ญี่ปุ่นเผชิญวิกฤตประชากรหดตัวรุนแรง ผลสำรวจล่าสุดชี้กว่า 1 ใน 4 ของเทศบาลทั่วประเทศมีคนลดลงเกิน 10% ใน 5 ปี กระทบหนักต่อบริการสาธารณะและคุณภาพชีวิต ผู้เชี่ยวชาญเตือนถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการปรับตัวรับมือสังคมขนาดเล็กลง
โตเกียว (13 ก.ค.) - การวิเคราะห์ข้อมูลสำมะโนประชากรของสำนักข่าวเกียวโดเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา แสดงให้เห็นว่า เขตเทศบาลในญี่ปุ่นกว่าหนึ่งในสี่มีประชากรลดลงมากกว่า 10 เปอร์เซ็นต์ระหว่างปี 2563 ถึง 2568
การลดลงของประชากรอย่างมีนัยสำคัญมักนำไปสู่การเสื่อมถอยของบริการสาธารณะ ทำให้ผู้เชี่ยวชาญบางคนเน้นย้ำถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
จำนวนเทศบาลที่ประสบปัญหาประชากรลดลงเพิ่มขึ้นจาก 247 แห่งระหว่างปี 2015 ถึง 2020 เป็น 477 แห่ง โดยเทศบาลซูซุ จังหวัดอิชิกาวะ บันทึกการลดลงมากที่สุดถึง 34 เปอร์เซ็นต์ หลังจากได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในปี 2024
มากกว่าครึ่งหนึ่งของเทศบาลในจังหวัดอิวาเตะและอะคิตะทางตะวันออกเฉียงเหนือของญี่ปุ่น และจังหวัดโคจิทางตะวันตกของญี่ปุ่น ประสบปัญหาประชากรลดลงอย่างรวดเร็วเช่นกัน
สำนักข่าวเกียวโดเปรียบเทียบตัวเลขสำมะโนประชากรเบื้องต้นปี 2025 ณ วันที่ 1 ตุลาคม กับผลสำมะโนประชากรปี 2020 เพื่อวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงประชากรใน 1,892 เทศบาล รวมถึง 171 เขตการปกครองใน 20 เมืองใหญ่ที่รัฐบาลกำหนด
ประชากรเพิ่มขึ้นใน 243 เทศบาล อย่างไรก็ตาม ในเทศบาลอื่นๆ อีกหลายแห่ง อัตราการลดลงของประชากรไม่สามารถพลิกกลับได้ด้วยการปรับปรุงอัตราการเกิด
โคเฮ วาดะ ศาสตราจารย์ด้านประชากรศาสตร์จากมหาวิทยาลัยชูโอ กล่าวถึงแนวโน้มนี้ว่า "เราจำเป็นต้องสร้างสังคมบนพื้นฐานของการลดลงของประชากรในทุกด้านอย่างเร่งด่วน"
ทาคาโอะ โคมิเนะ ศาสตราจารย์รับเชิญด้านนโยบายเศรษฐกิจจากมหาวิทยาลัยไทโช กล่าวว่า นอกเหนือจากการแก้ไขปัญหาอัตราการเกิดที่ลดลงแล้ว กลยุทธ์การปรับตัวที่เรียกว่า "การลดขนาดอย่างชาญฉลาด" เช่น การรวมโครงสร้างพื้นฐานและการทบทวนการใช้จ่ายนโยบาย ก็มีความจำเป็นเช่นกัน
โคมิเนะกล่าวเสริมว่า "การดำเนินมาตรการดังกล่าวจะช่วยรักษาและยกระดับความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชน"
มีการสังเกตพบการลดลงของประชากรมากกว่า 10 เปอร์เซ็นต์ใน 97 เมือง 294 อำเภอ และ 85 หมู่บ้านทั่ว 47 จังหวัดของญี่ปุ่น รวมถึงเขตเท็นริวในฮามามัตสึ จังหวัดชิซูโอกะ
นอกจากเมืองซูซุแล้ว ยังมีเมืองอีก 3 เมือง เมืองเล็ก 1 เมือง และหมู่บ้านอีก 2 แห่งใน 4 จังหวัด ที่มีจำนวนประชากรลดลงเกิน 20 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งรวมถึงหมู่บ้านโทนากิในจังหวัดโอกินาวา ที่มีจำนวนประชากรลดลง 32.4 เปอร์เซ็นต์ และหมู่บ้านวาจิมะในจังหวัดอิชิกาวะ ที่มีจำนวนประชากรลดลง 26.6 เปอร์เซ็นต์
ในเมืองซูซุ การบำรุงรักษาระบบท่อน้ำกลายเป็นเรื่องยาก เนื่องจากผู้อยู่อาศัยจำนวนมากย้ายออกไปหลังจากแผ่นดินไหวทำลายบ้านเรือนของพวกเขา หมู่บ้านโทนากิก็ประสบกับการอพยพที่คล้ายกัน เนื่องจากงานสาธารณะลดลง
เมืองโอคุมา โทมิโอกะ นามิเอะ และนาราฮะ ในจังหวัดฟุกุชิมะ มีอัตราการเติบโตสูงสุด ซึ่งเป็นเมืองที่ถูกอพยพออกไปทั้งหมดหลังจากวิกฤตโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะในปี 2011
ฟุตาบะ ซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะไดอิจิที่ประสบวิกฤต เช่นเดียวกับโอคุมา มีผู้อยู่อาศัย 211 คน ในการสำรวจปี 2025 เพิ่มขึ้นจากศูนย์คน
ประชากรในเขตนานิวะและชูโอของโอซาก้าตอนกลาง รวมถึงเขตนากะของนาโกย่าตอนกลาง เพิ่มขึ้นมากกว่า 15 เปอร์เซ็นต์ ขณะเดียวกัน หมู่บ้านชิมุคัปปุในฮอกไกโด ซึ่งอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวต่างชาติกำลังเฟื่องฟู มีประชากรเพิ่มขึ้น 13.9 เปอร์เซ็นต์