1) ตัดไฟก่อนเข้าบ้าน
หากมีน้ำขังใกล้ปลั๊กไฟ สายไฟ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า ให้ปิดเมนเบรกเกอร์ก่อนเข้าไปตรวจบ้าน ห้ามเปิด–ปิดสวิตช์หรือใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าขณะยืนอยู่ในน้ำ และถ้าไม่มั่นใจควรให้ช่างไฟตรวจสอบก่อนใช้งาน เพราะ CDC แนะนำว่าหากวงจรไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าเปียกน้ำหรืออยู่ใกล้น้ำ ควรปิดไฟที่เมนก่อน และห้ามใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าขณะยืนในน้ำ
2) ใส่อุปกรณ์ป้องกันให้ครบ
เวลาทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม ควรใส่ถุงมือยาง รองเท้าบูต แว่นตาป้องกัน และหน้ากาก N95 โดยเฉพาะถ้ามีน้ำเสียหรือโคลนปนเปื้อน เพราะน้ำท่วมอาจมีเชื้อโรคจากน้ำเสีย สิ่งปฏิกูล หรือของเสียต่าง ๆ ได้
3) คัดแยกของเสียหาย
ถ่ายรูปความเสียหายเก็บไว้ก่อน จากนั้นแยกของที่ควรทิ้ง เช่น อาหาร ยา เครื่องสำอาง ของใช้เด็ก ที่สัมผัสน้ำท่วม รวมถึงของที่ทำความสะอาดหรือทำให้แห้งได้ยาก เช่น ที่นอน พรม ตุ๊กตา เฟอร์นิเจอร์บุผ้า หนังสือ และวัสดุกระดาษต่าง ๆ เพราะ CDC ระบุว่าของที่ไม่สามารถทำความสะอาดหรือทำให้แห้งได้เร็วควรทิ้ง เพื่อลดความเสี่ยงเชื้อราและเชื้อโรค
4) ล้างและฆ่าเชื้อให้ถูกวิธี
เริ่มจากขัดคราบโคลนด้วยน้ำสะอาดและผงซักฟอกหรือน้ำยาล้างจานก่อน เปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท แล้วจึงใช้น้ำยาฆ่าเชื้อตามฉลาก หากต้องใช้สารฟอกขาว CDC แนะนำให้ผสมน้ำยาฟอกขาว 1 ถ้วย ต่อน้ำ 1 แกลลอน และที่สำคัญห้ามผสมคลอรีน/น้ำยาฟอกขาวกับแอมโมเนียหรือสารทำความสะอาดอื่น เพราะอาจเกิดก๊าซพิษได้
5) รีบทำให้บ้านแห้งภายใน 24–48 ชั่วโมง
หลังน้ำลดควรรีบเปิดประตูหน้าต่าง ใช้พัดลม และใช้เครื่องลดความชื้นเมื่อระบบไฟฟ้าปลอดภัย เพื่อเร่งให้บ้านและของใช้แห้งเร็วที่สุด เพราะทั้ง CDC และ EPA แนะนำว่า ควรทำความสะอาดและทำให้แห้งภายใน24–48 ชั่วโมง เพื่อลดโอกาสการเกิดเชื้อรา
6) ระวังเชื้อรา
ถ้ามีกลิ่นอับ เห็นคราบรา หรือผนัง เฟอร์นิเจอร์ พื้น หรือพรมยังชื้นอยู่ ให้รีบจัดการทันที โดยเชื้อรามักเกิดเมื่อมีความชื้นสะสม และสิ่งสำคัญที่สุดคือแก้ที่ “ความชื้น” ไม่ใช่แค่เช็ดคราบออกเท่านั้น EPA ระบุชัดว่าหัวใจของการควบคุมเชื้อราคือการควบคุมความชื้น และ CDC ระบุว่าหากเห็นหรือได้กลิ่นเชื้อรา ควรทำความสะอาดและแก้สาเหตุความชื้นทันที
ควรรีบขอความช่วยเหลือเมื่อ…
- ได้กลิ่นแก๊สหรือสงสัยว่ามีแก๊สรั่ว
- บ้านมีรอยแตกร้าว มีเสียงลั่น หรือโครงสร้างดูไม่ปลอดภัย
- ระบบไฟฟ้ายังไม่ปลอดภัย หรือมีน้ำขังใกล้อุปกรณ์ไฟฟ้า
- มีบาดแผลสัมผัสน้ำสกปรกแล้วบวมแดง มีไข้ หรือเริ่มป่วยหลังทำความสะอาด
- เชื้อราลามหนัก หรือของเสียหายจำนวนมากจนจัดการเองไม่ไหว