หลังจากที่สื่อมวลชนไทยนำเสนอเรื่องราวการเปลี่ยนผ่านที่น่าทึ่งของ ดร.ฐิตินาถ ณ พัทลุง หรือ "ครูอ้อย เข็มทิศชีวิต" จากไลฟ์โค้ชสายปฏิบัติธรรม สู่ CEO แอปสุขภาพจิต Zoul ล่าสุดหลายคนเริ่มตั้งคำถามและตรวจสอบข้อมูลอย่างละเอียด จนพบหลายจุดสังเกตที่ทำให้เกิดความสงสัยว่าบางข้อมูลอาจไม่ตรงตามความเป็นจริง และมีการใช้ AI สร้างเนื้อหาบางส่วน รวมถึงวิดีโอไวรัลที่อาจเป็นงานจ้างโปรโมต บนทุนทิพย์ที่ถูกประกาศบนเว็บไซต์
หนึ่งในการวิเคราะห์เชิงลึกนั้นมาจาก ทพญ. กัญจน์ภัสสร สุริยาแสงเพ็ชร์ หรือหมออิ๊ก ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและผู้ก่อตั้ง Ooca แอปปรึกษาจิตแพทย์และนักจิตวิทยาชั้นนำของไทย โดยทพญ. กัญจน์ภัสสรได้โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว (Kanpassorn Suriyasangpetch) ว่า Zoul อาจมีการโปรโมตที่เกินจริง พร้อมกับเรียกสติให้สื่อไทยตรวจสอบข้อมูลก่อนเผยแพร่
สำหรับ Zoul นั้นวางตัวเป็นแอปพลิเคชันที่ผสานประโยชน์ด้านสมาธิ อารมณ์ การเงิน และอิสระทางสังคมเข้าไว้ด้วยกัน ที่ผ่านมา Zoul เป็นกระแสที่ได้รับความสนใจจากคนไทย หลังจากคลิปสัมภาษณ์ในช่อง The School of Hard Knocks ได้แพร่กระจายเป็นไวรัล และข่าวในสื่อไทยหลายแห่งพูดถึง Zoul อย่างน่าเชื่อถือ โดยเฉพาะการระดมทุนมหาศาล ร่วมกับ Sarah Ferguson ดัชเชสแห่งยอร์ก และนักลงทุนชื่อ Damien Rebattet
***ไวรัลผิดปกติ-download น้อย-บริษัททุนต่ำ
ข้อมูลจากโพสต์ของหมออิ๊ก ซึ่งอ้างอิงแหล่งข้อมูลสาธารณะ เช่น Tracxn, Crunchbase, Companies House UK, App Store/Google Play, และเว็บไซต์ต่างๆ ได้ชูจุดสังเกตแรกเพื่อให้ทุกคนได้พิจารณาอย่างมีสติ นั่นคือคลิปสัมภาษณ์ และรูปแบบการแชร์ต่อจนเป็นไวรัล
หมออิ๊กชี้ว่าคอมเมนต์ในวิดีโอมีประโยคขอให้ครูอ้อยเป็น mentor หรือ "Can she be my mentor?" เกิดขึ้นจำนวนมากและต่อเนื่องผิดปกติ ขณะเดียวกันก็มีการส่งข้อความตรงหรือ DM จากเพจทันทีเมื่อมีคอมเมนต์ ซึ่งดูเหมือนงานจ้างโปรโมต จากช่อง The School of Hard Knocks ซึ่งมีการผสมงานสัมภาษณ์จริงกับ paid content หรือเนื้อหาที่มีการซื้อโฆษณาที่คล้ายกรณีอื่น
นอกจากนี้ ในขณะที่หลายเพจของไทยบอกต่อข้อมูลด้านการเงินของแอปพลิเคชัน Zoul อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะตัวเลขมูลค่าหรือ valuation หลายล้านเหรียญสหรัฐ รวมถึงการลงทุน 37 ล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งมีระบุบนเว็บไซต์ของ Zoul เอง แต่เมื่อตรวจสอบจริง พบว่ายอดดาวน์โหลดแอป Zoul บน Android นั้นมีเพียงเกิน 1,000 ครั้งเท่านั้น เทียบไม่ติดกับ Calm ที่มียอดเกิน 50 ล้านครั้ง รวมถึงบน Apple App Store ที่มียอดรีวิวราว 100 กว่า โดย 70% เป็นชื่อคนไทย ต่างจาก Calm ที่รีวิวหลักพันถึงหมื่น
เมื่อเข้าใช้แอปพลิเคชัน พบว่าหน้าตาและส่วนติดต่อผู้ใช้หรือ UX/UI ในแอปยังไม่ลื่นไหล โดยบางส่วนดูเหมือนสร้างโดยปัญญาประดิษฐ์หรือ AI-generated โดยในส่วนการระดมทุนและนักลงทุน การตรวจสอบจาก Tracxn.com ยืนยันว่า Zoul ยังไม่เคย raise fund รอบใดเลย (unfunded) และบน Crunchbase รวมถึวฐานข้อมูลอื่นนั้นไม่มีข้อมูล funding ขนาดใหญ่
สำหรับข่าว Sarah Ferguson เป็นผู้ร่วมก่อตั้งและผู้ลงทุน พบว่ามีแต่ในสื่อไทยและบางเว็บไซต์ เช่น Forbes Thailand ที่อาจทำให้ผู้อ่านเข้าใจผิด โดยไม่ระบุชัดว่าเป็นผู้ลงทุนหรือพันธมิตรธุรกิจ (investor หรือ partner) แต่ในสื่อต่างชาติส่วนใหญ่พูดถึงการเป็น partnership หรือ collaboration ซึ่งเป็นการร่วมมือสำหรับการบริจาคและทำการตลาด ไม่ใช่การลงทุนตรง เหมือนกันบริการอย่าง Yahoo Finance, Instagram ที่ Sarah เป็นพันธมิตรที่สนับสนุนเงินให้หรือ paid partnership
ที่สำคัญผู้นำการลงทุนหรือ Lead investor ชื่อ Damien Rebattet ที่มีประวัติบน LinkedIn นั้นอาจไม่มีตัวตนจริง โดยรูปภาพตรวจด้วย Sight Engine พบว่าเป็นภาพที่สร้างจาก AI (99% AI-generated) ขณะที่เว็บไซต์ coinprwire.com ที่ลงข่าว funding ใหญ่นั้นแลดูน่าสงสัย เช่นเดียวกับ ESG Private Fund ที่อ้างว่ามีการลงทุน แต่กลับมี portfolio แค่ Zoul และทีมงานเหลือแค่ครูอ้อยโดยไม่มีข้อมูล LP/IC หรือแหล่งทุน source of fund ที่ชัดเจน
*** โซลล์ (ไทยแลนด์) จำกัด จดปี 2563 ทุน 1 ล้านบาท
ข้อมูลระบุว่าบริษัท ZOUL LTD จดทะเบียนที่อังกฤษ (UK) โดย Companies House มีทุนจดทะเบียน 1 GBP (1 หุ้น) จดโดยตัวครูอ้อยเอง และปี 2024 มีการเปลี่ยนผู้อำนวยการ และผู้มีอำนาจ PSC (person with significant control) เมื่อ 23 ม.ค. 2026 จากครูอ้อยไปเป็น T*** Na Pattalung ซึ่งอาจเป็นญาติ แต่ไม่มีบันทึกการเพิ่มทุนหรือ financing share
การตรวจสอบพบว่าบริษัทยังไม่ยื่นผลประกอบการ แม้จะมีกำหนดยื่นภายใน ก.พ. 2026 ซึ่งสวนทางกับกรณีที่บริษัทมีรายได้สูง ย่อมจะเห็นข้อมูลชัดเจน
สำหรับบริษัท โซลล์ (ไทยแลนด์) จำกัด มีการจดทะเบียนในประเทศไทยปี 2563 ทุน 1 ล้านบาท วัตถุประสงค์เกี่ยวกับเสียงดนตรีบำบัด แต่ยังไม่มีรายได้ และไม่มีชื่อครูอ้อยเป็นกรรมการ
เมื่อตรวจสอบผู้พัฒนาหรือ Developer ในแอป มีชื่อว่า Zoul ESG FZCO ซึ่งเป็นบริษัทในดูไบ แต่มีข้อสังเกตว่าชื่อคล้ายคลึงแต่ยังไม่ตรงกับที่มีการประชาสัมพันธ์ออกมา
หมออิ๊กยังชี้ว่า บางเนื้อหาในเว็บไซต์ Zoul ของครูอ้อย เช่น สารจาก Sarah Ferguson หรือ live ที่อ้างว่าจะมี 19 ม.ค. 2026 แต่เมื่อค้นหาในแอปกลับไม่พบ recording หรือบันทึกจริง ขณะที่รายงานของ Forbes US ที่อ้างว่ามีการกล่าวถึงแอปพลิเคชัน Zoul พบว่ามีการกล่าวในย่อหน้าขนาดสั้น ของบทความการตลาด ที่ไม่มีเนื้อหาเกี่ยวกับความรู้สุขภาพจิต
สำหรับงานที่เมืองคานส์ (Cannes) พบว่าครูอ้อยได้ร่วมงานที่จัดขึ้นเคียงข้างหรือ side event ของ World Women Foundation มูลนิธิที่สะกดผิดเป็น Worl ซึ่งไม่ใช่การร่วมงาน Cannes Lions หลัก อย่างที่มีการรายงาน
บทสรุปจากข้อมูลเหล่านี้ คือภาพรวมของ Zoul ดูเหมือนยังอยู่ในระยะเริ่มต้น ทั้งยอดดาวน์โหลดที่น้อย และการระดมทุนที่ยังไม่เกิดขึ้น แต่มีการโปรโมตเกินจริงผ่านสื่อไทยและเนื้อหาที่มีการจ่ายเงินเพื่อโฆษณา (paid content) เพื่อสร้างภาพลักษณ์เศรษฐีระดับโลกผู้ก่อตั้งธุรกิจด้านเทค ซึ่งอาจเป็นกลยุทธ์สร้างเนื้อหาเพื่อเปิดตัวสู่ตลาดโลกตามที่หมออิ๊กวิเคราะห์
ด้านครูอ้อยนั้นยังไม่มีการตอบข้อสังสัยเหล่านี้ โดยความเคลื่อนไหวล่าสุดบนเพจ Dr. DDnard Zoul Meditation and Sleep App คือครูอ้อยได้ออกมาขอบคุณสื่อมวลชนไทยที่เผยแพร่รายละเอียดแอปพลิเคชัน Zoul นอกจากนี้ยังโพสต์ยืนยันว่าครูอ้อยได้ช่วยผู้คนมานาน 20 ปี ไม่ได้แสวงหาผลประโยชน์ใด และความตั้งใจของครูอ้อย คือสนับสนุนคนไทยที่มีความสามารถ ให้ยืนบนเวทีโลก และกลับมาสร้างประโยชน์ให้การเติบโตอย่างมีคุณภาพ
ที่สุดแล้ว นี่คือตัวอย่างที่สำคัญว่าสื่อมวลชนควรต้องตรวจสอบข้อมูลให้ถี่ถ้วน เพื่อป้องกันการสื่อสารข้อมูลที่อาจไม่ตรงตามความจริง.
