หลังถูกส่งขึ้นสู่วงโคจรในอวกาศเมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 1990 ปัจจุบัน กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล (Hubble Space Telescope) ได้ทำภารกิจมากมายในการสำรวจอวกาศอันกว้างใหญ่มาแล้วถึง 36 ปี
และในวาระครบรอบเมื่อวันที่ 24 เมษายนที่ผ่านมา องค์การนาซา (NASA) ได้มีการเผยภาพ “เนบิวลาสามแฉก” (Trifid Nebula) หรือ Messier 20 (M20) เป็นแหล่งก่อตัวดาวฤกษ์ขนาดใหญ่ ห่างจากโลกประมาณ 5,000 ปีแสง ภาพที่เห็นนี้เป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งบริเวณใจกลางของเนบิวลาสามแฉก ที่แสดงให้เห็นโครงสร้างกลุ่มแก๊สและฝุ่นสุดตระการตาที่ชวนให้นึกถึงฉากใต้น้ำที่เต็มไปด้วยตะกอนละเอียดที่ปลิวว่อนอยู่ก้นมหาสมุทร
ภาพที่ได้เผยแพร่นั้นได้แสดงเห็นโครงสร้างกลุ่มแก๊สและฝุ่นที่เกิดจากดาวฤกษ์ เมื่อดูภาพในมุมกว้างจะเห็นดาวฤกษ์ขนาดใหญ่หลายดวง ซึ่งอยู่นอกขอบเขตการมองเห็นนี้ ได้ก่อรูปร่างบริเวณนี้มาอย่างน้อย 300,000 ปีแล้ว ลมอันทรงพลังของพวกมันยังคงพัดพาฟองอากาศขนาดมหึมา ซึ่งส่วนเล็กๆ ของฟองอากาศนี้แสดงให้เห็นที่นี่ ฟองอากาศนี้ผลักและบีบอัดก๊าซและฝุ่นในกลุ่มเมฆ ทำให้เกิดการก่อตัวของดาวฤกษ์ระลอกใหม่
ไม่ใช่ครั้งแรกที่นักดาราศาสตร์ได้ใช้กล้องโทรทรรศน์ฮับเบิลสำรวจเนบิวลาสามแฉก ก่อนหน้านี้กล้องโทรทรรศน์ฮับเบิลได้เคยสำรวจเนบิวลาสามแฉกมาเเล้วในปี ค.ศ. 1997 ซึ่งข้อมูลที่ได้มานั้นทำให้นักดาราศาสตร์สามารถเห็นความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นตลอดระยะเวลา 29 ปี ของเนบิวลาสามแฉก ซึ่งนักดาราศาสตร์สามารถดูโครงสร้างของลำแสงสสารที่เปลี่ยนไปเพื่อศึกษาการเกิดของดาวฤกษ์ว่ามีสภาพแวดล้อมและเติบโตขึ้นได้อย่างไร และข้อมูลนี้ยังสามารถเป็นฐานข้อมูลให้นักดาราศาสตร์ได้ศึกษาการก่อตัวของดาวฤกษ์ในตำแหน่งอื่นๆ ของจักรวาลอันกว้างใหญ่
แม้ว่ากล้องโทรทัศน์อวกาศฮับเบิลจะถูกใช้งานมานานสามสิบกว่าปี จนได้รับฉายาว่า “คุณปู่ฮับเบิล” แต่กล้องก็ยังคงค้นพบสิ่งใหม่ๆ ที่ช่วยไขปริศนาและทำให้เราเข้าใจพื้นฐานของจักรวาล ด้วยเครื่องมือที่หลากหลายของกล้องคือการถ่ายภาพในช่วงแสงที่ตามองเห็น (Visible) คลื่นอัลตราไวโอเลต (Ultraviolet) ไปจนถึงคลื่นอินฟราเรดใกล้ (Near-Infrared : NIR) ได้ช่วยให้นักวิจัยทำการค้นพบที่สำคัญมานานหลายทศวรรษ และให้ข้อมูลใหม่ๆ ทุกวัน และช่วยให้เกิดงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์กว่า 23,000 ชิ้น ที่เขียนโดยนักดาราศาสตร์เกือบ 29,000 คนทั่วโลก และแม้ในปัจจุบันจะมีกล้องโทรปัจจุบันกล้องโทรทรรศน์อวกาศอื่นๆ มาช่วยงาน แต่ฮับเบิลก็ยังคงทำหน้าที่สำรวจจักรวาลอันกว้างใหญ่ต่อไปและจะช่วยไขปริศนาอีกมากมายในอนาคต
ข้อมูล - รูปอ้างอิง
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- science.nasa.gov (NASA’s Hubble Dazzles With Young Stars in Trifid Nebula)
- space.com (Hubble Telescope celebrates 36th anniversary with gorgeous new image of famous Trifid Nebula)
