ร่างกฎหมายคุม ป.ฉบับศุภชัย! คนมี ป.ถูกต้องจ่อตรวจคุณสมบัติใหม่ ต้องต่ออายุ-จำกัดกระสุน

จับตาการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของกฎหมายควบคุม ป. หลัง ศุภชัย ใจสมุทร สส.บัญชีรายชื่อ และประธานคณะทำงานด้านกฎหมาย พรรคภูมิใจไทย เปิดเผยเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ว่า พรรคภูมิใจไทยจัดทำร่างแก้ไข พ.ร.บ.อาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน เสร็จแล้ว เตรียมเสนอต่อสภาผู้แทนราษฎร โดยมีมากกว่า 100 มาตรา และกำหนดหลักการแก้ไขไว้ถึง 24 ประเด็น

เหตุผลของร่างระบุว่า กฎหมายเดิมใช้บังคับมาตั้งแต่ปี 2490 ขณะที่เทคโนโลยีและสภาพสังคมเปลี่ยนแปลงไปมาก บทบัญญัติหลายส่วนจึงไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบันและสร้างปัญหาต่อการบังคับใช้ จึงเสนอปรับปรุงกฎหมายเพื่อความสงบเรียบร้อยและความปลอดภัยของประชาชน

แต่เมื่อเจาะรายละเอียด 24 หลักการ พบว่า ร่างฉบับนี้ไม่ได้กระทบเฉพาะ ป.เถื่อน ผู้กระทำผิด หรือคนที่จะซื้อ ป.ใหม่เท่านั้น เพราะหลายข้อเกี่ยวข้องโดยตรงกับ ประชาชนที่ครอบครอง ป.อย่างถูกต้องตามกฎหมายอยู่แล้ว

ประเด็นใหญ่ประการแรกคือ การตรวจคุณสมบัติผู้ถือใบอนุญาตเดิมใหม่

บทเฉพาะกาลตามหลักการข้อ 23 ระบุถึงผู้ที่ได้รับใบอนุญาตให้มีและใช้ ป.อยู่ก่อนวันที่กฎหมายใหม่มีผลบังคับ โดยกำหนดหน้าที่ให้บุคคลเหล่านี้ “เข้ารับการสอบสวนคุณสมบัติ” พร้อมกำหนดมาตรการบังคับสำหรับกรณีไม่ปฏิบัติตาม

นั่นหมายความว่า หากร่างผ่านตามหลักการที่เปิดเผย คนที่มี ป.ถูกต้องและมีใบอนุญาตอยู่ก่อนแล้ว ก็อาจต้องกลับเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบคุณสมบัติอีกครั้ง ไม่ใช่เฉพาะผู้ที่จะยื่นขออนุญาตรายใหม่

ประเด็นที่สองคือ การต่ออายุใบอนุญาต

หลักการข้อ 8 เสนอแก้ไขมาตรา 23 โดยระบุชัดถึงการแก้ไข “อายุใบอนุญาตให้มีและใช้อาวุธปืน ตลอดจนหลักเกณฑ์และวิธีการในการต่ออายุใบอนุญาต”

จุดนี้ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผู้ถือ ป.ถูกกฎหมายต้องจับตาอย่างใกล้ชิด เพราะจะกระทบต่อสถานะใบอนุญาตในอนาคตโดยตรง

อย่างไรก็ตาม จากหลักการที่เปิดเผยยังไม่ควรฟันธงว่าใบอนุญาตใหม่จะมีอายุกี่ปี ต้องต่ออายุบ่อยเพียงใด หรือใช้เงื่อนไขอะไร เนื่องจากต้องตรวจรายละเอียดของมาตราเต็มและฉบับสุดท้ายที่เข้าสู่การพิจารณาของสภาฯ อีกครั้ง

ประเด็นที่สามคือ จำกัดจำนวนกระสุน

หลักการข้อ 4 เสนอเพิ่มมาตรา 8 วรรคสอง เพื่อกำหนด จำนวนเครื่องกระสุนที่ผู้ได้รับใบอนุญาตให้มีและใช้ ป.สามารถครอบครองได้

จึงหมายความว่าในอนาคตผู้มี ป.ถูกกฎหมายอาจไม่ได้สามารถครอบครองกระสุนโดยพิจารณาเพียงความถูกต้องของที่มาเท่านั้น แต่จะมี เพดานจำนวนกระสุน เข้ามากำกับด้วย

ขณะนี้ยังไม่มีตัวเลขในหลักการที่เผยแพร่ว่า จะจำกัดไว้กี่นัด จึงเป็นรายละเอียดสำคัญที่ต้องติดตาม เพราะอาจกระทบทั้งผู้มี ป.ไว้ป้องกันชีวิตและทรัพย์สิน ตลอดจนนักกีฬาและผู้ที่ต้องใช้กระสุนสำหรับการฝึกซ้อม

ยังไม่หมดเพียงเท่านี้ เพราะร่างยังเตรียมนำ ป.ที่ถูกกฎหมายอยู่เดิมเข้าสู่ระบบ จัดทำอัตลักษณ์ ป.

หลักการข้อ 6 กำหนดเรื่องเครื่องหมายประจำ ป.และรายละเอียดเกี่ยวกับ ป. รวมถึงห้ามแก้ไขเปลี่ยนแปลงเครื่องหมายและเลขหมายประจำ ป.

ขณะที่บทเฉพาะกาลข้อ 21 กำหนดให้ผู้ได้รับใบอนุญาตให้มีและใช้อยู่ก่อนกฎหมายใหม่มีผล นำ ป.มาจัดทำรายละเอียดเกี่ยวกับ ป. พร้อมกำหนดมาตรการบังคับหากไม่ปฏิบัติตาม

อีกด้านหนึ่ง หลักการข้อ 7 จะเพิ่มความเข้มข้นในการตรวจคุณสมบัติผู้ขอใบอนุญาต ทั้งเรื่องคุณสมบัติและลักษณะต้องห้าม การสอบสวน การทดสอบ รวมถึงเปิดทางให้มอบหมายบุคคลภายนอกดำเนินการทดสอบ และสามารถเรียกเก็บค่าบริการได้

จึงมีคำถามตามมาว่า ประชาชนจะต้องถูกทดสอบอะไร ใครเป็นผู้ทดสอบ มีค่าใช้จ่ายเท่าไร และใช้มาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศหรือไม่

นอกจากนี้ หลักการข้อ 17 ยังเสนอเพิ่มมาตรา 66/1 ให้อำนาจนายทะเบียนท้องที่สามารถสั่งให้ผู้ได้รับใบอนุญาต นำ ป. เครื่องกระสุน และใบอนุญาตส่งมอบให้นายทะเบียนเก็บรักษาไว้เพื่อตรวจสอบ เมื่อมีเหตุตามที่กฎหมายกำหนด

ประเด็นนี้ต้องจับตาตัวบทเต็มว่า “เหตุ” ที่ให้อำนาจนายทะเบียนดำเนินการดังกล่าวจะถูกกำหนดไว้อย่างไร มีขอบเขตกว้างแค่ไหน และมีหลักประกันสิทธิของเจ้าของ ป.อย่างไร

ร่างฉบับนี้ยังครอบคลุมไปถึงการควบคุมการค้าและนำเข้า ป. การกำกับสนามกีฬา ป. การเพิ่มบทลงโทษ รวมถึง สิ่งเทียม ป.บางประเภท ซึ่งอาจต้องเข้าสู่ระบบการอนุญาตและจดทะเบียนตามประเภทที่กฎหมายกำหนด

เมื่อพิจารณารวมทั้ง 24 หลักการ จึงเห็นได้ว่า นี่ไม่ใช่เพียงร่างกฎหมายสำหรับจัดการ ป.เถื่อน แต่เป็นการเสนอปรับระบบกำกับ ป.ถูกกฎหมาย ในหลายมิติด้วย

ตั้งแต่ ตรวจคุณสมบัติผู้ถือใบอนุญาตเดิมใหม่ – กำหนดอายุและการต่อใบอนุญาต – จำกัดจำนวนกระสุน – จัดทำอัตลักษณ์ ป. – เพิ่มระบบทดสอบ – และเพิ่มอำนาจตรวจสอบของนายทะเบียน

อย่างไรก็ตาม ต้องย้ำว่า ขณะนี้ยังเป็นเพียงร่างกฎหมาย ยังไม่มีผลบังคับใช้ และยังต้องผ่านกระบวนการพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งรายละเอียดสามารถถูกแก้ไข ตัดออก หรือเพิ่มเติมได้อีกหลายขั้นตอน

ดังนั้น คนที่มี ป.ถูกต้องตามกฎหมายทั่วประเทศควรจับตาอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะคำตอบของคำถามสำคัญว่า

ใบอนุญาตจะมีอายุกี่ปี? ต้องต่ออายุอย่างไร? จำกัดกระสุนกี่นัด? ผู้ถือใบอนุญาตเดิมต้องตรวจคุณสมบัติใหม่ด้วยหลักเกณฑ์อะไร? และหากตรวจไม่ผ่าน ป.ที่เคยครอบครองอย่างถูกต้องจะถูกจัดการอย่างไร?

เพราะรายละเอียดเหล่านี้จะเป็นตัวตัดสินว่า ร่างกฎหมายฉบับใหม่จะสร้างสมดุลระหว่าง ความปลอดภัยของสังคม การจัดการ ป.ผิดกฎหมาย และสิทธิของประชาชนที่ครอบครอง ป.อย่างถูกต้อง ได้มากน้อยเพียงใด

#News1 รายงาน