ทำไมฝนตกแล้วน้ำท่วมเมือง?

น้ำท่วมในเมืองไม่ได้เกิดจาก “ฝนตก” เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน โดยเฉพาะเมื่อมี ฝนตกหนักในช่วงเวลาสั้น ๆ น้ำจำนวนมากจะไหลลงสู่ถนนและระบบระบายน้ำพร้อมกัน หากปริมาณน้ำมากกว่าความสามารถของท่อ คลอง หรือสถานีสูบน้ำ ก็จะเกิดน้ำรอการระบายและท่วมขังได้

สาเหตุสำคัญอีกส่วนคือ ท่อระบายน้ำอุดตันจากขยะ ใบไม้ และตะกอน, พื้นที่เมืองที่เต็มไปด้วยถนนและคอนกรีตทำให้น้ำซึมลงดินได้น้อย รวมถึงคลองหรือทางน้ำที่มีสิ่งกีดขวาง และกรณีที่ระดับน้ำในคลองหรือแม่น้ำปลายทางสูง ทำให้น้ำจากระบบระบายน้ำไหลออกได้ช้าลง นอกจากนี้พื้นที่ลุ่มต่ำหรือพื้นที่ที่ระบบท่อและเครื่องสูบน้ำมีข้อจำกัดก็มีโอกาสเกิดน้ำท่วมขังได้ง่ายขึ้น

ข้อมูลที่ช่วยให้เห็นภาพ: กรมอุตุนิยมวิทยากำหนดว่า ฝนหนักในช่วง 24 ชั่วโมงคือปริมาณ 35.1–90.0 มม. และฝนหนักมากตั้งแต่ 90.1 มม.ขึ้นไป ส่วนเกณฑ์แบบ 1 ชั่วโมง ฝนหนักอยู่ที่ 25.1–50.0 มม. และฝนหนักมากตั้งแต่ 50.1 มม.ขึ้นไป

สำหรับกรุงเทพมหานคร เอกสารของสำนักการระบายน้ำระบุว่า ระบบท่อและคูคลองบางระบบได้รับการออกแบบโดยอ้างอิงความเข้มฝนประมาณ 60 มม./ชั่วโมง ขณะที่ฝนช่วงต้นของบางเหตุการณ์อาจมีความเข้มสูงกว่านั้นมาก จึงมีโอกาสเกิดน้ำท่วมขังชั่วคราวได้

ข้อมูลสถิติของกรุงเทพมหานครยังระบุว่า ปี 2565 กรุงเทพมหานครมีฝนรวมทั้งปี 2,355.5 มม. และเฉพาะเดือนกันยายนมีปริมาณฝนรวมสูงถึง 801.5 มม.

แนวทางลดความเสี่ยงคือ ไม่ทิ้งขยะลงท่อและคูคลอง ขุดลอกและกำจัดสิ่งกีดขวาง เพิ่มพื้นที่สีเขียวหรือพื้นที่ซึมน้ำ รวมถึงพัฒนาท่อระบายน้ำ สถานีสูบน้ำ และพื้นที่หน่วงน้ำให้เหมาะสมกับสภาพเมือง

ที่มา: กรมอุตุนิยมวิทยา (TMD), สำนักการระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร, กรุงเทพมหานคร และสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.)

ข้อความสรุปสั้นสำหรับใส่ท้ายอินโฟ

“น้ำท่วมไม่ได้เกิดจากฝนอย่างเดียว แต่เกิดจากฝนหนัก โครงสร้างเมือง การอุดตัน และข้อจำกัดของระบบระบายน้ำที่เกิดขึ้นพร้อมกัน”