รายการ ฅนจริงใจไม่ท้อ วันเสาร์ที่ 26 กันยายน 2569 ที่ผ่านมา พาคุณผู้ชมไปที่ จ.กาญจนบุรี เพื่อรู้จัก “น้องกวาง” เด็กสาววัย 16 ที่แม้ฐานะครอบครัวจะยากจน แต่เธอพยายามดิ้นรนหารายได้ทุกทาง เพื่อจุนเจือครอบครัวและให้ได้มีโอกาสศึกษาเล่าเรียน แม้จะไม่ใช่การเรียนในระบบก็ตาม
ณิชาภัทร แพทย์คดี หรือน้องกวาง เคยช่วยพ่อแม่หารายได้ด้วยการรับจ้างเลี้ยงวัว แม้วันนี้เธอไม่ได้เลี้ยงวัวแล้ว และหันมาเก็บขวดเก็บของเก่าขาย แต่ความผูกพันก็ยังทำให้เธออดคิดถึงงานเลี้ยงวัวไม่ได้
“รู้สึกคิดถึงงานที่เคยทำ แต่ไม่ได้ทำแล้ว รู้สึกว่ามันก็ผูกพันมาในระดับหนึ่ง มันได้เลี้ยงมาหลายเดือนแล้ว แล้วก็ไม่ได้เลี้ยง ก็เลยดูเหงาๆ”
“(ถาม-วันนั้นเราต้องเลี้ยงวัวกี่ตัว?) 36 ตัว (ถาม-ทำตั้งแต่กี่โมงถึงกี่โมง?) ประมาณ 10-11 โมงถึง 3-4 โมง บางทีก็เลยไป 5 โมง”
น้องกวางอาศัยอยู่กับพ่อและแม่เลี้ยง (อรทิพย์ แดงประเสริฐ หรือเก๋) แต่สุขภาพของแม่เลี้ยงก็ไม่ค่อยดี แม้เธอจะมีอาชีพ แต่ร่างกายก็ทำไม่ค่อยไหว
“(ถาม-คุณเก๋มีปัญหาสุขภาพ?) มีค่ะ (ถาม-เป็นอะไร?) ภูมิแพ้ โรคกระเพาะ และธาลัสซีเมีย แต่เป็นไม่เยอะ (ถาม-เปิดร้านตัดผมอยู่ที่บ้าน ทำมานานหรือยัง?) ทำนานแล้ว แต่ลูกค้าไม่ค่อยมี และทางนี้ก็ไม่ไหว (ถาม-สัปดาห์นี้มีลูกค้าไหม?) มาก็ 1-2 คนต่ออาทิตย์ บางทีก็ไม่มีเลยทั้งเดือน”
“(ถาม-แล้ววันที่เราไม่มีลูกค้า แต่มันมีรายจ่าย เรารับมือปัญหานี้ยังไง?) บางทีไปหาของเก่า ให้ทางน้องไปบ้าง แฟนไปบ้าง ถ้าทางนี้ไม่เจ็บแผล ก็ไป (ถาม-แผลหมายถึง?) ไปผ่าตัดไส้ติ่งมา (ถาม-ตอนนี้เป็นยังไง?) ยังเจ็บอยู่ (ถาม-ผ่าเสร็จนานหรือยัง?) นานแล้วเมื่อเดือน ก.พ.ปีนี้ (ถาม-แล้วไปพบแพทย์ไหม?) พบแล้ว เขาก็ให้ยา กระทบหลายอย่าง เคยทำงานชาบูครั้งหนึ่ง ไม่ถึงเดือน ไม่สบายบ้าง ภูมิแพ้บ้าง จะลงค่ายาหมด ไม่คุ้ม (ถาม-เคยไปสมัครงานเป็นพนักงานอยู่บ้าง สุดท้ายก็ต้องออก?) ต้องออก เพราะภูมิแพ้มันขึ้น”
ขณะที่เปรมศักดิ์ แพทย์คดี พ่อของน้องกวาง ก็ตกงาน ทำให้การหารายได้ของครอบครัวเป็นเรื่องยาก
“(ถาม-ว่างงานอยู่นานไหม?) ก็นานอยู่ประมาณเกือบปี (ถาม-เราผ่านมาได้ยังไงช่วงนั้น?) ก็อย่างว่า เดินเก็บขวดบ้าง เป็นจับกังนิดหน่อยบ้าง ไม่เป็นชิ้นเป็นอัน เก็บขวด กระดาษ ลัง ขวดพลาสติก”
แม่เก๋ เผยว่า เมื่อรายได้ของครอบครัวไม่แน่นอน น้องกวางจึงอาสาขอช่วยทำงานหารายได้
“(ถาม-ค่าใช้จ่ายหลักๆ ของครอบครัวที่ต้องใช้ทุกวันมีอะไรบ้าง?) ซื้อกับข้าว และค่าน้ำค่าไฟ (ถาม-ประมาณเท่าไหร่?) ประมาณ 500-600 ต่อเดือน ค่าน้ำบางที 300 บางที 200 ไม่แน่นอน และค่าไฟหลักๆ คือ 300 กว่าบาท”
“การทำงาน น้องอาสาไปทำเอง บางทีก็ไม่อยากให้น้องไป แต่เราไม่มีกำลังที่จะทำอย่างอื่นต่อ ก็เลยให้น้องไปก่อน”
ส่วนพ่อยอมรับว่า ห่วงความปลอดภัยของลูกเวลาไปทำงาน แต่เมื่อลูกอยากช่วยครอบครัว จึงไม่อยากทัดทาน
“(ถาม-ในฐานะเป็นพ่อ เห็นลูกออกไปทำงานอย่างนี้รู้สึกยังไง?) ผมก็ห่วงเขาเหมือนกันนะ เพราะบางทีก็อันตรายเหมือนกัน แต่ก็ทำยังไงได้ เขาอยากช่วยครอบครัว (ถาม-เขาบอกว่ายังไงวันที่เขาออกไปช่วยทำงาน?) บอกว่า หนูอยากช่วยครอบครัว”
ไม่มีงานเลี้ยงวัว หางานใหม่ด้วยการเก็บขวดขาย!
“เก็บขวดไปเรื่อยๆ เก็บสะสมประมาณครึ่งเดือน ก็ขายที (ถาม-เป็นยังไงบ้างการหารายได้ด้วยการเก็บของเก่าเก็บขวด ดีไหม?) ไม่ค่อยดี เพราะบางทีเราไปเก็บตามถังขยะ แล้วเราโดนพวกเศษขวดบาด มันก็เจ็บตัวกับเราอีก (ถาม-หนูเดินเก็บขวดตั้งแต่กี่โมงถึงกี่โมง?) หนูมีจักรยานปั่น เก็บตั้งแต่ 3 โมงหรือ 3 โมงครึ่ง เก็บถึง 5 โมงครึ่งหรือ 6 โมง กว่าจะกลับบ้านอีก ช่วงนี้ก็ได้ค่อนข้างน้อย (ถาม-เดือนหนึ่งขายกี่ครั้งครั้งละกี่บาท?) ครึ่งเดือนขาย 1 ครั้ง ได้ประมาณ 100-200 (ถาม-เท่ากับเดือนหนึ่งประมาณ 400 บาท?) ประมาณนั้น”
นอกจากเก็บขวดขายแล้ว น้องกวางยังพยายามหารายได้จากความสามารถที่มี“มันไม่พอ หนูก็เลยพยายามหารายได้ทางอื่น เช่น วาดรูปขาย บางทีก็ได้บ้างไม่ได้บ้าง”
เมื่อรายได้ไม่พอต่อรายจ่าย วัดจึงเป็นที่พึ่งสำหรับครอบครัวของน้องกวางให้ได้อิ่มท้อง โดยน้องจะมาช่วยงานที่วัดเพื่อแลกกับอาหาร
“(ถาม-ถ้าไม่มีข้าววัด ชีวิตหนูจะเป็นยังไง พอคิดไหม?) ก็คงต้องอดกันจนกว่าจะหาขวดได้ และขาย กว่าจะได้กิน 1 มื้อมันก็นาน บางทีก็ต้องดิ้นรนตัวเองหาเงินให้ได้ (ถาม-วันที่อด สภาพร่างกายจิตใจเป็นยังไงบ้าง?) มันรู้สึกว่าหิว แต่ก็ไม่มีอะไรกิน มันอยาก แต่ก็ไม่มีอะไรให้กิน แล้วพอมันไม่มีอะไรให้กิน มันก็รู้สึกว่า ทำไมเราถึงมาอยู่จุดนี้ที่เราไม่มีข้าวกิน”
“(ถาม-เคยโกรธหรือโทษสิ่งแวดล้อมภายนอกไหมที่ทำให้เราเป็นอย่างนี้?) ไม่เคย บางทีก็โทษสิ่งแวดล้อมบ้าง โทษตัวเองบ้าง แต่ก็ไม่ได้โทษครอบครัว เพราะเรื่องตกงานเป็นเรื่องปกติที่จะตกงานตอนไหนก็ได้”
ต้นทุนคนเราไม่เท่ากัน ขณะที่เพื่อนวัยเดียวกันมีโอกาสศึกษาเล่าเรียนในระบบ โดยไม่ต้องทำงานหาเงินมาเรียน แต่น้องกวางต้องดิ้นรนทำงานทุกทาง เพื่อให้พอมีเงินประทังครอบครัวและเรียนนอกระบบ
“(ถาม-มองกลับไปที่โรงเรียนหรือเพื่อนๆ วัยเดียวกัน เห็นภาพเหล่านั้นแล้วมองมาที่ตัวเองเดินเลี้ยงวัวหรือเก็บขวดเก็บขยะ เกิดความคิดอะไรขึ้นกับตัวเองบ้างไหม?) เคยคิดว่า ทำไมเพื่อนได้เรียน แต่เราทำไมไม่ได้เรียน”
จะพยายามสู้ ทำงานด้วย เรียนด้วย!
“อยากเรียนไปด้วยทำงานไปด้วย จะได้ทำให้มีเงินส่งตัวเองเรียนสูงๆ ได้ (ถาม-แสดงว่าหนูไม่อยากทิ้งการเรียน?) ไม่อยาก (ถาม-สำหรับหนูคิดว่าการศึกษามีความสำคัญยังไง?) การศึกษาทำให้หนูรู้ว่า การเรียนมันก็มีความหมายอย่างหนึ่ง เราได้เจอเพื่อน เราได้ความรู้จากคุณครู และเอาความรู้นั้นมาประยุกต์ใช้ได้”
ครูอัญชิสา ครูประจำศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) บ่อพลอย ซึ่งสอนน้องกวาง เผยว่า น้องกวางเป็นเด็กดีและขยันมาก
“น้องเป็นเด็กดีนะ ถามว่าเวลามาเรียน มาก่อนครูอีกนะ นี่พูดตรงๆ เลย ครูมาถึง น้องนั่งรออยู่ ปกติเรานัดเรียน 9 โมง ครูมาประมาณ 7 โมงครึ่ง น้องคือผู้ปกครองไปส่ง รอแล้ว ให้กวาด ห้องน้องเข้าไม่ได้จริง แต่เรามีบริเวณข้างนอก จะกวาดถูบริเวณข้างนอกไว้ให้ รดน้ำต้นไม้”
ด้านครูอรดา บอกว่า น้องกวางเป็นเด็กที่มีความรับผิดชอบสูง“รับผิดชอบดี งานก็ส่งตามที่ครูมอบหมาย งานช่วยเหลือน้องก็ยินดีช่วยเหลือ ไม่ว่าจะเป็นงานที่ให้มาช่วยเกี่ยวกับกิจกรรม เพราะเรามีฐานต้นไม้ ดูแลเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงอยู่ น้องก็มาช่วยดูแลเก็บหญ้า รดน้ำต้นไม้ ดูแลฐานเพาะเห็ด น้องก็ช่วย”
อย่างไรก็ตาม สำหรับครูอัญชิสา อดห่วงเรื่องความปลอดภัยของน้องไม่ได้ หากต้องอยู่คนเดียวที่บ้าน
“ครูมองว่าบ้านที่เขาอยู่ เหมือนไม่มั่นคงไม่มิดชิดเท่าไหร่ ถ้าถามว่า ถ้ามีลูกสาวปล่อยอยู่คนเดียว ก็อันตราย มันไม่มิดชิดพอที่จะปล่อยให้น้อง ถ้าไม่มีคนอยู่ มันก็ถือว่าอันตรายพอดู ถ้าเทียบกับบ้านคนอื่นที่เขามีรั้วรอบขอบชิด ประตูหน้าต่างที่ ถ้าจากการมองไปสัมผัสจากการไปเยี่ยมบ้าน ถือว่า บ้านถ้าน้องอยู่คนเดียว ถ้าอยู่ในชุมชนอย่างนี้ มันก็อันตราย”
การต้องเรียนด้วย ทำงานด้วย แม้จะเหนื่อย แต่ไม่เคยทำให้น้องกวางท้อแท้
“(ถาม-เคยมีวันไหนที่รู้สึกว่าไม่ไหวไหม?) เคย แต่ก็ต้องสู้เพื่อครอบครัว (ถาม-ผ่านมาได้ยังไง?) พอเราไม่ไหว ก็แค่พัก พอเราพักแล้ว ถ้ามันจะไม่ไหว ก็กลับมาฮึดสู้อีกครั้งหนึ่ง”
อยากมีงานเสริม เพื่อเพิ่มรายได้!
“(ถาม-ในวัย 15-16 วันนี้งานเลี้ยงวัวหนูไม่ได้ทำแล้ว ด้วยศักยภาพของเราตอนนี้ สิ่งที่หนูอยากได้และคิดว่าพอเป็นความสามารถของหนูเพื่อแลกกับรายได้มาจุนเจือครอบครัว หนูคิดว่าหนูอยากทำอะไร?) อยากทำกำไลลูกปัดขายส่งเอา เพราะถ้าได้ตัวนั้นมา โพสต์ขายในไอจีในเฟซ มันก็ใช้ได้แล้ว บางทีก็มีออเดอร์บ้างไม่มีบ้าง ไม่เป็นไร แต่ขายไม่แพง (ถาม-หนูทำเป็นหรือ?) เรียนรู้เอา เส้นที่หนูใส่อยู่ ก็สั่งเขามา ชอบเป็นพิเศษ (ถาม-แล้วเคยเริ่มลองทำหรือยัง?) ยังไม่มีอุปกรณ์ ต้องใช้ทุนประมาณ 1-2 พัน เพราะต้องซื้อพวกเชือกพวกลูกปัด ลูกปัดต้องซื้อเยอะ เชือกก็ต้องซื้อหลายสี”
อยากเรียนต่อด้านคอมพิวเตอร์!
“(ถาม-ถ้ามีโอกาสเลือกแล้วได้เรียนต่อ หนูอยากจะเรียนด้านไหน?) อยากเรียนคอมพิวเตอร์ (ถาม-แล้วถ้ามีโอกาสทำงานที่เหมาะสมกับวัย ณ ตอนนี้ งานที่เหมาะกับเรา กวางคิดว่าทำอะไรได้บ้าง?) หนูออกแบบได้ พวกกิฟท์ช็อปได้ พวกปั้นโมเดล (ถาม-หนูชอบงานศิลปะหรือ?) ชอบงานศิลปะ ชอบงานคอมพิวเตอร์”
ฝันอยากเป็นครู ถ่ายทอดความรู้ให้เด็ก!
“(ถาม-โตไปถ้าหนูมีโอกาสเรียนอย่างที่หวัง หนูอยากมีอาชีพทำอะไร เพราะอะไร?) อยากเป็นครู เพราะอยากเอาความรู้ที่เราได้เรียนไปสอนเด็ก และอยากให้เด็กเติบโตเป็นอนาคตของชาติ”
ครอบครัวคือกำลังใจให้สู้ต่อไป!
“(ถาม-ที่ผ่านมา มีใครคอยช่วยเหลือหรือให้กำลังใจน้องกวางบ้างไหม?) ก็คนในบ้าน (ถาม-มาในรูปแบบไหน กำลังใจที่เขาให้เรา?) บางทีก็เป็นคำปลอบใจ กำลังใจเล็กๆ น้อยๆ บางทีก็เป็นการกอด การพูดคุยกัน (ถาม-สิ่งที่ทำให้หนูฟังแล้วมีกำลังใจและฮึดสู้ต่อไป คำพูดคำไหน?) ถ้าอยากเรียนให้สูงๆ ก็ต้องสู้ต่อไป”
หากท่านใดต้องการร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนการศึกษาและความฝันของกวาง ช่วยเหลือได้ที่ธนาคารกสิรไทย ชื่อบัญชี น.ส.ณิชาภัทร แพทย์คดี เลขที่บัญชี 212-8-88002-2
คลิกชมรายการ ฅนจริงใจไม่ท้อ ตอน“ฝันที่ต้องไปให้สุด”
https://www.youtube.com/watch?v=Bd45H7Lm-z0
ติดตามรับชมรายการ ฅนจริงใจไม่ท้อ ได้ ทุกวันเสาร์ เวลา 11.30-12.00 น. ทาง NEWS1 (กล่อง IPTV ของ NT ช่อง 64 / กล่อง AIS Play Box ช่อง 618 / กล่อง True ID ช่อง 19)
หรือรับชมรายการย้อนหลังได้ที่เพจ ฅนจริงใจไม่ท้อ https://web.facebook.com/KonJingJaimaitor/
หรือยูทูบฅนจริงใจไม่ท้อ https://www.youtube.com/channel/UCsb4sLqdHs35km4uQ_tOCjQ/videos