ไขข้อสงสัย ทำไมใช้ “ยาม้า” แล้วฟันหลอ?

ไขข้อสงสัย ทำไมใช้ “ยาม้า” แล้วฟันหลอ?

“ยาม้า” เป็นชื่อที่ใช้เรียกยาเม็ดที่มี methamphetamine ซึ่งเป็นสารกระตุ้นระบบประสาทที่มีฤทธิ์เสพติดสูง การใช้ methamphetamine ต่อเนื่องสัมพันธ์กับภาวะที่เรียกว่า “Meth Mouth” ซึ่งมีลักษณะเด่นคือฟันผุรุนแรง เหงือกอักเสบ ฟันแตก และอาจสูญเสียฟันหลายซี่

ทำไมฟันถึงพังเร็ว?

1. ปากแห้ง น้ำลายน้อย
Methamphetamine กระตุ้นระบบประสาทซิมพาเทติก ทำให้การไหลของน้ำลายลดลง เมื่อมีน้ำลายน้อย ความสามารถในการช่วยล้างเศษอาหารและลดกรดในช่องปากก็ลดลง จึงเพิ่มความเสี่ยงต่อฟันผุ

2. กัดฟัน–ขบฟันโดยไม่รู้ตัว
ผู้ใช้ methamphetamine อาจมีอาการกัดฟันหรือขบฟัน (bruxism) ทำให้ผิวฟันสึก ฟันร้าว แตก และอาจมีอาการเจ็บบริเวณขากรรไกรหรือข้อต่อขากรรไกร

3. กินน้ำหวานและน้ำอัดลมมากขึ้น
ผู้ใช้บางรายมีความอยากเครื่องดื่มหวานและเครื่องดื่มอัดลมมากขึ้น ประกอบกับภาวะปากแห้ง น้ำตาลจึงถูกแบคทีเรียในคราบจุลินทรีย์เปลี่ยนเป็นกรด ทำลายเคลือบฟันและเร่งให้เกิดฟันผุ

4. ละเลยการดูแลช่องปากเป็นเวลานาน
ฤทธิ์ของยาอาจอยู่นานหลายชั่วโมง ทำให้บางคนไม่ได้แปรงฟันหรือดูแลช่องปากเป็นเวลานาน คราบจุลินทรีย์และแบคทีเรียจึงสะสมมากขึ้น

5. เหงือกอักเสบและฟันผุลุกลาม
ภาวะปากแห้งร่วมกับสุขอนามัยช่องปากที่ไม่ดีสัมพันธ์กับเหงือกอักเสบและโรคปริทันต์ เมื่อฟันผุรุนแรง ฟันอาจดำ เปราะ แตก หลุด หรือบางซี่เสียหายมากจนจำเป็นต้องถอน

ลักษณะที่พบได้บ่อย

* ฟันผุหลายซี่และผุรุนแรง
* ฟันมีสีคล้ำ ดำ หรือเป็นรู
* ฟันแตก ร้าว หรือบิ่น
* ปากแห้ง
* เหงือกอักเสบ/โรคปริทันต์
* ฟันหลุดหรือสูญเสียฟันหลายซี่
* กัดฟัน ขบฟัน หรือปวดขากรรไกร

ตัวเลขที่น่าสนใจ

การศึกษาช่องปากของผู้ใช้ methamphetamine 571 คน ที่ ADA นำมาเผยแพร่ พบว่า

96% มีฟันผุ
58% มีฟันผุที่ยังไม่ได้รับการรักษา
31% สูญเสียฟันอย่างน้อย 6 ซี่