สำหรับคนที่ใส่ใจสุขภาพและรักการออกกำลังกาย “ข้าว” คือแหล่งพลังงานคาร์โบไฮเดรตหลักที่ขาดไม่ได้ และหลายคนอาจจะพอทราบมาบ้างว่าในข้าวก็มีโปรตีนแทรกอยู่ด้วย (โดยเฉพาะโปรตีนหลักที่ชื่อว่า โอไรเซนิน) จนเกิดคำถามตามมาในกลุ่มคนรักสุขภาพว่า “การซาวข้าวก่อนหุงทุกวัน จะทำให้โปรตีนดีๆ ในข้าวเสียหายหรือหลุดลอยไปกับน้ำหรือไม่?”
คำตอบให้สบายใจได้เลยคือ การซาวข้าวไม่ได้ทำให้โปรตีนเสียหายหรือลดลง เนื่องจากโครงสร้างโปรตีนในเมล็ดข้าวนั้นแข็งแรงมาก และมีคุณสมบัติไม่ละลายในน้ำได้ง่ายๆ มันจึงยังคงปักหลักอยู่ภายในเมล็ดข้าวอย่างครบถ้วนเพื่อรอให้เรากินเข้าไปเปลี่ยนเป็นมวลกล้ามเนื้อ
แต่สิ่งที่คุณต้องแลกไปกับการซาวข้าว (โดยเฉพาะการซาวหลายๆ น้ำ) ไม่ใช่โปรตีน แต่เป็นสารอาหารกลุ่มนี้แทน ได้แก่
วิตามินบีกลุ่มละลายในน้ำ: พระเอกที่หลุดไปกับน้ำซาวข้าวมากที่สุดคือ วิตามินบี 1, บี 2 และบี 3 ซึ่งส่วนใหญ่จะเกาะอยู่บริเวณผิวเคลือบชั้นนอกของเมล็ดข้าว ยิ่งซาวแรงหรือซาวหลายน้ำ วิตามินเหล่านี้จะละลายหายไปกับน้ำใสๆ นั้นทันที
แร่ธาตุสำคัญ: แร่ธาตุอย่างฟอสฟอรัส โพแทสเซียม และธาตุเหล็กบางส่วนจะสูญเสียไปพร้อมกับกระบวนการล้างน้ำเช่นกัน
ละอองแป้งส่วนเกิน: น้ำสีขาวขุ่นที่เราเห็น แท้จริงแล้วคือแป้งส่วนเกินที่เคลือบอยู่รอบเมล็ด ซึ่งการล้างส่วนนี้ออกมีข้อดีคือช่วยให้ข้าวที่หุงเสร็จแล้วเม็ดสวย เรียงตัวนุ่ม ไม่แฉะหรือจับตัวเป็นก้อนเหนียวจนเกินไป
........................................................................................
เทคนิคการซาวข้าวให้สะอาด โดยที่สารอาหารยังอยู่ครบ
ถ้าเป้าหมายของคุณคือการล้างฝุ่นละออง สิ่งสกปรก หรือเศษผงออก แต่ยังอยากรักษาคุณค่าของวิตามินและแร่ธาตุไว้ให้ได้มากที่สุด แนะนำให้ปรับพฤติกรรมการซาวข้าวดังนี้
ซาวอย่างรวดเร็ว: ไม่จำเป็นต้องแช่ข้าวทิ้งไว้ในน้ำก่อนล้าง ให้เทน้ำใส่ คนเบาๆ แล้วรินน้ำออกทันที
จำกัดจำนวนน้ำ: ซาวเพียง 1–2 น้ำก็เพียงพอแล้วสำหรับข้าวสารยุคปัจจุบันที่มีกระบวนการผลิตค่อนข้างสะอาด
ห้ามขัดถูรุนแรง: หลีกเลี่ยงการใช้ฝ่ามือขยำหรือขัดถูเมล็ดข้าวกับก้นหม้อแรงๆ เพราะนอกจากจะทำลายวิตามินที่ผิวข้าวแล้ว ยังอาจทำให้เมล็ดข้าวหักท่อนเมื่อหุงสุกด้วย
สรุปได้ว่า สายสร้างกล้ามเนื้อหรือคนรักสุขภาพสบายใจได้เลย โปรตีนในข้าวยังอยู่ดีแน่นอน เพียงแค่เปลี่ยนมาซาวข้าวให้ “เร็วและเบามือ” ขึ้นอีกนิด คุณก็จะได้ทั้งข้าวที่นุ่มอร่อย สะอาด และได้วิตามินไปบำรุงร่างกายอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วยแล้ว