นายกญี่ปุ่นส่งเครื่องบูชาศาลเจ้ายาซูกุนิ ซ้ำชนวนขัดแย้งจีน เกาหลีใต้

นายกฯ ญี่ปุ่นส่งเครื่องบูชาศาลเจ้ายาสุกุนิ จุดชนวนความขัดแย้งครั้งใหม่ จีนและเกาหลีใต้รุมประณามอย่างหนัก ชี้เป็นสัญลักษณ์ทหารนิยมและตอกย้ำบาดแผลทางประวัติศาสตร์

โตเกียว (22 เม.ย.) - นายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิของญี่ปุ่น ได้ส่งเครื่องบูชาไปยังศาลเจ้ายาสุกุนิในกรุงโตเกียวเมื่อวันอังคารที่ผ่านมา เนื่องในโอกาสที่ศาลเจ้าแห่งนี้ ซึ่งจีนและเกาหลีใต้มองว่าเป็นสัญลักษณ์ของลัทธิทหารนิยมในสมัยสงครามของญี่ปุ่น ได้เริ่มเทศกาลฤดูใบไม้ผลิสามวันขึ้น

แหล่งข่าวใกล้ชิดกับทาคาอิจิกล่าวว่า เธอไม่น่าจะไปเยือนศาลเจ้าแห่งนี้ในช่วงเทศกาลปีนี้ เนื่องจากความสัมพันธ์กับจีนแย่ลงโดยไม่มีทีท่าว่าจะดีขึ้นนับตั้งแต่ที่เธอแสดงความคิดเห็นเมื่อเดือนพฤศจิกายนเกี่ยวกับวิธีที่ญี่ปุ่นอาจตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉินในไต้หวัน

การไปเยือนศาลเจ้าโดยผู้นำและรัฐมนตรีของญี่ปุ่นเป็นแหล่งที่มาของความขัดแย้งทางการทูตกับประเทศเพื่อนบ้านมานานแล้ว เนื่องจากศาลเจ้าแห่งนี้ให้เกียรติแก่ผู้นำในสมัยสงครามที่ถูกศาลระหว่างประเทศหลังสงครามโลกครั้งที่สองตัดสินว่ามีความผิดฐานเป็นอาชญากรสงคราม พร้อมกับผู้เสียชีวิตจากสงครามอีกหลายล้านคน

ทาคาอิจิได้ส่งเครื่องบูชา "มาซากากิ" (กิ่งไม้สน) ไปยังศาลเจ้าในงานเทศกาลที่จัดขึ้นทุกสองปีในนามของเธอในฐานะนายกรัฐมนตรี ตามธรรมเนียมปฏิบัติของบรรดาผู้ดำรงตำแหน่งก่อนหน้าเธอในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

ในบรรดาผู้ที่ถวายสิ่งของในลักษณะเดียวกันนั้น ยังมี นายไอสุเกะ โมริ ประธานสภาผู้แทนราษฎร และนายมาซาคาสึ เซกิกุจิ ประธานสภาสูง

“ดิฉันเชื่อว่าในทุกประเทศ การแสดงความเคารพและแสดงความขอบคุณต่อผู้ที่เสียชีวิตเพื่อประเทศชาติหรือเสียสละตนเองเพื่อนโยบายของชาตินั้นเป็นเรื่องปกติ” นางทาคาอิจิกล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อเย็นวันอังคาร พร้อมเสริมว่า เธอเคยไปเยี่ยมสุสานของผู้เสียชีวิตจากสงครามในประเทศอื่นๆ และจะยังคงทำเช่นนั้นต่อไป

ส่วนเรื่องว่าเธอตั้งใจจะไปเยี่ยมศาลเจ้าหรือไม่นั้น เธอตอบว่าเป็นเรื่อง “ส่วนตัว” และจะไม่ขอแสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม

นายมินารุ คิฮาระ หัวหน้าเลขาธิการคณะรัฐมนตรี โฆษกสูงสุดของรัฐบาล กล่าวในการแถลงข่าวว่า นางทาคาอิจิถวายสิ่งของใน “ฐานะส่วนตัว” ดังนั้นจึงไม่ใช่เรื่องที่รัฐบาลจะต้องแสดงความคิดเห็น

ในขณะที่ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี นางทาคาอิจิได้ไปเยี่ยมศาลเจ้าชินโตเป็นประจำในช่วงเทศกาลฤดูใบไม้ผลิและฤดูใบไม้ร่วง รวมถึงในวันที่ 15 สิงหาคม ซึ่งเป็นวันครบรอบการยอมจำนนของญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่สอง

ในช่วงเทศกาลฤดูใบไม้ร่วงกลางเดือนตุลาคมปีที่แล้ว ซึ่งจัดขึ้นหลายสัปดาห์หลังจากที่ทาคาอิจิชนะการเลือกตั้งหัวหน้าพรรคเสรีประชาธิปไตยเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม แต่ก่อนที่เธอจะเข้ารับตำแหน่งในวันที่ 21 ตุลาคม เธอไม่ได้ไปเยี่ยมชมศาลเจ้า แต่ได้ถวายเงินส่วนตัวแทน

ในการแถลงข่าวเมื่อวันอังคารที่ปักกิ่ง กัว เจียคุน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน กล่าวว่า จีน "คัดค้านอย่างหนักแน่นและประณามอย่างรุนแรง" ต่อการกระทำของญี่ปุ่นเกี่ยวกับศาลเจ้ายาสุกุนิ พร้อมเสริมว่าจีนได้ยื่นประท้วงอย่างหนักแน่นต่อโตเกียวแล้ว

กัวกล่าวว่า "การลืมประวัติศาสตร์หมายถึงการทรยศ และการปฏิเสธความรับผิดชอบหมายถึงการกระทำผิดซ้ำ" และเสริมว่าประชาคมระหว่างประเทศต้องเฝ้าระวังอย่างสูงต่อ "ยุทธวิธีบิดเบือนประวัติศาสตร์" ของญี่ปุ่น และร่วมมือกันเพื่อรักษาสันติภาพและความมั่นคงในระดับภูมิภาคและระดับโลก

ปักกิ่งได้เพิ่มแรงกดดันทางการเมืองและเศรษฐกิจต่อโตเกียวมากขึ้นนับตั้งแต่ทาคาอิจิกล่าวในรัฐสภาเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายนว่าเหตุฉุกเฉินในไต้หวันอาจเป็น "สถานการณ์ที่คุกคามการอยู่รอด" ของญี่ปุ่น ซึ่งอาจกระตุ้นให้กองกำลังป้องกันตนเองของไต้หวันตอบโต้เพื่อสนับสนุนสหรัฐอเมริกา

ไต้หวันเป็นเกาะประชาธิปไตยที่ปกครองตนเอง ซึ่งจีนมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของดินแดนของตนที่จะต้องรวมเข้ากับแผ่นดินใหญ่ โดยใช้กำลังหากจำเป็น

เช่นเดียวกับ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของเกาหลีใต้แสดง "ความเสียใจอย่างสุดซึ้ง" ต่อการที่ผู้นำญี่ปุ่นไปถวายเครื่องบูชาหรือไปเยือนศาลเจ้า และเรียกร้องให้ประเทศเพื่อนบ้านดำเนินการโดย "สำรวม" เพื่อไตร่ตรองถึงอดีตที่จะสนับสนุนความสัมพันธ์ที่มุ่งเน้นอนาคต

ในการแถลงข่าวหลังชนะการเลือกตั้งหัวหน้าพรรคเสรีประชาธิปไตย ทาคาอิจิ ซึ่งเป็นนักการเมืองอนุรักษ์นิยมที่มีมุมมองด้านความมั่นคงที่แข็งกร้าว กล่าวว่าเธอจะตัดสินใจ "อย่างเหมาะสม" เกี่ยวกับการเยือนศาลเจ้าในอนาคตในฐานะนายกรัฐมนตรี โดยเสริมว่าเรื่องนี้ "ไม่ควรถูกนำมาเป็นประเด็นทางการทูต"

การเยือนศาลเจ้า ครั้งล่าสุดโดยนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นที่ดำรงตำแหน่งอยู่ คือในเดือนธันวาคม 2013 โดยชินโซ อาเบะ ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะที่ปรึกษาทางการเมืองของทาคาอิจิ

การเยือนศาลเจ้าแห่งนี้ในอดีตโดยผู้นำ รัฐมนตรี และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของญี่ปุ่น ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงจากประเทศเพื่อนบ้านในเอเชีย ญี่ปุ่นเคยรุกรานพื้นที่ส่วนใหญ่ของจีนก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง และเข้ายึดครองคาบสมุทรเกาหลีตั้งแต่ปี 1910 ถึง 1945

เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา สมาชิกอาวุโสบางคนของพรรค Japan Innovation Party ซึ่งเป็นพรรคอนุรักษ์นิยมและเป็นพรรคร่วมรัฐบาลขนาดเล็กของพรรค LDP ตั้งแต่เดือนตุลาคม ได้ไปเยือนศาลเจ้าแห่งนี้

ฟุมิทาเกะ ฟูจิตะ หัวหน้าพรรค JIP กล่าวกับผู้สื่อข่าวหลังการเยือนว่า "เราอาศัยอยู่ในญี่ปุ่นในปัจจุบัน ซึ่งได้รับการปกป้องโดยวีรบุรุษ" ผู้ซึ่งดวงวิญญาณของพวกเขาได้รับการยกย่องจากศาลเจ้า และการไปอธิษฐานที่นั่นคือ "สิ่งที่นักการเมืองควรทำ"

กลุ่มสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากหลายพรรคการเมืองของญี่ปุ่นวางแผนที่จะไปเยือนศาลเจ้าในวันพุธ

ในปี 1978 วัดยาสุกุนิได้สถาปนาผู้นำสงคราม 14 คนเป็นเทพเจ้า ซึ่งส่วนใหญ่ถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานเป็นอาชญากรสงครามระดับเอ หนึ่งในนั้นคือ พลเอก ฮิเดกิ โทโจ นายกรัฐมนตรีในสมัยสงคราม ซึ่งถูกประหารชีวิตในปี 1948 ในข้อหาก่ออาชญากรรมต่อสันติภาพ