ถ้อยคำข้างต้น เป็นสุภาษิตไทยโบราณที่คนรุ่นเก่าได้สอนลูกหลานในเชิงอุปมาเปรียบเทียบน้ำกับไฟว่า ความถูกต้องที่เป็นเสียงข้างน้อย ย่อมพ่ายแพ้ต่อความไม่ถูกต้องที่เป็นเสียงข้างมาก ในทำนองเดียวกันกับการปกครองในระบอบประชาธิปไตยในประเทศด้อยพัฒนา ที่ประชาชนส่วนใหญ่ไม่รู้ไม่เข้าใจความเป็นประชาธิปไตย และอ่อนด้อยในการอบรมทางด้านคุณธรรมและจริยธรรม ไม่สามารถแยกแยะความดี ความเลวออกจากกัน ด้วยสติปัญญาของตนเองปล่อยให้อำนาจจากภายนอก โดยเฉพาะอำนาจเงินคอยชี้นำ
ดังนั้น การเลือกบุคคลเข้าไปเป็นตัวแทนทำหน้าที่ออกกฎหมาย และปกครองประเทศแทนตนเองตามระบอบประชาธิปไตย จึงไม่โปร่งใสเท่าที่ควรจะเป็น ดังเฉกเช่นประเทศที่เจริญแล้วทั้งหลาย และที่ซ้ำร้ายกว่านี้ก็คือ นอกจากไม่แยกคนดีคนเลวออกจากกันแล้ว ยังถูกคนเลวดึงไปเป็นแนวร่วมต่อสู้กับคนดี จนคนดีหลายต่อหลายคนต้องเลิกล้มความตั้งใจในการลงเลือกตั้ง เพื่อหวังเข้ามาแก้ปัญหาของประเทศ และของประชาชนโดยรวม
อะไรคือเหตุปัจจัยให้การเลือกตั้งไม่โปร่งใส และกลายเป็นประชาธิปไตยสามานย์
ก่อนที่จะตอบปัญหาดังกล่าวข้างต้น ผู้เขียนใคร่ขอให้ท่านผู้อ่านได้เข้าใจคำว่า อธิปไตยหรือความเป็นใหญ่ตามแนวทางของคำสอนในพุทธศาสนา อันเป็นอธิปไตยที่ถูกต้องและเป็นธรรมกับทุกคนโดยเสมอภาคกัน
คำว่า อธิปไตยหรือความเป็นใหญ่ตามคำสอนของพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 3 ประเภทคือ
1. อัตตาธิปไตยคือ ตัวเองเป็นใหญ่เปรียบได้กับระบอบเผด็จการ
2. โลกาธิปไตยคือ โลกหรือจำนวนคนเป็นใหญ่เปรียบได้กับระบอบประชาธิปไตย
3. ธัมมาธิปไตยคือ ความถูกต้องหรือธรรมเป็นใหญ่
ในโลกของปุถุชนคนมีกิเลสจะใช้ได้เพียงประเภทที่ 1 ผสมกับประเภทที่ 3 หรือประเภทที่ 2 ผสมกับประเภทที่ 3 ส่วนในโลกของอริยบุคคลใช้ประเภทที่ 3 เป็นหลัก
ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นการปกครองในระบอบเผด็จการหรือระบอบประชาธิปไตย คุณภาพของคนจึงเป็นปัจจัยชี้ขาดความถูกต้องและเป็นธรรมมิใช่ระบบ โดยเฉพาะระบอบประชาธิปไตย การคัดเลือกบุคคลที่มีคุณธรรมและจริยธรรมจึงมีความจำเป็น ทั้งนี้อนุมานจากเหตุปัจจัยดังต่อไปนี้
1. ระบอบประชาธิปไตยถือเสียงข้างมากเป็นตัวชี้ขาด และถ้าเสียงข้างมากไม่มีคุณภาพ และไม่มีจริยธรรม ความเสียหายก็จะเกิดขึ้นเป็นผลตามมา
2. ถ้าเสียงข้างมากได้รับเลือกมาจากการเลือกตั้งที่ไม่โปร่งใส ผู้ที่ได้รับเลือกซึ่งเข้ามาเป็นเสียงข้างมากก็ไม่โปร่งใส จะเป็นประชาธิปไตยโปร่งใสได้อย่างไร
ด้วยเหตุปัจจัย 2 ประการข้างต้น การเลือกตั้งที่ผ่านมาของประเทศไทย จึงจัดได้ว่าประชาธิปไตยที่โปร่งใสได้อย่างไร ในเมื่อมีทั้งการพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่ส่อเค้าว่าขัดกับบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญมาตรา 85 และมีการใช้บัญชีผีช่วยผู้เลือกตั้งบางพรรค เป็นต้น
ดังนั้น รัฐบาลที่เกิดจากการเลือกตั้งที่ไม่โปร่งใสก็คือ ประชาธิปไตยสามานย์นั่นเอง