วันที่ 27 กรกฎาคม 2569 เวลา 11.30 น. ที่ทำเนียบรัฐบาล นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ให้สัมภาษณ์ยืนยันว่า รัฐบาลยังไม่ได้พับหรือยกเลิกโครงการแลนด์บริดจ์ และสามารถนำโครงการกลับมาปัดฝุ่นได้ เมื่อสถานการณ์ ความจำเป็น และเงื่อนไขด้านภูมิรัฐศาสตร์มีความเหมาะสม โดยในระยะนี้รัฐบาลจะเร่งพัฒนาโครงข่ายรถไฟในส่วนที่ยังขาด หรือ Missing Link พร้อมพิจารณาปรับปรุงท่าเรือทั้งฝั่งชุมพรและระนองก่อน
คำให้สัมภาษณ์ดังกล่าวมีความสำคัญ เนื่องจากก่อนหน้านี้เกิดความเข้าใจในวงกว้างว่า การที่รัฐบาลหันมาให้ความสำคัญกับ Missing Link หมายถึงการลดระดับหรือยุติโครงการแลนด์บริดจ์ แล้วนำโครงการรถไฟอีกโครงการหนึ่งขึ้นมาทดแทน แต่เมื่อพิจารณาโครงสร้างเดิมของแลนด์บริดจ์ จะพบว่า ระบบรางและโครงข่ายคมนาคมระหว่างชุมพรกับระนองไม่ใช่เรื่องใหม่ และไม่ได้แยกขาดออกจากแนวคิดแลนด์บริดจ์
ข้อมูลจากสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร กระทรวงคมนาคม ระบุว่า โครงการแลนด์บริดจ์ได้รับการออกแบบให้เป็นระบบคมนาคมเชื่อมสองฝั่งทะเล ประกอบด้วยท่าเรือชุมพรฝั่งอ่าวไทย ท่าเรือระนองฝั่งอันดามัน ทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง รถไฟทางคู่ และระบบขนส่งทางท่อ ซึ่งจะพัฒนาร่วมกันในแนวเส้นทางเดียวกัน เพื่อใช้ขนถ่ายสินค้าเชื่อมระหว่างท่าเรือทั้งสองฝั่ง
ยิ่งไปกว่านั้น สนข. เคยระบุโดยตรงว่า เส้นทางรถไฟชุมพร–ระนอง หรือ MR8 เป็นส่วนหนึ่งของโครงการแลนด์บริดจ์ และมีหน้าที่เชื่อมท่าเรือน้ำลึกฝั่งชุมพรกับท่าเรือน้ำลึกฝั่งระนอง ขณะที่แผนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของกระทรวงคมนาคมปี 2569 ยังแยกรายการลงทุนสำคัญในพื้นที่เดียวกันออกเป็นท่าเรือน้ำลึกสองฝั่ง โครงข่ายถนน MR8 และรถไฟทางคู่สายใหม่ช่วงชุมพร–ระนองอย่างชัดเจน
ดังนั้น คำว่า Missing Link ในบริบทที่นายกรัฐมนตรีกล่าวถึง จึงไม่ได้หมายถึงโครงการขนาดใหญ่ที่เพิ่งถูกคิดขึ้นมาใหม่เพื่อแทนแลนด์บริดจ์ แต่หมายถึงการเร่งเติมเต็มโครงข่ายคมนาคมส่วนที่ยังขาด โดยเฉพาะระบบรถไฟและการเชื่อมโยงไปยังท่าเรือ เพื่อให้การขนส่งสินค้าระหว่างฝั่งอ่าวไทยกับฝั่งอันดามันเกิดขึ้นได้จริง
หากเปรียบเทียบให้เห็นภาพ แลนด์บริดจ์คือร่างกายทั้งระบบ ส่วนท่าเรือทั้งสองฝั่งเป็นประตูรับและส่งสินค้า ขณะที่ Missing Link หรือโครงข่ายรถไฟและถนนที่ยังขาด คือเส้นเลือด แขน และขา ซึ่งทำให้ระบบทั้งหมดสามารถเคลื่อนไหวได้
เพราะต่อให้สร้างท่าเรือขึ้นมาทั้งสองฝั่ง แต่ไม่มีระบบรางและถนนที่มีประสิทธิภาพเชื่อมระหว่างกัน แนวคิดการนำสินค้าขึ้นจากเรือฝั่งหนึ่ง ขนส่งข้ามแผ่นดิน และนำลงเรืออีกฝั่งหนึ่ง ก็ไม่สามารถทำงานได้อย่างสมบูรณ์ ด้วยเหตุนี้ ระบบเชื่อมต่อทางบกจึงถือเป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญของแลนด์บริดจ์ ไม่ใช่เพียงโครงการประกอบที่ไม่เกี่ยวข้องกัน
อย่างไรก็ตาม การเร่งสร้าง Missing Link ไม่ได้แปลว่าโครงการแลนด์บริดจ์ฉบับเต็มได้รับอนุมัติให้เดินหน้าแล้วทั้งหมด เพราะองค์ประกอบอื่น โดยเฉพาะการก่อสร้างท่าเรือน้ำลึกใหม่ทั้งสองฝั่ง รูปแบบการลงทุน ความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน ตลอดจนปริมาณสินค้าที่จะเข้ามาใช้บริการ ยังต้องผ่านกระบวนการศึกษาและพิจารณาตามขั้นตอน
นายอนุทินเองระบุว่า รัฐบาลจะเลือกเดินหน้าส่วนที่สามารถดำเนินการได้รวดเร็วกว่าก่อน จากนั้นจึงปรับปรุงท่าเรือทั้งสองฝั่ง และเมื่อสถานการณ์เหมาะสมจึงสามารถหยิบโครงการแลนด์บริดจ์ขึ้นมาปัดฝุ่นได้อีกครั้ง นั่นหมายความว่า สิ่งที่เกิดขึ้นในขณะนี้ไม่ใช่การประกาศยกเลิกโครงการ แต่เป็นการ ปรับลำดับการลงทุน โดยสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่สามารถใช้ประโยชน์ได้ก่อน
แนวทางนี้อาจสร้างประโยชน์ได้ แม้โครงการแลนด์บริดจ์เต็มรูปแบบยังไม่เกิดขึ้นในทันที เพราะทางรถไฟ ถนน และท่าเรือที่ได้รับการปรับปรุง สามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งสินค้าและการเดินทางในภาคใต้ได้ ขณะเดียวกัน หากรัฐบาลตัดสินใจผลักดันแลนด์บริดจ์ในอนาคต โครงสร้างพื้นฐานบางส่วนก็จะถูกเตรียมไว้แล้ว ไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด
แต่ในอีกด้านหนึ่ง รัฐบาลยังมีหน้าที่ต้องชี้แจงให้ชัดว่า Missing Link ที่จะเร่งดำเนินการมีขอบเขตเส้นทางอย่างไร ใช้งบประมาณเท่าใด เชื่อมโยงกับท่าเรือเดิมหรือท่าเรือใหม่ในลักษณะใด และสามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างคุ้มค่าหรือไม่ หากสุดท้ายแลนด์บริดจ์ฉบับเต็มไม่ได้เกิดขึ้น
ที่สำคัญ การยืนยันว่าแลนด์บริดจ์ยังไม่ถูกพับ ไม่ได้หมายความว่าข้อกังวลของประชาชนจะหมดไป โดยเครือข่ายภาคประชาชนยังเรียกร้องให้รัฐบาลยุติหรือทบทวนงบประมาณศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ หรือ EHIA และต้องการให้เปิดเผยข้อมูลความคุ้มค่าและผลกระทบของโครงการอย่างรอบด้าน
ข้อเท็จจริงที่ควรทำความเข้าใจร่วมกันจึงมีอยู่สองส่วน ส่วนแรกคือ รัฐบาลยังไม่ได้ประกาศยกเลิกแลนด์บริดจ์ และส่วนที่สองคือ Missing Link ไม่ใช่โครงการที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับแลนด์บริดจ์ เพราะระบบรางและโครงข่ายเชื่อมชุมพร–ระนองเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ปรากฏอยู่ในแผนแลนด์บริดจ์มาตั้งแต่ต้น
กล่าวอย่างตรงไปตรงมาได้ว่า วันนี้รัฐบาลอาจยังไม่ได้เดินหน้าสร้าง “ร่างกาย” ของแลนด์บริดจ์ทั้งหมดในคราวเดียว แต่กำลังเลือกสร้าง “แขน ขา และเส้นเลือด” บางส่วนก่อน และยังเปิดประตูไว้สำหรับการนำโครงการขนาดใหญ่กลับมาดำเนินการ เมื่อรัฐบาลเห็นว่าจังหวะทางเศรษฐกิจ การลงทุน และภูมิรัฐศาสตร์มีความเหมาะสม
ดังนั้น ข่าวที่ว่าแลนด์บริดจ์ถูกยกเลิกแล้ว จึงยังไม่ตรงกับท่าทีล่าสุดของนายกรัฐมนตรี ขณะที่การผลักดัน Missing Link ก็ไม่ใช่การเปลี่ยนไปทำโครงการคนละเรื่อง หากแต่เป็นการเร่งทำหนึ่งในระบบเชื่อมต่อสำคัญ ซึ่งสามารถรองรับแลนด์บริดจ์ได้ในอนาคต
#NEWS1 รายงาน