอัปไทยที่เป็นผู้พัฒนาเทคโนโลยีทางการแพทย์ขั้นสูง โดยทั้งสองบริษัทได้ร่วมสะท้อนบทบาทของระบบ PCT ในการสนับสนุนภาคธุรกิจ ทั้งในด้านการคุ้มครองสิทธิ์และการต่อยอดผลงานสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ ช่วยให้ผู้แทนสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาเข้าใจความต้องการและความท้าทายของภาคธุรกิจได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เพื่อนำไปพัฒนาระบบบริการให้สนับสนุนการเติบโตของนวัตกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับระบบ PCT เป็นกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศภายใต้ WIPO ที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้นักประดิษฐ์ นักวิจัย และผู้ประกอบการยื่นคำขอรับความคุ้มครองสิทธิบัตรในประเทศภาคีสมาชิกได้หลายประเทศพร้อมกัน เพิ่มโอกาสในการนำผลงานนวัตกรรมเข้าสู่ตลาดโลก โดยปัจจุบันมีประเทศในภูมิภาคอาเซียน 9 ประเทศเข้าเป็นสมาชิก PCT แล้ว ได้แก่ ไทย บรูไน กัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และเวียดนาม
ในปี 2559 มีสถิติคำขอ PCT จากประเทศอาเซียนประมาณ 1,200 คำขอ และเพิ่มขึ้นเป็น 2,500 คำขอในปี 2568 หรือเพิ่มขึ้นกว่า 2 เท่าในรอบ 10 ปี สะท้อนถึงความตื่นตัวและพัฒนาการด้านนวัตกรรมของภูมิภาค และยังมีโอกาสที่จะส่งเสริมให้ผู้ประดิษฐ์และผู้ประกอบการใช้ประโยชน์จากระบบ PCT ได้มากขึ้น ซึ่งเป็นเป้าหมายร่วมกันของประเทศสมาชิก
น.ส.จิตติมากล่าวว่า ภายหลังการสัมมนา ได้มีการจัดกิจกรรมศึกษาดูงาน ณ สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA โดยผู้แทนของ WIPO และประเทศสมาชิกอาเซียน ได้ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับแนวทางเชื่อมโยงการทำงานระหว่างหน่วยงานด้านทรัพย์สินทางปัญญาและหน่วยงานส่งเสริมนวัตกรรม เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการ SME และสตาร์ตอัปให้สามารถนำผลงานไปขยายตลาดสู่ต่างประเทศ
ทั้งนี้ กรมและ WIPO ยังเตรียมต่อยอดความร่วมมือผ่านการจัดงาน ASEAN Patent Analytics Workshop ในช่วงสัปดาห์ถัดไป เพื่อส่งเสริมการใช้ข้อมูลและการวิเคราะห์สิทธิบัตรเป็นเครื่องมือเชิงกลยุทธ์สำหรับการพัฒนาเทคโนโลยีและการตัดสินใจทางธุรกิจ สะท้อนแนวทางการทำงานที่เชื่อมโยงทั้งการคุ้มครองสิทธิ์ การเข้าถึงข้อมูลสิทธิบัตร และความร่วมมือระหว่างประเทศเข้าด้วยกัน โดยมุ่งสร้างเครือข่ายการทำงานของสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาในอาเซียนที่เข้มแข็ง เพื่อร่วมกันพัฒนาระบบนิเวศนวัตกรรมของภูมิภาคอย่างต่อเนื่อง
สำหรับผู้ประกอบการ นักประดิษฐ์ และประชาชน ที่สนใจเกี่ยวกับการยื่นคำขอสิทธิบัตรผ่านระบบ PCT สามารถขอรับคำปรึกษาแบบครบวงจรได้ที่ศูนย์ให้คำปรึกษาด้านทรัพย์สินทางปัญญา (IP Advisory Center: IPAC) กรมทรัพย์สินทางปัญญา หรือสายด่วน โทร. 1368