กรมทรัพย์สินทางปัญญาน้อมรำลึกถึงพระอัจฉริยภาพของในหลวงรัชกาลที่ 9 “พระบิดาแห่งการประดิษฐ์ไทย” เนื่องในวันนักประดิษฐ์ 2 ก.พ.2569 เผยพระองค์ทรงสร้างสรรค์ผลงานสิทธิบัตรอันทรงคุณค่ารวม 11 ฉบับ มีประโยชน์ในการแก้ไขปัญหาพื้นฐานของประเทศ ยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน เตรียมเดินหน้าส่งเสริมและผลักดันให้คนไทยประดิษฐ์คิดค้น และใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินทางปัญญาต่อไป
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า เนื่องในวันนักประดิษฐ์ 2 ก.พ.2569 กรมขอน้อมรำลึกในพระอัจฉริยภาพด้านการประดิษฐ์คิดค้นนวัตกรรมของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (ในหลวงรัชกาลที่ 9) ผู้ทรงเป็นพระบิดาแห่งการประดิษฐ์ไทย ด้วยพระปรีชาสามารถด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และวิศวกรรม โดยพระองค์ทรงสร้างสรรค์ผลงานสิทธิบัตรอันทรงคุณค่า จำนวน 11 ฉบับ ครอบคลุมนวัตกรรมด้านการจัดการทรัพยากรน้ำ การฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อม และการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อความยั่งยืน นับเป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ถึงการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเครื่องมือในการพัฒนาประเทศ และได้มีส่วนช่วยแก้ไขปัญหาพื้นฐานของประเทศและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน
โดยผลงานการประดิษฐ์ดังกล่าวประกอบด้วย 1.เครื่องกลเติมอากาศที่ผิวน้ำหมุนช้าแบบทุ่นลอย หรือที่รู้จักกันในชื่อ “กังหันน้ำชัยพัฒนา” (สิทธิบัตรเลขที่ 3127) เป็นเครื่องกลเติมอากาศที่ติดตั้งบนทุ่นลอยน้ำ สามารถลอยตัวและทำงานในแหล่งน้ำเปิด ช่วยเพิ่มออกซิเจนลงในน้ำที่ระดับผิวน้ำ สำหรับบำบัดน้ำเสียในบึง หนอง คลอง และแหล่งน้ำธรรมชาติ นับเป็นสิทธิบัตรในพระปรมาภิไธยของพระมหากษัตริย์พระองค์แรกของไทยและครั้งแรกของโลก
2.เครื่องกลเติมอากาศแบบอัดอากาศและดูดน้ำ (สิทธิบัตรเลขที่ 10304) เป็นเครื่องกลเติมอากาศใช้ในการบำบัดน้ำเสีย โดยเติมออกซิเจนลงในน้ำในระดับลึกลงไปใต้ผิวน้ำ ลดการเน่าเสียของตะกอน และช่วยฟื้นฟูคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำที่มีความลึก
3.การใช้น้ำมันปาล์มกลั่นบริสุทธิ์เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์ดีเซล (สิทธิบัตรเลขที่ 10764) การใช้น้ำมันปาล์มกลั่นบริสุทธิ์ แตกต่างจากน้ำมันไบโอดีเซลทั่วไปซึ่งต้องนำน้ำมันพืชไปผ่านกระบวนการทางเคมีที่เรียกว่า เอสเตอริพิเคชั่น (Esterification) แต่สิทธิบัตรนี้เป็นการนำน้ำมันปาล์มที่ผ่านการกลั่นบริสุทธิ์โดยไม่ต้องผ่านกระบวนการทางเคมีใดๆ มาใช้เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงได้ทันที
4.การใช้น้ำมันปาล์มกลั่นบริสุทธิ์เป็นน้ำมันหล่อลื่นสำหรับเครื่องยนต์สองจังหวะ (อนุสิทธิบัตรเลขที่ 841) เป็นการนำน้ำมันปาล์มที่ผ่านกระบวนการกลั่นบริสุทธิ์มาใช้เป็นน้ำมันหล่อลื่นสำหรับเครื่องยนต์สองจังหวะ เช่น เครื่องยนต์รถมอเตอร์ไซค์ เครื่องสูบน้ำ เป็นต้น แทนน้ำมันหล่อลื่นที่เรียกว่า “น้ำมันออโต้ลูป” ที่ได้จากผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม
5.การดัดแปรสภาพอากาศเพื่อให้เกิดฝน หรือที่รู้จักกันในชื่อ “ฝนหลวง” (สิทธิบัตรเลขที่ 13898) เป็นกรรมวิธีการทำฝนทั้งในระดับเมฆอุ่นและเมฆเย็นพร้อมกัน ซึ่งทรงเรียกว่า “ซูเปอร์แซนด์วิช” โดยใช้สารเคมีที่มีคุณสมบัติดูดซับความชื้นได้ดีทั้งในอุณหภูมิที่สูงกว่าและต่ำกว่าจุดเยือกแข็งเป็นตัวเร่งให้เกิดกระบวนการเกิดฝน เพื่อเพิ่มปริมาณน้ำฝนและควบคุมให้ฝนตกกระจายอย่างสม่ำเสมอลงสู่พื้นที่เป้าหมายที่กำหนด โดยมีหลายประเทศขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตนำเทคโนโลยีฝนหลวงไปใช้เพื่อประโยชน์ในกิจกรรมของเทศ เช่น ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ จอร์แดน และโอมาน
6.ภาชนะรองรับของเสียที่ขับออกจากร่างกาย (สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์เลขที่ 14859) ภาชนะที่ทรงออกแบบไว้เป็นการเฉพาะสำหรับรองรับปัสสาวะของผู้ป่วย เป็นเครื่องมือที่ช่วยอำนวยความสะดวกในทางการแพทย์
7.อุปกรณ์ควบคุมการผลักดันของเหลว (สิทธิบัตรเลขที่ 16100) เป็นเครื่องที่ใช้ติดตั้งเข้ากับท้ายเรือเพื่อใช้ในการขับเคลื่อน ประกอบด้วย ตัวเรือนหลักที่มีใบพัดที่ต่อเข้ากับเพลาเครื่องยนต์ติดตั้งอยู่ภายในตัวเรือน มีช่องน้ำเข้าที่ทำไว้เพื่อให้ใบพัดดูดน้ำจากภายนอกเข้าสู่ภายในตัวเรือน ผ่านทางช่องน้ำเข้า และถูกผลักดันออกผ่านทางช่องน้ำออก โดยมีอุปกรณ์เป่าลมประกอบอยู่เพื่อเพิ่มความดันของน้ำ เพื่อเป่าลมผ่านท่อเข้าสู่ภายในตัวเรือน ทำให้สามารถผลักดันน้ำออกจากภายในตัวเรือน ด้วยความดันที่เพิ่มมากขึ้นและเป็นการเพิ่มออกซิเจนในน้ำ
8.กระบวนการปรับปรุงสภาพดินเปรี้ยวเพื่อให้เหมาะแก่การเพาะปลูก หรือที่รู้จักกันในชื่อ “โครงการแกล้งดิน” (สิทธิบัตรเลขที่ 22637) เป็นวิธีการปรับสภาพดินเปรี้ยวให้มีคุณสมบัติที่เหมาะสมต่อการเพาะปลูกพืชชนิดต่าง ๆ โดยใช้วิธีการเลียนแบบธรรมชาติเพื่อแกล้งให้ดินมีสภาพเปรี้ยวจัด ก่อนทำการชะล้างความเปรี้ยวของดิน และปรับสภาพดินใหม่ให้เหมาะแก่การเพาะปลูกต่อไป
9.ระบบปรับปรุงคุณภาพน้ำด้วยรางพืชร่วมกับเครื่องกลเติมอากาศ (สิทธิบัตรเลขที่ 29091) เป็นระบบปรับปรุงคุณภาพน้ำด้วยรางพืชร่วมกับเครื่องกลเติมอากาศตามการประดิษฐ์นี้เป็นการใช้เครื่องกลเติมอากาศร่วมกับระบบพืชที่สามารถดูดซับสารปนเปื้อนได้ดี เช่น ต้นกก ต้นเตย ต้นพุทธรักษา เป็นต้น โดยเครื่องกลเติมอากาศจะทำหน้าที่ถ่ายเทออกซิเจนลงในน้ำ ทำให้น้ำมีการไหลหมุนเวียน และอณูของเสียเกิดการแตกตัว รางพืชจะดูดซับแร่ธาตุสารอาหารที่ปนมากับน้ำ เป็นการแย่งอาหารจากสาหร่ายสีเขียว เมื่อสาหร่ายไม่ได้สามารถเจริญเติบโตได้ สีของน้ำจะค่อย ๆ ใสขึ้น
10.เครื่องกำเนิดไฟฟ้าพลังงานจลน์ (สิทธิบัตรเลขที่ 29162) ประกอบด้วย ใบพัดที่เปลี่ยนพลังงานจากความเร็วของกระแสน้ำให้เป็นพลังงานกลไปหมุนเพลาที่ต่อเข้ากับชุดเกียร์เพิ่มรอบและเครื่องกำเนิดไฟฟ้า โดยทั้งชุดเกียร์และเครื่องกำเนิดไฟฟ้าถูกประกอบอยู่ภายในห้องติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากันน้ำที่ติดตั้งอยู่ใต้น้ำ
11.โครงสร้างเครื่องกำเนิดไฟฟ้าพลังงานจลน์ (สิทธิบัตรเลขที่ 29163) สิ่งประดิษฐ์ที่ติดตั้งไว้ใต้บานประตูระบายน้ำหรือท้ายประตูระบายน้ำเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าสำหรับบริหารจัดการมวลน้ำ โดยมีการนำสิ่งประดิษฐ์นี้นำไปติดตั้งที่บริเวณคลองลัดโพธิ์ตามพระราชดำริ สามารถทำให้น้ำออกสู่ทะเลได้อย่างเป็นระบบ และไม่เกิดน้ำท่วมบริเวณนั้น
“วันนักประดิษฐ์ เป็นโอกาสสำคัญที่คนไทยจะได้น้อมรำลึกถึงพระอัจฉริยภาพและพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ของพระองค์ ผู้ทรงเป็นแรงบันดาลใจให้คนไทยตระหนักถึงคุณค่าของทรัพย์สินทางปัญญา และร่วมกันสร้างสรรค์นวัตกรรม เพื่อการพัฒนาประเทศอย่างมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน โดยกรมได้ตระหนักถึงพระราชปณิธานของในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่ทรงใช้การประดิษฐ์ นวัตกรรม และทรัพย์สินทางปัญญา เป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาประเทศ จึงมุ่งสืบสานแนวพระราชดำริ ผ่านการส่งเสริมการสร้างสรรค์ การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา และการผลักดันให้ผลงานประดิษฐ์ของคนไทยสามารถนำไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ”นางอรมนกล่าว
ที่ผ่านมา พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงให้ความสำคัญกับเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาเป็นอย่างมาก โดยทรงตระหนักถึงคุณค่าของการคุ้มครองผลงานสร้างสรรค์และการประดิษฐ์คิดค้นของคนไทย อันเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาประเทศอย่างมั่นคงและยั่งยืน สะท้อนผ่านพระราชดำรัสที่พระราชทานแก่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์และคณะ ในโอกาสเข้าเฝ้าฯ ทูลเกล้าฯ ถวายสิทธิบัตร “เครื่องกลเติมอากาศแบบอัดอากาศและดูดน้ำ” เมื่อวันศุกร์ที่ 5 ต.ค.2544 ณ พระตำหนักเปี่ยมสุข วังไกลกังวล ความตอนหนึ่งว่า “ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นมานานแล้ว สิทธิบัตรและลิขสิทธิ์เป็นทรัพย์สินทางปัญญาที่มีความสำคัญมาก เมื่อตอนปี พ.ศ.2500 พูดกันว่า เราไปลอกจากต่างประเทศมาใช้ประโยชน์ได้มากกว่าคิดที่จะจดทะเบียนสิทธิบัตร เราสามารถใช้อะไรจากต่างประเทศได้ โดยไม่ต้องเสียค่าใช้สิทธิ การพูดอย่างนี้ไม่ถูก เป็นการดูถูกคนไทย” พระราชดำรัสดังกล่าวสะท้อนพระวิสัยทัศน์ อันกว้างไกล และได้สร้างแรงบันดาลใจสำคัญให้แก่นักคิด นักประดิษฐ์ และผู้สร้างสรรค์ผลงานของไทย ในการพัฒนานวัตกรรมและทรัพย์สินทางปัญญาด้วยศักยภาพของคนไทย เพื่อขับเคลื่อนประเทศให้เจริญก้าวหน้าจวบจนปัจจุบัน
