xs
xsm
sm
md
lg

ส่อง Global Mindset พลิกโมเดลธุรกิจ Amity โต้คลื่น AI คว้าโอกาสทอง

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์


กรวัฒน์ เจียรวนนท์ ประธานกรรมการบริหารและผู้ก่อตั้งบริษัท Amity
จากบริษัทซอฟต์แวร์สัญชาติไทยที่ใช้เวลาสร้างยอดขาย 10 ล้านดอลลาร์ในรอบทศวรรษ สู่การเติบโตแตะเกือบ 300 ล้านดอลลาร์ในเวลาเพียง 3 ปี “กรวัฒน์ เจียวนนท์” ผู้ก่อตั้ง Amity เผยเบื้องหลังการพลิกโฉมธุรกิจครั้งใหญ่ รับกระแส AI ด้วยการเปลี่ยนทิศทางสู่ Vertical AI และใช้กลยุทธ์ควบรวมกิจการในยุโรป เปิดทางให้เทคโนโลยีและทีมวิจัยไทยก้าวสู่ตลาดโลก

เมื่อคลื่น AI ไม่ใช่แค่เทคโนโลยีใหม่ แต่เป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญของโลกธุรกิจ การปรับตัวจึงไม่ใช่ทางเลือก แต่เป็นเงื่อนไขของการเติบโต นี่คือมุมมองที่สะท้อนผ่านประสบการณ์ของ “กรวัฒน์ เจียรวนนท์” ประธานกรรมการบริหารและผู้ก่อตั้งบริษัท Amity ที่ตัดสินใจรื้อโมเดลธุรกิจครั้งใหญ่ จากผู้พัฒนาซอฟต์แวร์สำหรับองค์กร สู่บริษัทวิจัยและพัฒนา AI เฉพาะทาง พร้อมวางยุทธศาสตร์ขยายธุรกิจสู่ตลาดโลก

กรวัฒน์ร่วมถ่ายทอดประสบการณ์และแนวคิด Global Mindset ในงานสัมมนา “Thailand 2027 #ปรับ-เปลี่ยน-ไปต่อ ep.2” หัวข้อ “เชื่อมโลก เปิดโอกาส #ThinkGlobal” จัดโดยประชาชาติธุรกิจ โดยชี้ให้เห็นว่า การสร้างธุรกิจเทคโนโลยีให้เติบโตในระดับโลก ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการมีนวัตกรรมที่ล้ำหน้าเพียงอย่างเดียว แต่ต้องกล้าปรับทิศทางธุรกิจ มองหาตลาดที่เหมาะสม และสร้างขนาดธุรกิจให้ใหญ่พอจะแข่งขันในเวทีสากล

๐ จาก 10 ล้าน สู่เกือบ 300 ล้านดอลลาร์ พลิกเกมด้วย AI


Amity เริ่มต้นธุรกิจในปี 2012 ด้วยเป้าหมายที่จะสร้างบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกจากประเทศไทย โดยตลอดช่วง 10 ปีแรก บริษัทเติบโตจากการพัฒนาและจำหน่ายซอฟต์แวร์แบบ B2B จนสร้างยอดขายได้ 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2023 แม้จะเป็นความสำเร็จที่ต้องใช้เวลายาวนาน แต่กรวัฒน์มองว่าอัตราการเติบโตดังกล่าวยังไม่เร็วพอสำหรับความทะเยอทะยานในการก้าวสู่ตลาดโลก

จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อกระแสปัญญาประดิษฐ์เริ่มแสดงศักยภาพอย่างชัดเจนในปี 2023 เขามองเห็นว่า AI จะไม่ใช่เพียงเครื่องมือใหม่สำหรับเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน แต่เป็นเทคโนโลยีที่จะเข้ามาเปลี่ยนโครงสร้างการแข่งขันของอุตสาหกรรมอย่างมีนัยสำคัญ หากยังเดินหน้าด้วยโมเดลธุรกิจเดิม อาจทำให้บริษัทพลาดโอกาสครั้งใหญ่

Amity จึงเกิดการเปลี่ยนยุทธศาสตร์ครั้งสำคัญ จากการเป็นบริษัทซอฟต์แวร์สำหรับองค์กร ไปสู่การลงทุนด้าน AI Research และพัฒนา Vertical AI Models หรือโมเดลปัญญาประดิษฐ์เฉพาะทางที่ออกแบบให้ตอบโจทย์แต่ละอุตสาหกรรมโดยตรง

แนวคิดสำคัญคือ การสร้าง AI ที่ไม่ได้แข่งขันด้วยความสามารถรอบด้านเหมือนโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM) แต่เน้นความเชี่ยวชาญจากข้อมูลเฉพาะของแต่ละองค์กร ซึ่งเป็นทรัพย์สินที่มีมูลค่าสูงและไม่สามารถเข้าถึงได้จากข้อมูลทั่วไปบนอินเทอร์เน็ต

กรวัฒน์ยกตัวอย่างภาคธนาคารว่า สถาบันการเงินมีข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับพฤติกรรมการกู้ยืม การใช้จ่าย และธุรกรรมของลูกค้า ซึ่งเป็นข้อมูลที่สะท้อนบริบททางเศรษฐกิจและพฤติกรรมผู้บริโภคในประเทศได้อย่างละเอียด หากนำข้อมูลเหล่านี้มาพัฒนาและฝึกฝนโมเดล AI ให้เหมาะสม ก็จะได้ระบบที่มีความแม่นยำและเชี่ยวชาญในงานเฉพาะด้านมากกว่าโมเดลทั่วไป แม้จะมีขนาดเล็กกว่า แต่ต้นทุนในการดูแลและประมวลผลต่ำกว่าอย่างมีนัยสำคัญ โดยประเมินว่าอาจประหยัดต้นทุนการดำเนินงานได้ถึง 10 เท่า

การเปลี่ยนผ่านดังกล่าวส่งผลต่อผลประกอบการอย่างชัดเจน จากยอดขาย 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2023 ขยับขึ้นเป็น 100 ล้านดอลลาร์ในปีถัดมา และปัจจุบันเติบโตแตะเกือบ 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 7,000 ล้านบาท พร้อมสร้างอัตราการเติบโตอย่างก้าวกระโดดในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา

นอกจากนี้ บริษัทยังสามารถระดมทุนรอบ Series D ได้มากกว่า 3,000 ล้านบาท โดยได้รับแรงสนับสนุนสำคัญจากกองทุนของรัฐบาลสิงคโปร์ สะท้อนความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่อทิศทางธุรกิจและศักยภาพของเทคโนโลยี AI เฉพาะทาง

๐ M&A ยึดหัวหาดยุโรป ใช้ทีมไทยเปลี่ยนบริษัทต่างชาติเป็น AI Business

อย่างไรก็ตาม การมีเทคโนโลยีที่แข็งแกร่งยังไม่เพียงพอ หากไม่สามารถขยายฐานลูกค้าและสร้างรายได้ในระดับที่รองรับการแข่งขันระดับโลกได้ กรวัฒน์มองว่า ตลาดไทยและอาเซียนมีข้อจำกัดด้านขนาด เมื่อเทียบกับจีนและสหรัฐอเมริกาที่มีตลาดใหญ่กว่าหลายสิบถึงหลายร้อยเท่า

หากต้องการสร้างรายได้และงบประมาณสำหรับการวิจัยและพัฒนาให้ทัดเทียมคู่แข่งระดับโลก บริษัทจำเป็นต้องขยายธุรกิจไปยังตลาดที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่กว่าเดิม จึงเลือกยุโรปเป็นเป้าหมายสำคัญ พร้อมนำกลยุทธ์ควบรวมและซื้อกิจการ (M&A) มาใช้เป็นเครื่องมือเร่งการเติบโต

แทนที่จะเริ่มต้นสร้างฐานลูกค้าในต่างประเทศจากศูนย์ Amity เลือกเข้าซื้อกิจการบริษัทซอฟต์แวร์ที่มีฐานลูกค้าและข้อมูลอยู่แล้ว โดยมุ่งเน้นธุรกิจที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน เช่น บริษัท Call Analytics ชั้นนำอันดับ 1 ในอังกฤษ จากนั้นจึงนำทีมวิศวกรและนักวิจัย AI ของไทยเข้าไปผสานเทคโนโลยีและพัฒนาโมเดล AI ให้กับธุรกิจที่เข้าซื้อกิจการ

กลยุทธ์ดังกล่าวเปรียบเสมือนการนำเทคโนโลยี AI เข้าไปยกระดับธุรกิจเดิมให้กลายเป็นบริษัท AI โดยไม่ต้องเสียเวลาเริ่มต้นสร้างตลาดใหม่ทั้งหมด ขณะเดียวกันยังสามารถนำผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาแล้วไปต่อยอดกับฐานลูกค้าเดิมได้ทันที

สิ่งที่น่าสนใจคือ การขยายธุรกิจด้วยแนวทางนี้ไม่ได้หมายถึงการนำบริษัทต่างชาติเข้ามาเป็นเพียงส่วนหนึ่งของเครือข่าย แต่เป็นการใช้ความสามารถด้านวิศวกรรมและงานวิจัยจากประเทศไทยเป็นกำลังหลักในการเปลี่ยนผ่านองค์กรเหล่านั้น สร้างมูลค่าเพิ่มให้ธุรกิจที่มีฐานลูกค้าอยู่แล้ว และเปิดทางให้เทคโนโลยีฝีมือคนไทยเข้าถึงตลาดสากล

ผลจากยุทธศาสตร์นี้ทำให้ปัจจุบันรายได้ของ Amity มากกว่า 80% มาจากตลาดยุโรป สะท้อนให้เห็นว่าการมองตลาดโลกเป็นเป้าหมายตั้งแต่ต้น และเลือกใช้ M&A เป็นทางลัดในการสร้างขนาดธุรกิจ สามารถเปลี่ยนบริษัทเทคโนโลยีจากไทยให้มีฐานธุรกิจระดับนานาชาติได้อย่างรวดเร็ว

๐ เลิกแข่งสร้าง LLM ยักษ์ใหญ่ มองหา Niche Market ที่โลกต้องการ

สำหรับผู้ประกอบการและสตาร์ตอัพไทยที่ต้องการเข้าสู่สมรภูมิ AI กรวัฒน์เสนอว่า สิ่งสำคัญคือการเลือกสนามแข่งขันให้เหมาะสม ไม่จำเป็นต้องกระโดดเข้าไปแข่งสร้าง Large Language Model (LLM) ขนาดใหญ่กับผู้เล่นระดับโลกอย่าง OpenAI หรือ Anthropic ซึ่งมีเงินทุน บุคลากร และทรัพยากรในการพัฒนาโมเดลระดับหลายล้านล้านพารามิเตอร์

การแข่งขันในสนามดังกล่าวต้องอาศัยทั้งข้อมูลมหาศาลและเงินลงทุนระดับสูง ซึ่งเป็นข้อจำกัดสำคัญสำหรับสตาร์ตอัพไทย การพยายามเดินตามแนวทางเดียวกับบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่จึงอาจไม่ใช่ยุทธศาสตร์ที่เหมาะสม

กรวัฒน์สะท้อนภาพความแตกต่างของระบบนิเวศธุรกิจผ่านตัวเลขการเกิดยูนิคอร์นในสหรัฐอเมริกา โดยระบุว่า ในยุค AI มีบริษัทระดับยูนิคอร์นเกิดขึ้นเฉลี่ยวันละ 1-2 แห่ง และคาดการณ์ว่าในปีดังกล่าวจะมีมากกว่า 600 แห่ง ขณะที่ประเทศไทยตลอดระยะเวลา 20 ปีที่ผ่านมายังมีจำนวนยูนิคอร์นเกิดขึ้นไม่มากนัก ช่องว่างนี้สะท้อนความแตกต่างทั้งในด้านขนาดตลาด เงินทุน และทรัพยากรที่ใช้ขับเคลื่อนธุรกิจ

แต่ไม่ได้หมายความว่าสตาร์ตอัพไทยจะไม่มีโอกาส เพราะหัวใจของการแข่งขันอาจไม่ใช่การสร้าง AI ที่ใหญ่ที่สุด แต่คือการค้นหาความเชี่ยวชาญเฉพาะทางที่สามารถตอบโจทย์ตลาดโลกได้จริง

หนึ่งในแนวทางที่น่าสนใจคือ Vertical AI บนตลาดเฉพาะกลุ่ม (Niche Market) โดยมองหาโอกาสในห่วงโซ่อุปทานระดับโลก หรือแนวคิด Mittelstand ของเยอรมนี ซึ่งให้ความสำคัญกับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมที่มีความเชี่ยวชาญลึกซึ้งในอุตสาหกรรมเฉพาะด้าน แม้จะไม่ได้ครอบคลุมตลาดทั้งหมด แต่สามารถสร้างความได้เปรียบจากความเชี่ยวชาญที่คู่แข่งรายอื่นเข้ามาทดแทนได้ยาก

แนวคิดนี้ทำให้ผู้ประกอบการไม่จำเป็นต้องมองตลาดภายในประเทศเป็นขอบเขตจำกัด แต่ควรค้นหาว่าความเชี่ยวชาญที่มีอยู่สามารถแก้ปัญหาให้กับอุตสาหกรรมใดในระดับโลกได้บ้าง แม้จะเป็นตลาดเฉพาะกลุ่ม แต่หากมีลูกค้าอยู่ทั่วโลก ก็สามารถขยายเป็นธุรกิจที่มีขนาดใหญ่และสร้างรายได้มหาศาลได้

๐ Open Weight Models เปิดทางสตาร์ตอัพไทย ลดต้นทุนสร้าง AI

อีกหนึ่งโอกาสสำคัญที่กรวัฒน์มองว่าเป็นตัวเปลี่ยนเกมของวงการ AI คือ Open Weight Models หรือโมเดล AI ที่นำไปปรับแต่งและพัฒนาต่อยอดได้ ช่วยลดข้อจำกัดในการสร้างโมเดลปัญญาประดิษฐ์ขึ้นมาใหม่ตั้งแต่ต้น ซึ่งต้องใช้เงินทุนและทรัพยากรจำนวนมหาศาล

ผู้ประกอบการสามารถนำโมเดลที่มีอยู่แล้วมาปรับแต่ง (Customize) ให้เหมาะกับลักษณะงานและข้อมูลเฉพาะขององค์กร โดยนำไปใช้งานในระบบปิดภายในบริษัท เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ควบคู่กับการควบคุมความปลอดภัยของข้อมูลสำคัญ

ในมุมของกรวัฒน์ โมเดล AI แบบเปิดในปัจจุบันมีประสิทธิภาพเพียงพอที่จะนำมาประยุกต์ใช้ในภาคธุรกิจได้แล้ว จึงไม่จำเป็นที่ทุกองค์กรจะต้องลงทุนสร้าง LLM ของตัวเอง แต่ควรให้ความสำคัญกับการเลือกโมเดลที่เหมาะสม การปรับแต่งให้เข้ากับข้อมูล และการพัฒนาให้ตอบโจทย์การใช้งานจริง

บทเรียนจากการเปลี่ยนผ่านของ Amity จึงไม่ได้มีเพียงการคว้าโอกาสจากกระแส AI แต่ยังสะท้อนแนวคิดการทำธุรกิจในโลกยุคใหม่ว่า การเติบโตระดับโลกไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการเป็นผู้เล่นรายใหญ่ที่สุด หากแต่ต้องรู้จักเลือกสนามแข่งขันที่มีความได้เปรียบ มองเห็นช่องว่างที่ตลาดยังต้องการ และกล้าปรับองค์กรให้พร้อมรับการเปลี่ยนแปลง

สำหรับประเทศไทย โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงการตั้งคำถามว่าจะสร้าง AI แข่งกับมหาอำนาจได้อย่างไร แต่ต้องมองให้ไกลกว่านั้นว่า จะนำความเชี่ยวชาญและข้อมูลที่มีอยู่มาพัฒนาเป็นเทคโนโลยีเฉพาะทางที่ตลาดโลกต้องการได้อย่างไร เพราะในสมรภูมิ AI ผู้ชนะอาจไม่ใช่บริษัทที่มีโมเดลใหญ่ที่สุด แต่อาจเป็นผู้ที่เข้าใจปัญหาของลูกค้าได้ลึกซึ้งที่สุด และสามารถขยายคำตอบนั้นไปสู่ตลาดทั่วโลกได้อย่างแท้จริง ./