ระบบ "รางวัลนำจับ" สำหรับตำรวจจราจร ซึ่งมีมานานหลายสิบปี กลับมาเป็นประเด็นถกเถียงอีกครั้ง หลังประชาชนจำนวนไม่น้อยตั้งคำถามว่า ระบบดังกล่าวยังเหมาะสมกับการบังคับใช้กฎหมายในยุคปัจจุบันหรือไม่
ย้อนกลับไป ระบบการแบ่งเงินค่าปรับและการจ่ายเงินรางวัลแก่ผู้จับกุมมีรากฐานมาจากพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 และมีการกำหนดหลักเกณฑ์ผ่านกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องในเวลาต่อมา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นแรงจูงใจในการบังคับใช้กฎหมาย อย่างไรก็ตาม ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ระบบดังกล่าวก็ถูกตั้งคำถามเป็นระยะถึงความเหมาะสมและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น
คำถามสำคัญที่สังคมอยากได้รับคำตอบคือ ในเมื่อการบังคับใช้กฎหมายเป็นหน้าที่โดยตรงของเจ้าหน้าที่ตำรวจจราจรอยู่แล้ว เหตุใดจึงยังต้องมีระบบเงินรางวัลจากค่าปรับเป็นแรงจูงใจในการปฏิบัติหน้าที่
นอกจากนี้ ปัจจุบันประเทศไทยมีการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยบังคับใช้กฎหมายมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นกล้องตรวจจับความเร็ว กล้องจับฝ่าไฟแดง กล้องอ่านป้ายทะเบียนอัตโนมัติ และระบบ AI ที่สามารถตรวจจับการกระทำผิดได้ตลอด 24 ชั่วโมง จึงทำให้เกิดคำถามต่อไปว่า เมื่อเทคโนโลยีสามารถทำหน้าที่ตรวจจับความผิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ ยังจำเป็นต้องพึ่งพาระบบเงินรางวัลแบบเดิมหรือไม่
อีกประเด็นที่ประชาชนจำนวนไม่น้อยสะท้อนคือ การตั้งด่านตรวจ โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลหรือวันหยุดยาว แม้จะมีเป้าหมายด้านความปลอดภัย แต่ก็มักส่งผลให้การจราจรติดขัดเป็นเวลานาน กระทบต่อการเดินทางของประชาชน หลายฝ่ายจึงตั้งคำถามว่า หากใช้เทคโนโลยีตรวจจับความผิดได้ครอบคลุมมากขึ้น การตั้งด่านในลักษณะเดิมยังมีความจำเป็นเพียงใด และสามารถปรับรูปแบบให้ลดผลกระทบต่อผู้ใช้รถใช้ถนนได้หรือไม่
เมื่อเปรียบเทียบกับหลายประเทศพัฒนาแล้ว เช่น ญี่ปุ่น สหราชอาณาจักร เยอรมนี และออสเตรเลีย โดยทั่วไปตำรวจจราจรปฏิบัติหน้าที่บังคับใช้กฎหมายตามปกติ และรายได้จากค่าปรับจะเข้าสู่รัฐหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยไม่ได้ผูกผลตอบแทนของเจ้าหน้าที่กับจำนวนใบสั่งหรือจำนวนค่าปรับในลักษณะเดียวกัน
ทั้งหมดนี้จึงนำไปสู่คำถามเชิงนโยบายที่สังคมอยากเห็นการถกเถียงอย่างจริงจังว่า ถึงเวลาหรือยังที่ประเทศไทยจะทบทวนระบบรางวัลนำจับตำรวจจราจร ให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีและแนวทางการบังคับใช้กฎหมายในยุคปัจจุบัน โดยยังคงเป้าหมายสูงสุดคือการลดอุบัติเหตุและสร้างความปลอดภัยบนท้องถนน ควบคู่กับการรักษาความเชื่อมั่นของประชาชนต่อการบังคับใช้กฎหมาย
#NEWS1 รายงาน