นโยบายปราบปรามการทุจริตกองทุนหมู่บ้านกลับมาเป็นประเด็นอีกครั้ง หลัง นางสุขสมรวย วันทนียกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ (กทบ.) ประกาศนโยบาย Zero Tolerance เดินหน้าล้างบางการทุจริต พร้อมเปิดช่องทางรับแจ้งเบาะแส และย้ำว่าจะประสานตำรวจและอัยการดำเนินคดีกับผู้กระทำผิดอย่างเด็ดขาด
คำถามสำคัญคือ ตลอดหลายปีที่ผ่านมา การทุจริตกองทุนหมู่บ้านเกิดขึ้นในรูปแบบใดบ้าง
จากข้อมูลคดีที่เคยตรวจสอบและแนวทางการตรวจสอบของหน่วยงานรัฐ พบรูปแบบการทุจริตที่พบบ่อยอย่างน้อย 6 ลักษณะ ได้แก่
1. สร้างลูกหนี้ปลอม ใช้ชื่อสมาชิกหรือปลอมเอกสารกู้เงิน ก่อนเบิกเงินออกจากกองทุนโดยไม่มีผู้กู้ตัวจริง
2. กรรมการอนุมัติเงินกู้ให้ตนเองหรือพวกพ้อง กู้เกินหลักเกณฑ์ ไม่ชำระคืน จนกองทุนเกิดหนี้เสีย
3. ยักยอกเงินสด รับเงินจากสมาชิกแต่ไม่นำเข้าบัญชีกองทุน หรือไม่นำฝากธนาคาร
4. ปลอมบัญชีและเอกสารการเงิน แก้ไขยอดเงิน ปลอมใบเสร็จ หรือรายงานการประชุม เพื่อปกปิดการใช้เงิน
5. ทุจริตการจัดซื้อจัดจ้าง กรณีกองทุนได้รับงบสนับสนุน มีการฮั้วราคา ใช้บริษัทเครือญาติ หรือเบิกจ่ายเกินจริง
6. นำเงินกองทุนไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ เช่น นำไปลงทุนส่วนตัว ปล่อยกู้นอกระบบ หรือใช้ในกิจการที่ไม่ได้รับความเห็นชอบจากสมาชิก
สำหรับมาตรการที่รัฐบาลประกาศ จะเน้นเปิดรับเรื่องร้องเรียน ตรวจสอบบัญชีและเอกสาร หากพบพยานหลักฐานชัดเจน จะดำเนินคดีทั้งทางแพ่ง ทางอาญา และทางวินัย โดยประสานตำรวจและอัยการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม พร้อมเร่งสะสางปัญหาค้างสะสมของกองทุนหมู่บ้านทั่วประเทศควบคู่กับการเพิ่มทุนรอบใหม่
อย่างไรก็ตาม นักวิชาการด้านธรรมาภิบาลมองว่า การดำเนินคดีกับผู้กระทำผิดเป็นเพียง "ปลายเหตุ" ขณะที่โจทย์สำคัญคือการยกระดับระบบตรวจสอบ การเปิดเผยข้อมูล และการบริหารจัดการกองทุนให้โปร่งใส เพื่อป้องกันไม่ให้การทุจริตเกิดขึ้นซ้ำในอนาคต
#NEWS1 รายงาน