5 พ.ค.2569 ภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี นายอนุทิน ชาญวีรกูล เปิดเผยว่า ที่ประชุมมีมติเห็นชอบให้ยกเลิกบันทึกความเข้าใจไทย–กัมพูชา ปี 2544 หรือ MOU 2544 ซึ่งใช้เป็นกรอบอ้างอิงการจัดการพื้นที่อ้างสิทธิในไหล่ทวีปทับซ้อนกันมาอย่างยาวนาน โดยย้ำว่าการตัดสินใจดังกล่าวไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสองประเทศในปัจจุบัน แต่เป็นการกำหนดทิศทางเชิงนโยบายใหม่ของรัฐบาล เพื่อปลดล็อกข้อจำกัดจากกรอบเดิมที่ใช้มานานกว่า 25 ปีแต่ยังไม่สามารถขับเคลื่อนผลลัพธ์ได้อย่างเป็นรูปธรรม
.
นายอนุทินระบุว่า ในช่วงเวลาที่ผ่านมาได้มีกรอบกฎหมายและมาตรฐานสากลใหม่ ๆ เข้ามาเป็นตัวแปรสำคัญ โดยเฉพาะ UNCLOS 1982 ซึ่งสามารถนำมาใช้เป็นฐานอ้างอิงร่วมกันในระดับนานาชาติ เพื่อกำหนดแนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลได้อย่างชัดเจนและเป็นธรรมมากขึ้น การยกเลิก MOU เดิมจึงเป็นการเปิดทางให้ประเทศไทยสามารถปรับกรอบคิดและเครื่องมือทางกฎหมายให้สอดคล้องกับบริบทโลกในปัจจุบัน
.
เมื่อถูกสอบถามถึงผลกระทบต่อการเจรจาระหว่างไทยกับกัมพูชา นายอนุทินกล่าวว่า ขณะนี้ยังไม่มีการเปิดโต๊ะเจรจาอย่างเป็นทางการ และหากจะมีการหารือในอนาคต ก็จะอยู่บนบริบทใหม่ที่ไม่ยึดโยงกับข้อตกลงเดิมอีกต่อไป พร้อมย้ำว่า “สำหรับประเทศไทย MOU 2544 ไม่มีแล้ว” ซึ่งสะท้อนจุดยืนในการรีเซ็ตกรอบความสัมพันธ์เชิงผลประโยชน์ทางทะเลอย่างชัดเจน
.
สำหรับทิศทางหลังจากนี้ รัฐบาลเตรียมพิจารณาจัดตั้งคณะทำงานหรือกลไกใหม่ เพื่อศึกษาแนวทางการแบ่งปันผลประโยชน์จากทรัพยากรใต้ทะเลร่วมกัน โดยอาจนำไปสู่การจัดทำบันทึกความเข้าใจฉบับใหม่ในอนาคต เช่น MOU ฉบับปี 2570 ที่จะออกแบบให้สอดคล้องกับกฎหมายสากลและสถานการณ์ปัจจุบันมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้ การตัดสินใจดังกล่าวถูกมองว่าเป็นการ “ล้างกระดาน” เพื่อสร้างจุดเริ่มต้นใหม่ในการบริหารทรัพยากรทางทะเลอย่างมีประสิทธิภาพ และลดความคลุมเครือที่ยืดเยื้อมานาน