โครงการเด็กไทยรู้ทันโฆษณาและการตลาดอาหาร ประกาศบิ๊กแคมเปญรับ “วันโรคอ้วนโลก” (4 มีนาคม) เปิดตัวมิวสิกวิดีโอ “หนูไม่อยากอ้วน” พร้อมซีรีส์คลิป “จับโป๊ะโฆษณาอาหาร” กว่า 500 คลิป หวังติดอาวุธให้เด็กและเยาวชน และช่วยให้พ่อแม่มีสื่อสอนลูกรู้ทันเทคนิคการตลาดดิจิทัลที่รุกหนักในหน้าจอมือถือตลอด 24 ชั่วโมง
ดร.ศุกร์สิริ อิสรชาญวาณิชย์ หัวหน้าโครงการฯ เผยว่า โครงการเด็กไทยรู้ทันโฆษณาฯ สนับสนุนโดยกองทุนสื่อสร้างสรรค์ เปิดแคมเปญรับ “วันโรคอ้วนโลก” ด้วย MV เพลง “หนูไม่อยากอ้วน” และคลิป “จับโป๊ะโฆษณาอาหาร” กว่า 500 คลิป เพื่อติดอาวุธทางปัญญาให้เยาวชน ผลวิจัยจากสถาบันวิจัยประชากร มหาวิทยาลัยมหิดล ชี้ว่าเด็กไทยกว่า 80% มีอารมณ์ร่วมที่ดีต่อแบรนด์อาหารหวานมันเค็มผ่านคนดังและโปรโมชัน แต่เด็กแยกไม่ออกระหว่างเนื้อหาทั่วไปกับโฆษณาแฝง การสอนเด็กว่ากินอาหารครบ 5 หมู่และออกกำลังกายนั้นไม่เพียงพอแล้ว เพราะพลังของสื่อโฆษณาและเทคนิคการตลาดอาจกำหนดพฤติกรรมการกิน
ของเด็กแทนการอบรมเลี้ยงดูของพ่อแม่ จนส่งผลเสียต่อสุขภาพตลอดชีวิตโดยเฉพาะปัญหาโรคอ้วนและโรคเรื้อรัง
โครงการนี้จึงชวนพ่อแม่เร่งสอนเด็กรู้จักแยกแยะสื่อโฆษณาที่มีเจตนาขาย และสอนให้ “จับโป๊ะ” เทคนิคโฆษณาและการตลาด 12 เทคนิค ที่พบบ่อย ได้แก่
1. “การ์ตูนล่อใจ” ใช้ตัวการ์ตูนและของเล่นสร้างความผูกพันกับสินค้า
2. “แพ็กเกจสะดุดตา” ออกแบบบรรจุภัณฑ์ให้ดึงดูดใจ
3. “ภาพสวยเกินจริง” ตกแต่งภาพให้น่ารับประทานเกินความเป็นจริง
4. “คนดังการันตี” ใช้ดารา นักร้อง อินฟลูเอนเซอร์ที่เด็กชอบ
5. “โปรเร่งตัดสินใจ” โปรโมชั่นจำกัดเวลา กระตุ้นให้ซื้อทันที
6. “ชิมฟรีติดใจ” แจกสินค้าทดลองเพื่อสร้างความคุ้นเคย
7. “โฆษณาเนียนในเกม/รายการ” แทรกสินค้าโดยไม่บอกชัดว่าเป็นโฆษณา
8. “สุขภาพหลอกตา” อ้างคำว่า “มีวิตามิน” “ดีต่อสุขภาพ”
9. “ขายฝันความสุข” เชื่อมสินค้าเข้ากับภาพความสำเร็จ ความรัก มิตรภาพ
10. “รีวิวไม่เหมือนขาย” อินฟลูเอนเซอร์พูดเหมือนแนะนำส่วนตัว
11. “หน้าม้า–ไลค์ปลอม” รีวิว คอมเมนต์ ยอดไลก์ที่สร้างภาพความนิยม
12. “ลูกค้าคนพิเศษ” ดึงเข้ากลุ่มสมาชิกเพื่อขายต่อเนื่อง
“เชิญชวนพ่อแม่เริ่มต้นง่าย ๆ วันนี้ ด้วยการถามลูกหลังเห็นโฆษณาว่า “เขากำลังพยายามขายอะไร” และ “เขาใช้เทคนิคไหนใน 12 ข้อ เพราะการตั้งคำถาม คือจุดเริ่มต้นของภูมิคุ้มกันทางปัญญา ที่เด็กจะดูออก คิดเป็น เลือกได้ตลอดชีวิต” หัวหน้าโครงการเด็กไทยรู้ทันสื่อโฆษณาและการตลาด กล่าว
ทั้งนี้ ผลการศึกษาของ อาจารย์ ดร. นงนุช จินดารัตนาภรณ์ สถาบันวิจัยประชากร มหาวิทยาลัยมหิดล ในปี 2568 ระบุว่า บริษัทอาหารฯ ใช้กลยุทธ์ทางการตลาดด้วยการใช้ผู้มีชื่อเสียง บรรจุภัณฑ์ และกิจกรรมส่งเสริมการขายผ่านสื่ออินเทอร์เน็ต ส่งผลกระทบต่อการสร้างแรงจูงใจในการซื้อและบริโภคโดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชน และเสริมสร้างความภักดีต่อแบรนด์ และจากการศึกษาตัวแทนเด็กไทยระดับประเทศกว่าสองพันคน ในปี พ.ศ. 2568 พบว่า เด็กพบเห็นแบรนด์อาหารหวานมันเค็มจากพรีเซ็นเตอร์คนดัง บรรจุภัณฑ์ และป้ายโปรโมชั่นลดราคา ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โทรทัศน์ และสื่อกลางแจ้งอย่างต่อเนื่อง ซึ่งการพบเห็นแบรนด์อาหารฯ ทำให้เด็กกว่าร้อยละ 80 มีความรู้สึกทางอารมณ์ที่ดีต่อแบรนด์อาหารฯ โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กผู้หญิง ในขณะที่เด็กประมาณครึ่งหนึ่งไม่สามารถแยกแยะระหว่างเนื้อหาทั่วไปกับการโฆษณาแฝงเพื่อการขายได้
“นี่ไม่ใช่เพียงเรื่องการเลือกขนม แต่คือระบบการตลาดที่ออกแบบมาเพื่อสร้างความผูกพันตั้งแต่วัยเด็ก หากครอบครัวไม่ช่วยกันสร้างทักษะรู้เท่าทัน เด็กอาจเติบโตพร้อมพฤติกรรมบริโภคที่เสี่ยงต่อโรคอ้วนและ NCDs ในระยะยาว” หัวหน้าโครงการเด็กไทยรู้ทันโฆษณาและการตลาดอาหาร
พ่อแม่และครูสามารถเปิดคลิปสอนการรู้ทันโฆษณาและการตลาดอาหาร ได้ที่ช่องทาง Tik Tok Facebook “รู้ทันป้องกันอ้วน” และ Youtube “รู้ทันโฆษณา” ติดต่อฝ่ายประชาสัมพันธ์โครงการได้ที่ ไลน์ และเบอร์โทร : 062 241 5000
