สำรวจหนังสือวิทย์ฯ ปกใหม่ๆ ในงานสัปดาห์หนังสือ

งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติฯ ครึกครื้น มีผู้คนเข้าชมงานเนืองแน่น หลายสำนักพิมพ์ทยอยเปิดตัวหนังสือวิทยาศาสตร์ปกใหม่ๆ อาทิ “สเต็มเซลล์ ดีเอ็นเอ และชีวจริยธรรม” “นักสืบวิทยาศาสตร์” “ไขปริศนาวิทยาการ” และ“จากไอน์สไตน์ ถึงฮอว์คิง” ทว่าหนังสือแนววิทยาศาสตร์ยังถูกเบียดตกแผงตามเคย

“ผู้จัดการวิทยาศาสตร์” ยอมรับว่า ทุกครั้งที่มีการจัดงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ และสัปดาห์หนังสือนานาชาติ คราใด ก็ให้รู้สึกตื่นเต้นทุกครั้ง เนื่องจากต้องเอาใจคอยลุ้นว่าจะมีหนังสือแนววิทยาศาสตร์ปกใหม่ๆ ออกมาวางแผงเบียดหนังสือแนวอื่นๆ บ้างหรือไม่? เช่นเดียวกันกับการจัดงานในครั้งนี้ ซึ่งเป็นการจัดงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ 34 และสัปดาห์หนังสือนานาชาติครั้งที่ 4 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ระหว่างวันที่ 29 มีนาคม – 9 เมษายน ซึ่งเราได้หมายมั่นปั้นมือว่าจะต้องมีหนังสือแนววิทยาศาสตร์สาขาที่มีความโดดเด่นอย่าง “สเต็มเซลล์” ออกมาบ้างแน่นอน !!!

ดังนั้นจึงไม่ผิดหวังเลย เมื่อใช้เวลาค่อนวันสำรวจหนังสือวิทยาศาสตร์ออกใหม่ตลอดทั้งงาน จนได้พบกับหนังสือ “สเต็มเซลล์ ดีเอ็นเอ และชีวจริยธรรม” ณ บูธของสำนักพิมพ์มติชนในที่สุด โดยมีผู้เขียนคือ น.พ.ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ ที่จะมาบอกเล่าเก้าสิบถึงความหมาย ความเป็นมา ความสำคัญ และประเด็นถกเถียงเกี่ยวกับ “เซลล์ต้นกำเนิด” “เซลล์ต้นตอ” หรืออีกชื่อคือ “สเต็มเซลล์” (Stem Cell) บนกระดาษปอนด์เหลืองความยาว 123 หน้า โดยมีคำนำจากปรมาจารย์ระดับ น.พ.ประเวส วะสี และ น.พ.สมศักดิ์ ชุณหรัศมิ์ มาเรียกน้ำย่อย

ทั้งนี้ “สเต็มเซลล์ ดีเอ็นเอ และชีวจริยธรรม” จะเริ่มจากการแนะนำว่าสเต็มเซลล์คืออะไร ชีวจริยธรรมคืออะไร ไปจนถึงชีวจริยธรรมของเซลล์ต้นตอ และชีวจริยธรรมของการผสมเทียม รวมถึงประเด็นขบคิดอย่าง “วิทยาศาสตร์ต้องมีจริยธรรม” และ “เราจึงควรรู้ทันเซลล์บำบัด” ฯลฯ

จากนั้น เมื่อเดินสำรวจไปยังบูธของสำนักพิมพ์นานมีบุ๊คส์ เราก็ได้พบกับหนังสือแนววิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปกใหม่ๆ อีกหลายเล่มด้วยกัน อาทิ “นักสืบคณิตศาสตร์” และ “นักสืบวิทยาศาสตร์” ที่สอดแทรกทั้งสาระและบันเทิงให้แก่ผู้อ่านชนิด “เด็กดูได้ ผู้ใหญ่ดูดี” เป็นระยะๆ พร้อมๆ กับภาพประกอบน่ารักๆ บนกระดาษปอนด์ขาวสะอาด ด้วยลายเส้นสบายตาตลอดทั้งเล่ม โดยทั้ง 2 เป็นผลงานการเขียนของ ชิน คยองแอ นักเขียนเมือง “แดจังกึม” แปลโดย ชลาลัย สายบุตร

ตัวอย่างปริศนาคณิตศาสตร์จาก “นักสืบคณิตศาสตร์” ได้แก่ ตัวเลขเกิดขึ้นได้อย่างไร, ที่มาของเครื่องหมายบวก ลบ คูณ หาร, ความลับของตัวเลข 365 วัน และทำไมจึงไม่มีรางวัลโนเบลสาขาคณิตศาสตร์ ส่วนตัวอย่างปริศนาวิทยาศาสตร์จาก “นักสืบวิทยาศาสตร์” เช่น การเปลี่ยนสถานะ, ตัวอักษรล่องหน, ฝนกรดที่น่ากลัว, และตามล่าหามนุษย์ต่างดาว เป็นต้น

ไม่เพียงเท่านั้น นานมีบุ๊คส์ยังได้เปิดตัวหนังสือนิทาน 2 ภาษา คือ ภาษาไทยและอังกฤษ พร้อมภาพประกอบ 4 สี เล่มน้อยๆ อีกหนึ่งเล่มคือ “ดวงดาว และดาวเคราะห์” ซึ่งเป็นผลงานการเขียนของ ลอร์เรน ฮอร์สเลย์ (Lorraine Horsley) และแปลโดย ธิติมา สัมปัชชลิต รวมทั้งยังมีการจัดการแข่งขันแฟนพันธุ์แท้ “ซูโดะคุ” รอบชิงชนะขึ้นในบริเวณงานเพื่อท้าสมองประลองกึ๋นของเหล่าสาวก “ซูโดะคุ” อีกด้วย

สำหรับบูธสุดท้ายที่มีการเปิดตัวหนังสือวิทยาศาสตร์ใหม่ๆ ที่ “ผู้จัดการวิทยาศาสตร์” นำมาฝากตบท้ายคือ บูธของคนรักหนังสืออย่างสำนักพิมพ์สารคดี ซึ่งมีการเปิดตัวไปแล้วอีก 2 ปกใหม่คือ “จากไอน์สไตน์ถึงฮอว์คิง” และ “ไขปริศนาวิทยาการ” โดยเล่มแรกเป็นผลงานรวมเล่มใหม่ล่าสุดจากคอลัมน์ “คุยกับชัยคุปต์” ในนิตยสารอัพเดทของนักสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ดีเด่นประจำปี พ.ศ.2538 คือ ดร.ชัยวัฒน์ คุประตกุล ซึ่งรวมเล่มมาก่อนหน้านี้แล้ว 4 เล่ม ได้แก่ มนุษย์กับจักรวาล, วิทยาศาสตร์กับมนุษย์, นักคิดและนักวิทยาศาสตร์, และจากอะตอมถึงจักรวาล โดยมี “จากไอน์สไตน์ ถึงฮอว์คิง” เป็นน้องคน “สุดท้อง” แต่รับรองว่าไม่ใช่น้องคน “สุดท้าย” อย่างแน่นอน ทั้งนี้ “จากไอน์สไตน์ถึงฮอว์คิง” จะรวมคำถามและคำตอบแบบโดนใจเข้าไว้ด้วยกัน เช่น จะเกิดอะไรขึ้นถ้าทฤษฎีของไอน์สไตน์ผิด!, สตีเฟน ฮอว์คิง กับปัญหาท้าจักรวาล, และใครคือ 10 สุดยอดนักฟิสิกส์โลก เป็นต้น

ส่วนอีกเล่มคือ “ไขปริศนาวิทยาการ” เป็นผลงานในหนังสือชุด “วิทยาการแห่งอารยะ” ของนักคิด นักวิทย์ และนักเขียน ที่เรารู้จักกันเป็นอย่างดี ซึ่งจะเป็นใครไปไม่ได้ นอกจาก ศ.ดร.สุทัศน์ ยกส้าน เมธีวิจัยอาวุโสของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) โดยเป็นการรวบรวมบทความที่เคยตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ผู้จัดการรายวันและนิตยสารสารคดีเข้าไว้ด้วยกัน อาทิ ดาวอะไรอยู่ไกลกว่าพลูโต, ช่องว่างระหว่างเพศ, แอสไพริน ยาที่ขายดีที่สุดในโลก, สึนามิ เมื่อธรรมชาติไร้ความปรานี, ทองคำ สุดยอดปรารถนาของมนุษย์, น้ำตาล สารอาหารหรือสารพิษ และเกาต์ โรคของคนรวย …

อย่างไรก็ตาม สุดท้ายนี้ “ผู้จัดการวิทยาศาสตร์” ขอตั้งข้อสังเกตปิดท้ายว่า ในการจัดงานสัปดาห์หนังสือฯ ครั้งนี้ ยังมีการเปิดตัวหนังสือแนววิทยาศาสตร์ปกใหม่ๆ ออกมาค่อนข้างน้อย เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา ซึ่งได้รับอิทธิพลจากวาระ “100 ปี ไอน์สไตน์” เข้าอย่างจัง ทำให้มีหนังสือแนววิทยาศาสตร์เปิดตัวขึ้นมากมาย แต่สำหรับปีนี้แล้ว เรียกได้ว่า หนังสือแนววิทยาศาสตร์มาเรื่อยๆ เลียบๆ มาเคียงๆ ไม่หวือหวาและไม่คึกคักเท่าที่ควรจะเป็น

จึงต้องขอฝากเรื่องนี้ไปยังผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ทั้งผู้ดูแลด้านการศึกษา ผู้จัดงาน และสำนักพิมพ์ต่างๆ ให้เล็งเห็นความสำคัญในส่วนนี้มากขึ้น เพราะ “วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี” ถือเป็นเรื่องเร่งด่วนที่เราต้องช่วยกันสร้างความตระหนักให้แก่กันและกันมากขึ้นๆ เพื่อให้ประเทศไทยได้เป็น “สังคมฐานความรู้” ต่อไปนั่นเอง