เรื่องที่ 103 ความแน่นอนคือความไม่แน่นอน ตอนที่ 1/2
"ความแน่นอนคือความไม่แน่นอน" เป็นเพียงพุทธพจน์สั้นๆ จดจำง่ายๆ แต่กินความหมายลึกซึ้งและตีความกว้างไกล อยู่ที่คนแต่ละคนจะตีความมันอย่างไร แต่คงไม่สำคัญเท่ากับว่า เราสามารถนำพุทธพจน์นี้ ไปปฎิบัติในชีวิตประจำวันได้หรือไม่ครับ
สำหรับผมขอแนะนำเพื่อนร่วมโลกครับว่า
เมื่อเราเกิดความสับสน ตั้งสมาธิเพื่อให้เกิดสติ แล้วปัญญาจะมาหาเรา ยิ่งเราสติแตก ร้อนรน สับสน เราจะเอาปัญญาที่ไหนไปสู้กับสิ่งที่มากระทบครับ
วันนี้ผมนำข้อความดีๆ ของ พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตโต) ที่กล่าวไว้ว่า การเจริญสติปัฏฐาน คือการอยู่อย่างไม่มีความทุกข์ที่จะต้องดับ มาให้พวกเราเจริญสติกันครับ
การดำเนินชีวิตหรือการเป็นอยู่ของมนุษย์ มองด้านหนึ่งอาจเห็นว่าเป็นการดิ้นรนต่อสู้ เพื่อความอยู่รอดและเพื่อความมั่นคงปลอดภัยของชีวิต แต่มองอีกด้านหนึ่ง จะเห็นภาพซ้อนอยู่อีกชั้นหนึ่ง คือ ทุกคนกำลังแสวงหาความสุข
ทั้งนี้ มิใช่เฉพาะคนมั่งมีพรั่งพร้อมอยู่ แล้วที่กำลังหาทางปรนเปรอตนเท่านั้น แม้แต่คนที่กำลังดิ้นรนเพื่อความอยู่รอดอย่างสุดแรง ก็กำลังพยายามทำให้ชีวิตของตนมีความสุขเช่นเดียวกัน ไม่ว่าจะมองในช่วงกว้าง เช่น การประกอบอาชีพการงาน ดำเนินกิจการต่างๆ
หรือมองช่วงสั้นถี่เข้ามาจนถึงความเป็นอยู่ ความเคลื่อนไหวและการกระทำในแต่ละขณะก็ตาม การใฝ่หาความสุขจะแฝงอยู่ด้วยเสมอ แม้ว่าจะถูกขัดถูกย้อมด้วยสำนึกทางจริยธรรม เป็นต้นบ้างในบางคราว
ความจริง การหาความสุขในช่วงกว้างยาว ก็ขยายออกไป จากการหาความสุขช่วงสั้นแต่ละขณะนี้เอง ผู้ปรารถนาความสุขแท้จริงเมื่อจะจัดการกับชีวิตของตน จะต้องสนใจและหาทางทำให้ชีวิตที่เป็นอยู่บัดนี้แต่ละขณะมีความสุขได้ การพยายามหาความสุขจึงจะมีทางสำเร็จ
แต่ถ้าชีวิตที่เป็นอยู่แต่ละขณะนี้ ยังทำให้มีความสุขไม่ได้แล้ว การที่จะมีความสุขได้ในช่วงยาวไกล ก็เป็นเพียงความหวังอันเลื่อนลอย และคงจะต้องเป็นความหวังอยู่เรื่อยไป
ตรงกันข้าม ถ้าสามารถทำให้ชีวิตเองล้วนๆ แต่ละขณะที่กำลังเป็นอยู่เดี๋ยวนี้มีความสุขได้แล้ว การพยายามหาความสุขก็ประสบความสำเร็จแล้วทันที เมื่อได้ปัจจัยแวดล้อมอื่นอำนวย ก็มีแต่จะสุขสมบูรณ์ยิ่งๆ ขึ้นไป
กระบวนการหาความสุขของมนุษย์ ซึ่งมองเห็นได้แม้แต่ในช่วงสั้นๆ แต่ละขณะๆ ก็คือ เกิดความอยากขึ้นหรือทำความอยากให้เกิดขึ้น แล้วทำการต่างๆ เพื่อสนองความอยากนั้น เมื่อได้สนอง ทำให้ความอยากสงบระงับลง ก็ได้รับความสุข ยิ่งเร้าความอยากให้แรงมาก ก็ต้องสนองระงับแรงขึ้น และได้รับความสุขมากขึ้น ความสุขจึงได้แก่ การสนองระงับความอยาก
อาการของผู้ใหญ่ในบ้านเมืองขณะนี้ เป็นความสุขช่วงสั้นๆ ที่อยากเป็นรัฐมนตรีกระทรวงโน้นกระทรวงนี้ ตามที่ใจต้องการ ไม่ต่างกับอาการของนักเรียน ที่กำลังสอบเอนทรานซ์ ที่อยากเป็นนิสิตนักศึกษามหาวิทยาลัยโน้นนี้
อ่านต่อสัปดาห์หน้าครับว่า ความอยากคืออะไร???
"ความแน่นอนคือความไม่แน่นอน" เป็นเพียงพุทธพจน์สั้นๆ จดจำง่ายๆ แต่กินความหมายลึกซึ้งและตีความกว้างไกล อยู่ที่คนแต่ละคนจะตีความมันอย่างไร แต่คงไม่สำคัญเท่ากับว่า เราสามารถนำพุทธพจน์นี้ ไปปฎิบัติในชีวิตประจำวันได้หรือไม่ครับ
สำหรับผมขอแนะนำเพื่อนร่วมโลกครับว่า
เมื่อเราเกิดความสับสน ตั้งสมาธิเพื่อให้เกิดสติ แล้วปัญญาจะมาหาเรา ยิ่งเราสติแตก ร้อนรน สับสน เราจะเอาปัญญาที่ไหนไปสู้กับสิ่งที่มากระทบครับ
วันนี้ผมนำข้อความดีๆ ของ พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตโต) ที่กล่าวไว้ว่า การเจริญสติปัฏฐาน คือการอยู่อย่างไม่มีความทุกข์ที่จะต้องดับ มาให้พวกเราเจริญสติกันครับ
การดำเนินชีวิตหรือการเป็นอยู่ของมนุษย์ มองด้านหนึ่งอาจเห็นว่าเป็นการดิ้นรนต่อสู้ เพื่อความอยู่รอดและเพื่อความมั่นคงปลอดภัยของชีวิต แต่มองอีกด้านหนึ่ง จะเห็นภาพซ้อนอยู่อีกชั้นหนึ่ง คือ ทุกคนกำลังแสวงหาความสุข
ทั้งนี้ มิใช่เฉพาะคนมั่งมีพรั่งพร้อมอยู่ แล้วที่กำลังหาทางปรนเปรอตนเท่านั้น แม้แต่คนที่กำลังดิ้นรนเพื่อความอยู่รอดอย่างสุดแรง ก็กำลังพยายามทำให้ชีวิตของตนมีความสุขเช่นเดียวกัน ไม่ว่าจะมองในช่วงกว้าง เช่น การประกอบอาชีพการงาน ดำเนินกิจการต่างๆ
หรือมองช่วงสั้นถี่เข้ามาจนถึงความเป็นอยู่ ความเคลื่อนไหวและการกระทำในแต่ละขณะก็ตาม การใฝ่หาความสุขจะแฝงอยู่ด้วยเสมอ แม้ว่าจะถูกขัดถูกย้อมด้วยสำนึกทางจริยธรรม เป็นต้นบ้างในบางคราว
ความจริง การหาความสุขในช่วงกว้างยาว ก็ขยายออกไป จากการหาความสุขช่วงสั้นแต่ละขณะนี้เอง ผู้ปรารถนาความสุขแท้จริงเมื่อจะจัดการกับชีวิตของตน จะต้องสนใจและหาทางทำให้ชีวิตที่เป็นอยู่บัดนี้แต่ละขณะมีความสุขได้ การพยายามหาความสุขจึงจะมีทางสำเร็จ
แต่ถ้าชีวิตที่เป็นอยู่แต่ละขณะนี้ ยังทำให้มีความสุขไม่ได้แล้ว การที่จะมีความสุขได้ในช่วงยาวไกล ก็เป็นเพียงความหวังอันเลื่อนลอย และคงจะต้องเป็นความหวังอยู่เรื่อยไป
ตรงกันข้าม ถ้าสามารถทำให้ชีวิตเองล้วนๆ แต่ละขณะที่กำลังเป็นอยู่เดี๋ยวนี้มีความสุขได้แล้ว การพยายามหาความสุขก็ประสบความสำเร็จแล้วทันที เมื่อได้ปัจจัยแวดล้อมอื่นอำนวย ก็มีแต่จะสุขสมบูรณ์ยิ่งๆ ขึ้นไป
กระบวนการหาความสุขของมนุษย์ ซึ่งมองเห็นได้แม้แต่ในช่วงสั้นๆ แต่ละขณะๆ ก็คือ เกิดความอยากขึ้นหรือทำความอยากให้เกิดขึ้น แล้วทำการต่างๆ เพื่อสนองความอยากนั้น เมื่อได้สนอง ทำให้ความอยากสงบระงับลง ก็ได้รับความสุข ยิ่งเร้าความอยากให้แรงมาก ก็ต้องสนองระงับแรงขึ้น และได้รับความสุขมากขึ้น ความสุขจึงได้แก่ การสนองระงับความอยาก
อาการของผู้ใหญ่ในบ้านเมืองขณะนี้ เป็นความสุขช่วงสั้นๆ ที่อยากเป็นรัฐมนตรีกระทรวงโน้นกระทรวงนี้ ตามที่ใจต้องการ ไม่ต่างกับอาการของนักเรียน ที่กำลังสอบเอนทรานซ์ ที่อยากเป็นนิสิตนักศึกษามหาวิทยาลัยโน้นนี้
อ่านต่อสัปดาห์หน้าครับว่า ความอยากคืออะไร???