ญี่ปุ่นปรับลดระดับการกล่าวถึงจีนในรายงานการทูตประจำปี เหลือเพียงประเทศเพื่อนบ้านที่สำคัญ สะท้อนความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดขึ้นจากประเด็นไต้หวัน
โตเกียว (10 เม.ย.) - ญี่ปุ่นได้ปรับลดระดับการกล่าวถึงจีนในรายงานการทูตประจำปี 2569 ที่เผยแพร่เมื่อวันศุกร์ ซึ่งสะท้อนถึงความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดขึ้นหลังจากนายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับสถานการณ์สมมติที่อาจเกิดขึ้นกับไต้หวัน
รายงานประจำปีฉบับนี้ ซึ่งนำเสนอโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ โทชิมิตสึ โมเตกิ ในการประชุมคณะรัฐมนตรี ระบุว่าจีนเป็น "ประเทศเพื่อนบ้านที่สำคัญ" ซึ่งเป็นการลดระดับจาก "หนึ่งในความสัมพันธ์ทวิภาคีที่สำคัญที่สุด" ในฉบับปี 2568
การเปลี่ยนแปลงนี้สะท้อนให้เห็นถึงความขัดแย้งทางการทูตที่รุนแรงที่สุดระหว่างสองประเทศในรอบหลายปี ซึ่งเกิดจากความคิดเห็นของทาคาอิจิในรัฐสภาเมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้วว่า การโจมตีไต้หวันของจีนอาจเป็นสถานการณ์ที่คุกคามการอยู่รอดของญี่ปุ่นและกระตุ้นให้กองกำลังป้องกันตนเองของญี่ปุ่นตอบโต้
จีนอ้างว่าเกาะที่ปกครองตนเองแห่งนี้เป็นมณฑลที่แยกตัวออกไปและต้องรวมเข้ากับแผ่นดินใหญ่ และถือว่าประเด็นไต้หวันเป็นเรื่องภายในประเทศ
รายงานฉบับนี้ ซึ่งทบทวนพัฒนาการด้านนโยบายต่างประเทศตั้งแต่เดือนมกราคมถึงธันวาคม 2025 ระบุว่า จีนได้เพิ่มความเข้มข้นในการ "วิพากษ์วิจารณ์ฝ่ายเดียวและมาตรการบีบเค้น" ต่อญี่ปุ่น โดยอ้างถึงเหตุการณ์ต่างๆ เช่น การใช้เรดาร์ส่องเครื่องบินของกองกำลังป้องกันตนเองของไต้หวันโดยเครื่องบินทหารจีน และการจำกัดการส่งออกสินค้าสองวัตถุประสงค์ไปยังญี่ปุ่น
ในขณะเดียวกัน รายงานเน้นย้ำว่าญี่ปุ่นยังคงเปิดกว้างสำหรับการเจรจา โดยกล่าวว่าโตเกียวไม่ได้ปิดประตูสำหรับการมีส่วนร่วมกับปักกิ่ง
รายงานยังเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการลดความตึงเครียดของสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่านอย่างรวดเร็ว โดยกล่าวว่าสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาค รวมถึงความมั่นคงด้านพลังงาน มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อญี่ปุ่น และยืนยันอีกครั้งว่าเตหะรานไม่สามารถพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ได้
ในขณะเดียวกัน เอกสารฉบับนี้ได้ยืนยันถึงความมุ่งมั่นของญี่ปุ่นในการส่งเสริมโครงการริเริ่มอินโด-แปซิฟิกที่เสรีและเปิดกว้าง ซึ่งดำเนินมาเป็นปีที่ 10 แล้ว ท่ามกลางสถานการณ์ความมั่นคงโลกที่ทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ
ส่วนพิเศษสองส่วนในตอนต้นเน้นย้ำถึงความพยายามทางการทูตที่เชื่อมโยงกับงานมหกรรมโลกที่โอซาก้า และการประชุมนานาชาติโตเกียวว่าด้วยการพัฒนาแอฟริกาครั้งที่ 9 ที่โยโกฮามา
รายงานระบุถึงข้อกังวลด้านความมั่นคงอื่นๆ เช่น โครงการนิวเคลียร์และขีปนาวุธของเกาหลีเหนือ รวมถึงความร่วมมือทางทหารที่ขยายตัวระหว่างรัสเซียและเกาหลีเหนือ
รายงานระบุว่า ญี่ปุ่นจะกระชับความร่วมมือหลายระดับโดยมีศูนย์กลางอยู่ที่พันธมิตรญี่ปุ่น-สหรัฐฯ รวมถึงการประสานงานกับพันธมิตรกลุ่ม G7 ออสเตรเลีย และเกาหลีใต้