สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ชวนลุ้นชมดาวหางใหม่ล่าสุด C/2026 A1 (MAPS) หรือ “ดาวหางแม็ปส์” ที่อาจสว่างจนมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าต้นเดือนเมษายน 2026 นี้
ดาวหาง C/2026 A1 (MAPS) ถูกค้นพบเมื่อวันที่ 13 มกราคม ค.ศ. 2026 โดยหอดูดาว AMACS1 ที่ประเทศชิลี ซึ่งเป็นหอดูดาวภายใต้โครงการ MAPS ที่นำโดย Alain Maury, Georges Attard, Daniel Parrott และ Florian Signoret นับเป็นดาวหางดวงแรกที่ค้นพบในปีนี้ ความน่าสนใจคือเป็นดาวหางกลุ่ม Kreutz sungrazers ซึ่งเป็นกลุ่มเดียวกับดาวหางอิเกยะ-เซกิ และดาวหางเลิฟจอย ที่สว่างโดดเด่นจนสามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่า
ขณะนี้ดาวหางมีค่าอันดับความสว่างปรากฏ 17.9 ซึ่งถือว่าน้อยมากและไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า มีตำแหน่งปรากฏอยู่บริเวณกลุ่มดาวนกเขา (Columba) ผลจากการคำนวณเบื้องต้นพบว่า ดาวหางจะโคจรเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดในวันที่ 4 เมษายน ค.ศ. 2026 ระยะห่างจากดวงอาทิตย์เพียง 818,499 กิโลเมตร ใกล้กว่าวงโคจรของดาวพุธประมาณ 50 เท่า ในช่วงวันดังกล่าว หากดาวหางไม่สลายตัวไปจนหมด ก็มีโอกาสที่จะปรากฏสว่างโดดเด่นบนท้องฟ้า จนสามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่า
สำหรับดาวหางกลุ่ม “Kreutz sungrazers” เป็นดาวหางที่มีวงโคจรเฉียดเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากกว่ากลุ่มอื่น โดยจะเฉียดใกล้ในระดับเพียงไม่กี่ล้านกิโลเมตรเท่านั้น นั่นหมายความว่ามีโอกาสสูงมากที่จะสลายตัวไป แต่หากดาวหางรอดจากการสลายตัวมาได้ก็อาจจะปรากฏสว่างมากบนท้องฟ้า มีดาวหางที่มีชื่อเสียงหลายดวงที่จัดอยู่ในกลุ่ม Kreutz sungrazers เช่น ดาวหาง C/1882 R1 ที่สว่างโดดเด่นในปีค.ศ.1882 ดาวหาง C/1965 S1 หรือดาวหางอิเกยะ - เซกิ ในปี ค.ศ. 1965 และดาวหาง C/2011 W3 (Lovejoy) หรือดาวหางเลิฟจอย เมื่อปี ค.ศ. 2011 เป็นต้น
ก่อนหน้านี้ในปี ค.ศ. 2024 มีดาวหาง C/2024 S1 (ATLAS) ที่จัดอยู่ในกลุ่ม Kreutz sungrazer เช่นเดียวกัน มีค่าอันดับความสว่างสูงสุดที่ -3.0 แม้จะมีความสว่างมาก แต่ดาวหางมีตำแหน่งปรากฏบนท้องฟ้าที่ใกล้กับดวงอาทิตย์มาก ทำให้สังเกตการณ์ได้ค่อนข้างยาก
ดังนั้น ดาวหาง C/2026 A1 (MAPS) ที่เพิ่งค้นพบใหม่ในครั้งนี้ จึงน่าจับตามองเป็นอย่างมาก เพราะอาจสว่างเด่นจนสามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่าในช่วงเดือนเมษายนนี้ ทั้งนี้ นักดาราศาสตร์ยังคงต้องสังเกตการณ์ดาวหางดวงนี้ต่อเนื่องอีกหลายสัปดาห์ จึงจะสามารถคำนวณคุณสมบัติทางกายภาพอื่นๆ ของดาวหางได้อย่างแม่นยำมากยิ่งขึ้น
