ท่ามกลางกระแสเข้มงวดเรื่อง ป. และการควบคุมผู้ครอบครอง ป.อย่างถูกกฎหมายในปัจจุบัน ย้อนกลับไปดูนโยบายของรัฐในอดีต พบข้อมูลที่น่าสนใจว่า ครั้งหนึ่งประเทศไทยมี ป.เข้าสู่ระบบผ่าน โครงการ ป.สวัสดิการข้าราชการมากกว่า 350,000 กระบอก
ข้อมูลเกี่ยวกับโครงการของกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ระบุว่า ในช่วงปี 2550–2553 มี ป.สั้นและ ป.ยาวจำหน่ายผ่านโครงการสวัสดิการข้าราชการรวมกว่า 350,000 กระบอก โดยโครงการดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อให้ข้าราชการและเจ้าหน้าที่รัฐที่มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์สามารถจัดหา ป.ผ่านโครงการสวัสดิการ
ช่วงเวลาดังกล่าวคาบเกี่ยวกับสมัยที่ ชวรัตน์ ชาญวีรกูล บิดาของ อนุทิน ชาญวีรกูล ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย โดยชวรัตน์เข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2551 และดำรงตำแหน่งต่อเนื่องถึงเดือนสิงหาคม 2554
อย่างไรก็ตาม ต้องแยกข้อเท็จจริงให้ชัดว่า ตัวเลข กว่า 350,000 กระบอก เป็นยอดรวมในช่วงปี 2550–2553 ซึ่งเริ่มต้นก่อนชวรัตน์เข้ารับตำแหน่ง จึงไม่สามารถระบุได้ว่า ป.ทั้งหมดกว่า 350,000 กระบอกเกิดขึ้นในยุคของชวรัตน์เพียงคนเดียว
แต่ช่วงเวลาของโครงการจำนวนมากนั้นคาบเกี่ยวกับการบริหารกระทรวงมหาดไทยของชวรัตน์อย่างมีนัยสำคัญ และสะท้อนให้เห็นว่า ป.จำนวนมหาศาลส่วนหนึ่งที่เข้าสู่ระบบในประเทศไทยไม่ได้เกิดจากประชาชนทั่วไปเพียงฝ่ายเดียว
เพราะ ป.สวัสดิการเป็นโครงการที่รัฐจัดขึ้นสำหรับข้าราชการและเจ้าหน้าที่รัฐที่มีสิทธิตามหลักเกณฑ์ ไม่ใช่โครงการเปิดให้ประชาชนทั่วไปซื้อได้โดยอัตโนมัติ
นั่นหมายความว่า ป.จำนวนหลายแสนกระบอกที่เข้าสู่ระบบผ่านโครงการดังกล่าว มีภาครัฐเป็นผู้กำหนดโครงการ กำหนดคุณสมบัติ และควบคุมการอนุญาตตามกฎหมาย
ประเด็นนี้จึงน่าสนใจอย่างยิ่ง เมื่อเทียบกับสถานการณ์ปัจจุบันที่รัฐบาลกำลังเดินหน้าเข้มงวดเรื่อง ป. และมีข้อเสนอเพิ่มมาตรการควบคุมผู้ที่ครอบครอง ป.อย่างถูกกฎหมาย
คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ว่า หากวันนี้ประเทศไทยมี ป.อยู่ในระบบเป็นจำนวนมาก ต้นตอของจำนวน ป.เหล่านั้นมาจากประชาชนทั่วไปเพียงฝ่ายเดียวจริงหรือไม่
เพราะเมื่อย้อนกลับไปดูนโยบายในอดีต จะพบว่า ป.จำนวนมากเข้าสู่ระบบผ่าน โครงการที่ภาครัฐเป็นผู้จัดขึ้นเอง และหนึ่งในโครงการขนาดใหญ่คือ ป.สวัสดิการสำหรับข้าราชการ ซึ่งในช่วงปี 2550–2553 มีจำนวนรวมกว่า 3.5 แสนกระบอก
ดังนั้น หากวันนี้รัฐต้องการแก้ปัญหา ป.อย่างจริงจัง การพิจารณาเฉพาะผู้ครอบครอง ป.ในปัจจุบันอาจยังไม่เพียงพอ แต่ควรย้อนกลับไปพิจารณาด้วยว่า นโยบายของรัฐในแต่ละยุคมีส่วนทำให้จำนวน ป.ในระบบเพิ่มขึ้นมากน้อยเพียงใด
เพราะ ป.หลายแสนกระบอกที่อยู่ในระบบ ไม่ได้เกิดขึ้นในวันเดียว และไม่ได้เกิดจากการตัดสินใจของภาคประชาชนเพียงฝ่ายเดียว แต่ส่วนหนึ่งเป็นผลจาก นโยบายที่รัฐเคยเปิดทางและดำเนินการมาเอง
#NEWS1 รายงาน