รฟท.เร่งติดตั้งระบบอาณัติสัญญาณอัตโนมัติ ATP มาตรฐาน ETCS Level 1 คาดในปีนี้เริ่มทดลองใช้ นำร่องเต็มระบบบนเส้นทางสายตะวันออก เผยมีจุดตัดและทางลักผ่านถึง 61 จุด พร้อมเร่งประมูลติดระบบบนรถดีเซลรางอีก 117 คัน วงเงิน 1,000 ล้านบาท
นายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง รองผู้ว่าการการรถไฟแห่งประเทศไทย รักษาการในตำแหน่งผู้ว่าการการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) เปิดเผยว่า จากอุบัติเหตุขบวนรถสินค้าที่ 2126 ชนกับรถโดยสารปรับอากาศ ขสมก. สาย 206 บริเวณจุดตัดทางรถไฟ (ทางผ่านอโศก-ดินแดง) เมื่อวันที่ 16 พ.ค.2569 ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากความบกพร่องของมนุษย์ หรือ Human Error ทำให้ต้องเร่งหาเครื่องมือเพื่อนำมาใช้ในการป้องกันเหตุอันตรายในทางรถไฟโดยเร็วที่สุด โดยภายในปี 2569 จะมีการทดสอบและเริ่มทดลองใช้ระบบอาณัติสัญญาณรถไฟแบบ European Train Control System Level 1 (ETCS) Level 1 นำร่องบนเส้นทางสายตะวันออก เนื่องจากเป็นเส้นทางที่มีจุดตัดค่อนข้างมาก และจะขยายไปในเส้นทางอื่นในระยะต่อไป ส่วนในระหว่างนี้ ได้มีการเพิ่มพนักงานเข้าไปช่วยในจุดตัดที่มีปริมาณจราจรหนาแน่น
ทั้งนี้ การดูแลด้านความปลอดภัยในระบบราง มีมาตรฐานระบบป้องกันเหตุอันตรายของขบวนรถอัตโนมัติ หรือ AUTOMATIC TRAIN PROTECTION SYSTEM (ATP) ซึ่งรฟท. ใช้ระบบอาณัติสัญญาณแบบ ETCS Level 1 โดยมีแผนการติดตั้งระบบกับอุปกรณ์บนโครงข่ายรถไฟสายประธาน และติดตั้งอุปกรณ์บนหัวจักรและรถดีเซลราง ปัจจุบัน หัวจักรที่มีระบบ ATP แล้วคือ รถจักรดีเซลไฟฟ้า QSY (อุลตร้าแมน) จำนวน 50 คัน ที่ติดตั้งมาพร้อมแล้วพร้อมการจัดซื้อ และกำลังติดตั้งบนหัวจักรอีก 70 คัน และยังเหลือติดตั้งบนรถดีเซลรางอีก 117 คัน วงเงินประมาณ 1,000 ล้านบาท ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการประกาศเชิญชวนประกวดราคา
ส่วนบนโครงข่ายทางรถไฟนั้น มีการติดตั้งระบบอาณัติสัญญาณ เส้นทางทางคู่ระยะเร่งด่วน 234 กม.ไปแล้ว และอยู่ระหว่างติดตั้งระบบอาณัติสัญญาณ บนโครงข่ายรถไฟทางคู่ ระยะแรก จำนวน 5 เส้นทาง ซึ่งจะทยอยแล้วเสร็จและรถไฟสายใหม่รวมถึงทางคู่ระยะ 2 จะมีการติดตั้งระบบอาณัติสัญญาณอัตโนมัติให้ครบทั้งหมด
“ระบบอาณัติสัญญาณรถไฟแบบ ETCS Level 1 เป็นระบบมาตรฐานสากลที่มีการใช้งานเพื่อป้องกันเหตุอันตราย ส่วนที่ในโซเชียล มีความเห็นมากมายเกี่ยวกับระบบ ทั้งการใช้ AI บ้าง ใช้ CCTV บ้าง รฟท.พร้อมรับฟัง แต่ในการใช้งานจะต้องเป็นระบบมาตรฐาน ที่ใช้งานทั่วโลก ซึ่งระบบ ETCS Level 1 ปัจจุบันมีการใช้โครงการรถไฟชานเมืองสายสีแดง ซึ่งจะสามารถนำมาเชื่อมต่อโครงข่ายรถไฟทางคู่ได้ โดยอยู่ระหว่างการดำเนินการติดตั้ง”
ระบบ ATP จะเป็นการเชื่อมต่อสัญญาณไฟจราจรบนทางรถไฟ กับระบบที่ติดตั้งบนรถจักร ระบบบนขบวนรถจะเชื่อมต่อทำงานสัมพันธ์กับระบบภาคพื้นดิน ตามไฟสัญญาณ เป็นการมอนิเตอร์เพื่อควบคุมความเร็วของรถ และหากถึงจุดวิกฤติที่ต้องเบรก แล้วไม่มีการเบรก ระบบจะเบรกอัตโนมัติ เป็นต้น เป็นมาตรฐานทั่วไปที่ใช้ในระบบรถไฟฟ้าแล้ว
ปัจจุบัน ทั่วประเทศมีจุดตัดทางรถไฟรวมทั้งหมด 2,629 จุด แบ่งได้แก่ จุดตัดทางรถไฟที่ได้รับอนุญาตจำนวน 1,955 จุด และทางลักผ่านจำนวน 674 จุด เฉพาะในพื้นที่กรุงเทพมหานครมีจุดตัดทางรถไฟรวมทั้งหมด 149 จุด แบ่งเป็นจุดตัดทางรถไฟที่ได้รับอนุญาตจำนวน 120 จุด และทางลักผ่านจำนวน 29 จุด โดยเส้นทางสายตะวันออก มีจุดตัดและทางลักผ่านรวม 61 จุด
