นกพิราบเกี่ยวข้องกับเชื้อโรคอะไรบ้าง?
นกพิราบและบริเวณที่มี มูลนกสะสม อาจเกี่ยวข้องกับเชื้อก่อโรคหลายชนิด โดยเฉพาะเชื้อที่อยู่ในมูล ฝุ่น ดิน หรือวัสดุที่ปนเปื้อน การติดเชื้อในคนมักเกิดจาก การสูดฝุ่นหรือสปอร์ที่ฟุ้งจากมูลแห้ง รวมถึงการสัมผัสสิ่งปนเปื้อนแล้วนำมือเข้าปาก จมูก หรือดวงตา
1. โรคไข้นกแก้ว (Psittacosis)
เกิดจากแบคทีเรีย Chlamydia psittaci ซึ่งพบในนกหลายชนิด คนสามารถรับเชื้อจากการสูดละอองที่ปนเปื้อนสารคัดหลั่งหรือมูลนก อาการที่พบได้ เช่น ไข้ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อย ไอแห้ง และบางรายเกิดปอดอักเสบ โดยอาการมักเริ่มประมาณ 5–14 วันหลังสัมผัสเชื้อ
2. โรคคริปโตคอคโคซิส (Cryptococcosis)
เกิดจากเชื้อรา Cryptococcus neoformans ซึ่งสามารถพบในดินและมูลนก โดยเฉพาะบริเวณที่มีมูลนกสะสม คนรับเชื้อได้จากการสูดเชื้อราเข้าสู่ปอด ส่วนใหญ่ไม่ป่วย แต่ผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อที่ปอดหรือแพร่กระจายไปสมองและเยื่อหุ้มสมองได้
3. โรคฮิสโตพลาสโมซิส (Histoplasmosis)
เกิดจากเชื้อรา Histoplasma ซึ่งเจริญได้ดีในดินหรือวัสดุที่มีมูลนกหรือมูลค้างคาวสะสมจำนวนมาก เมื่อมีการกวาด รื้อ หรือรบกวนบริเวณดังกล่าว สปอร์สามารถฟุ้งขึ้นสู่อากาศและถูกสูดเข้าสู่ปอดได้ อาการอาจมีไข้ ไอ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ และเจ็บหน้าอก อย่างไรก็ตาม CDC ระบุว่า มูลนกสดบนพื้นหรือขอบหน้าต่างโดยทั่วไปไม่ได้หมายความว่าจะมีความเสี่ยงสูงทันที ความเสี่ยงสำคัญกว่าคือบริเวณที่มีมูลสะสมและมีการรบกวนจนเกิดฝุ่น
4. เชื้อซัลโมเนลลา (Salmonella)
นกสามารถเป็นแหล่งของเชื้อ Salmonella ได้ เชื้ออาจปนเปื้อนบริเวณที่นกอาศัย อาหาร น้ำ หรือพื้นผิว เมื่อเชื้อเข้าสู่ร่างกายอาจทำให้เกิดอาหารเป็นพิษ มีอาการท้องเสีย ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และมีไข้ CDC เคยรายงานการระบาดของ Salmonella ที่เชื่อมโยงกับการสัมผัสนกป่าและบริเวณให้อาหารนก
วิธีลดความเสี่ยง
หลีกเลี่ยงการสัมผัสมูลนกโดยตรง ไม่กวาดหรือปัด มูลนกแห้งให้ฟุ้งกระจาย หากต้องทำความสะอาดบริเวณที่มีมูลสะสมมาก ควรใช้วิธีที่ลดการเกิดฝุ่นและใช้อุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม เช่น หน้ากากกรองอนุภาคในงานที่มีความเสี่ยงสูง CDC แนะนำว่ามูลนกหรือมูลค้างคาวที่สะสมในปริมาณมากควรให้ผู้เชี่ยวชาญด้านการกำจัดสิ่งปนเปื้อนเป็นผู้จัดการ
กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษ
ผู้ที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง ผู้ได้รับยากดภูมิคุ้มกัน ผู้ปลูกถ่ายอวัยวะ เด็กเล็ก และผู้สูงอายุ มีโอกาสเกิดโรครุนแรงจากเชื้อราบางชนิดมากกว่าคนทั่วไป
หมายเหตุสำหรับอินโฟ: ประโยคว่า “นกพิราบแพร่โรคมากกว่า 60 ชนิด” ควรหลีกเลี่ยงหากไม่มีแหล่งอ้างอิงที่ระบุจำนวนนี้โดยตรง แนะนำเปลี่ยนเป็น “นกพิราบและมูลนกอาจเกี่ยวข้องกับเชื้อก่อโรคหลายชนิด” จะตรงหลักฐานและปลอดภัย