กรมวิทยาศาสตร์บริการสุ่มตรวจรังนกที่ขายตามท้องตลาด พบส่วนใหญ่เป็นของเทียม ทำจากยางต้นไม้ แนะผู้บริโภคซื้อรังนกให้สังเกตฉลากต้องผ่าน อย. หากไม่แน่ใจส่งทดสอบได้ที่กรมฯ
หลังจากที่สำนักคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้เตือนผู้บริโภคให้ระมัดระวังในการเลือกซื้อเครื่องดื่มรังนกที่จำหน่ายในราคาค่อนข้างถูกซึ่งอาจไม่ใช่รังนกแท้นั้น ทำให้กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ให้บริการตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์ต่างๆ โดยเฉพาะทางด้านอาหาร รวมถึงผลิตภัณฑ์รังนก ได้ออกมาชี้แจงให้ความรู้เกี่ยวกับรังนกแท้
ทั้งนี้ นายชัยวุฒิ เลาวเลิศ รองอธิบดี วศ. เปิดเผยว่า จากการตรวจสอบของ วศ. ในห้องปฏิบัติการโดยใช้วิธีทางเคมีและเทคนิคอินฟราเรดสเปคโทรสโคปิ สามารถบอกได้ว่ารังนกแท้ทำมาจากรังนกอีแอ่น มีส่วนประกอบหลักเป็นโปรตีนและมีคาร์โบไฮเดรตเป็นส่วนประกอบรอง รังนกทุกชนิดมีรูปแบบของลายพิมพ์อินฟราเรดสเปคตรัมและส่วนประกอบของกรดอะมิโนที่มีเอกลักษณ์ ซึ่งแตกต่างจากวัตถุชนิดอื่นอย่างชัดเจน จึงสามารถบ่งชี้ได้ว่าเป็นรังนกแท้หรือไม่
“จากการสุ่มตัวอย่างเครื่องดื่มรังนกที่ร้านขายบางแห่งในเขตกรุงเทพมหานคร ตามริมบาทวิถีและร้านค้า มาทดลอง พบว่ามีส่วนใหญ่ที่เป็นของปลอม” รองอธิบดี วศ.กล่าว พร้อมทั้งอธิบายว่า รังนกปลอมที่พบทำมาจาก ยางคารายา ซึ่งเป็นยางจากไม้ยืนต้น Sterculia urens มีถิ่นกำเนิดในประเทศอินเดีย
ยางคารายามีสีขาว สีเหลืองอมชมพู จนถึงสีน้ำตาลเข้ม มีกลิ่นคล้ายน้ำส้มสายชู รูปร่างไม่แน่นอน ไม่ละลายน้ำ แต่ดูดซับน้ำและพองตัวคล้ายรังนก ยางคารายาเป็นวัตถุดิบใช้ในอุตสาหกรรมหลายชนิด เช่น การทำฟัน ยา อาหาร สิ่งทอ กระดาษ ยางชนิดนี้ใช้ในอาหารได้ปลอดภัย
ที่สำคัญ เนื่องจากรังนกแท้และรังนกปลอมมีลักษณะที่คล้ายคลึงกันมาก ไม่สามารถบ่งบอกได้จากการสังเกตดู ดังนั้น ในการเลือกซื้อจึงควรพิจารณาดังนี้ คือ มีราคาที่เหมาะสม มีฉลากระบุผู้ผลิตจำหน่าย มีเครื่องหมายรับรองของ อย. หรือท่านผู้ใดสงสัยว่าเป็นรังนกแท้หรือไม่ ให้ส่งตัวอย่างมาที่กรมวิทยาศาสตร์บริการตรวจพิสูจน์
”รังนก” เป็นผลผลิตจากนกอีแอ่น นิยมนำมาปรุงเป็นอาหารหรือเครื่องดื่มรังนก ปัจจุบันรังนกและผลิตภัณฑ์รังนกมีจำหน่ายในหลายรูปแบบ เป็นรังนกแห้ง รังนกแห้งกึ่งสำเร็จรูป รังนกสดพร้อมปรุง เครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป เครื่องดื่มรังนกผสมโสม เครื่องดื่มรังนกสูตรไม่มีน้ำตาล เครื่องดื่มรังนกผสม คอลลาเจน จากการที่รังนกหายาก จึงทำให้มีราคาแพงมาก ขณะที่ความต้องการของตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศมีอยู่มาก ทำให้รังนกแท้มีปริมาณไม่เพียงพอกับความต้องการบริโภคของตลาด จึงได้มีผู้ฉวยโอกาสผลิตรังนกปลอมขึ้น
