22 สิงหาคม 2569
มาตรการปราบบัญชีม้ากำลังส่งผลถึงประชาชนอาชีพอิสระ หลังมีกรณี ฟรีแลนซ์รายหนึ่งเดินทางไปขอเปิดบัญชีธนาคาร แต่ถูกขอเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรจากผู้ว่าจ้างหรือบุคคลที่จะโอนเงินเข้าบัญชี เพื่อยืนยันอาชีพ แหล่งรายได้ และวัตถุประสงค์ของบัญชีก่อนพิจารณาเปิดให้
เรื่องนี้มีฐานจากแนวทางของ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ที่กำหนดให้ธนาคารเพิ่มความเข้มงวดกับบุคคลที่ถูกประเมินว่ามีความเสี่ยง โดยต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้าเพิ่มเติม ทั้ง วัตถุประสงค์ในการเปิดบัญชีและแหล่งที่มาของรายได้ และสามารถเรียกเอกสารประกอบได้ หากพิสูจน์ข้อมูลไม่ได้ ธนาคารสามารถดำเนินการตามแนวทางของ ปปง. หรือปฏิเสธการเปิดบัญชีได้
ปัญหาคือ สำหรับคนทำงานประจำ การพิสูจน์รายได้อาจทำได้ด้วยหนังสือรับรองเงินเดือนหรือเอกสารจากบริษัท แต่สำหรับ ฟรีแลนซ์ วินมอเตอร์ไซค์ คนรับจ้างรายวัน แม่ค้าออนไลน์ ช่างอิสระ หรือคนที่รับเงินจากลูกค้าหลายราย คำถามคือจะใช้เอกสารอะไรเป็นมาตรฐาน เพราะอาชีพเหล่านี้อาจไม่มีนายจ้าง ไม่มีบริษัท และไม่รู้ล่วงหน้าด้วยซ้ำว่าใครจะเป็นคนโอนเงินเข้าบัญชี
ธปท. ระบุว่า ปัจจุบันธนาคารสามารถสอบถามและเรียกหลักฐาน แหล่งที่มาของรายได้ เพิ่มเติมเพื่อป้องกันการเปิดบัญชีม้า แต่ไม่ได้กำหนดเป็นกฎกลางว่า ฟรีแลนซ์หรืออาชีพอิสระทุกคนต้องมีหนังสือจากผู้ว่าจ้างจึงจะเปิดบัญชีได้
จึงเกิดคำถามสำคัญว่า หากแต่ละธนาคารหรือแต่ละสาขาตีความหลักเกณฑ์แตกต่างกัน ประชาชนอาชีพอิสระจะต้องเตรียมอะไร และอะไรถือเป็นหลักฐานที่เพียงพอ เช่น วินมอเตอร์ไซค์จะให้ใครออกหนังสือรับรอง แม่ค้าจะให้ลูกค้าคนไหนรับรอง หรือฟรีแลนซ์ที่มีผู้ว่าจ้างหลายรายต้องนำเอกสารจากทุกคนหรือไม่
การปราบบัญชีม้าเป็นเรื่องจำเป็น แต่ขณะเดียวกัน ธนาคารและ ธปท. ควรกำหนดหลักเกณฑ์สำหรับคนอาชีพอิสระให้ชัดและประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนรู้ล่วงหน้า เพื่อไม่ให้คนสุจริตเดินเข้าไปเปิดบัญชีแล้วเพิ่งพบหน้าสาขาว่าเอกสารไม่ครบ หรือไม่สามารถเปิดบัญชีได้เพราะรูปแบบอาชีพของตัวเองไม่มีเอกสารแบบพนักงานประจำ
#NEWS1 รายงาน