เอเจนซี - ”นาซา” คงใหญ่เกินไปเสียแล้ว เมื่อครั้นจะหาของสำคัญกลับหาไม่พบ แค่เทปบันทึกภาพภารกิจการการเดินทางสู่ดวงจันทร์เมื่อ 37 ปีก่อน ที่นับเป็นก้าวอันสำคัญของมวลมนุษยชาติ หวังจะนำมาปัดฝุ่นปรับปรุงและเผยแพร่ใหม่ แต่เทปนับหมื่นๆ ม้วนอยู่ที่ไหน ไม่มีใครตอบได้
เทปบันทึกภาพต้นฉบับของภารกิจยานอะพอลโล 11 (Apollo 11) ที่ส่งนักบินอวกาศ 3 นายไปเหยียบดวงจันทร์เป็นครั้งแรกเมื่อ 37 ปีที่แล้วนั้น องค์การบริหารการบินอวกาศสหรัฐฯ (นาซา) ต้องการนำกลับเปิดดูอีกครั้ง เพราะหวังใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ แปลงภาพประวัติศาสตร์ให้ชัดเจนจนนำมาเผยแพร่ได้อีกและเก็บเป็นประวัติศาสตร์ แต่ทว่าไม่มีใครสามารถตอบได้ว่าวีดิโอต้นฉบับเหล่านี้อยู่ที่ไหนกัน
เอ็ด แคมเปียน (Ed Campion) โฆษกประจำศูนย์การบินอวกาศก็อดดาร์ดของนาซา (NASA's Goddard Space Flight Center) ที่กรีนเบลต์ มลรัฐแมริแลนด์ แถลงว่า ภาพการท่องอวกาศของนีล อาร์มสตรอง (Neil Armstrong) และบัซ อัลดริน (Buzz Aldrin) ซึ่งชาวโลกหลายล้านคน เคยได้ชมกันเมื่อ 37 ปีที่แล้ว ก็อยู่ในม้วนเทปดังกล่าว ที่รัฐบาลสหรัฐทำหายไปนับพันๆ กล่อง ทางนาซาก็พยายามค้นหามานานเกือบปีแล้ว แต่จนบัดนี้ก็ยังหาไม่พบ
“เทปวิดีโอต้นฉบับนี้น่าจะอยู่ที่ไหนสักแห่งในศูนย์อวกาศก็อดดาร์ด หรือไม่ก็อยู่ตามเครือข่ายศูนย์เก็บข้อมูลสำคัญของนาซา” แคมเปียนยืนยัน เพราะขณะถ่ายทอดสดภาพจากดวงจันทร์สู่ชาวโลกนั้น มีสถานีติดตามยานอวกาศ 3 แห่ง คือโกล์ดสโตน (GoldstoneTracking Station) ในแคลิฟอร์เนีย, ฮันนีซักเกิล ครีก (Honeysuckle Creek Tracking Station) และหอดูดาวปาร์กส (Parkes Observatory) 2 แห่งหลังอยู่ในออสเตรเลีย จากนั้นจึงส่งสัญญาณภาพให้ศูนย์อวกาศที่ฮุสตัน ในเท็กซัสเพื่อลดความละเอียดภาพลง และถ่ายทอดสู่สาธารณชน
ส่วนภาพต้นฉบับละเอียดนั้น ถูกบันทึกเป็นวิดีโอเทปประมาณ 10,000 – 13,000 ม้วนส่งไปที่ศูนย์ก็อดดาร์ด จากนั้นจึงถูกส่งไปยังหอจดหมายเหตุแห่งชาติของสหรัฐฯในปลายปี 1969 ซึ่งหลายๆ ซีนในวิดีโอต้นฉบับเหล่านี้น้อยคนนักที่จะได้เห็น แม้แต่เจ้าหน้าที่นาซาเองก็ตาม
ในที่สุดนาซาก็ออกสืบความจากเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในสมัยนั้น สตาน เลบาร์ (Stan Lebar) อดีตผู้จัดการฝ่ายกล้องที่เกษียณไปแล้วของนาซา ซึ่งร่วมปฏิบัติงานขณะบักทึกภาพภารกิจบนดวงจันทร์ ได้ไล่เรียงการเดินทางของกองวิดีโอเทปชุดใหญ่ และเมื่อไปค้นหาในที่ที่น่าจะเก็บไว้ กลับไม่พบวิดีโอเทปดังกล่าวแต่อย่างใด แต่เลบาร์เชื่อว่ามันไม่ได้หายไปไหน คงแค่ย้ายที่เก็บ (แต่ไม่มีใครรู้?!?)
เทปวิดีโอที่นาซาตามหาอยู่นี้ รวมถึงช่วงเวลาสำคัญที่นักบินประจำยานอะพอลโล 11 ได้ออกจากสู่พื้นผิวของดวงจันทร์เมื่อวันที่ 21 ก.ค.1969 โดยอาร์มสตรองผู้บังคับการยานกลายเป็นมนุษย์คนแรกที่ได้ย่างเท้าเหยียบบนผิวดวงจันทร์ พร้อมกับคำพูดอมตะที่ส่งเสียงจากดวงจันทร์ถึงผู้ชมนับล้านๆ คนทั่วโลกผ่านการถ่ายทดสดว่า “ก้าวเล็กๆ ของมนุษย์คนหนึ่ง แต่เป็นก้าวที่ยิ่งใหญ่ของมวลมนุษยชาติ”
ริชาร์ด นัฟซ์เกอร์ (Richard Nafzger) วิศวกรอาวุโสที่ก็อดดาร์ด กล่าวว่า มีกล่องใส่วิดีโอที่นาซาเชื่อว่ามีเนื้อหาเกี่ยวกับภารกิจในอวกาศ และภารกิจของยานอพอลโล11 อยู่ทั้งสิ้น 2,612 กล่อง แต่ละกล่องบรรจุวิดีโอ 5 ม้วน ดังนั้น หากจะตามหาวิดีโอเหยียบดวงจันทร์นี้ ก็ต้องดูเนื้อหาของวิดีโอราว 10,000 - 13,000 ม้วนเลยทีเดียว
อย่างไรก็ดี แม้นาซาได้ทำสำเนาเทปมนุษย์เหยียบดวงจันทร์เอาไว้หลายชุด รวมถึงทำเป็นคลิปวิดีโอลงในเว็บไซต์ แต่ความคมชัดก็สู้เทปต้นฉบับไม่ได้ ซึ่งนัฟซ์เกอร์คาดว่าน่าจะคมชัดกว่าที่เห็นๆ กันถึง 4 เท่า ตัวต้นฉบับนั้นบันทึกภาพเคลื่อนไหวไว้ 10 ภาพต่อวินาที ขณะที่การถ่ายทอดผ่านโทรทัศน์ต้องใช้ 60 ภาพต่อวินาที แต่โฆษกนาซาบอกว่า ต่อให้หาเทปต้นฉบับเจอ ก็อาจนำมาเปิดใช้งานไม่ได้ เพราะเทปเก่ามาก และน่าจะเสื่อมคุณภาพไปแล้ว


