xs
xsm
sm
md
lg

ป้ายประชาสัมพันธ์งานเทศกาล มีรูปผู้บริหารหน่วยงานได้ไหม ?!

เผยแพร่:   โดย: ทีมข่าวอาชญากรรม

แน่นอนว่า... การใช้จ่ายงบประมาณของรัฐนั้น ต้องเป็นไปเพื่อประโยชน์สาธารณะหรือประโยชน์ของประชาชนอย่างแท้จริง และต้องปฏิบัติหรือดำเนินการให้ถูกต้องตามระเบียบหรือหนังสือ
สั่งการที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด !

หลาย ๆ ท่าน คงเคยเห็นภาพประชาสัมพันธ์งานเทศกาลต่าง ๆ เช่น ปีใหม่ สงกรานต์ ลอยกระทง ที่หน่วยงานของรัฐจะมีการจัดทำป้ายหรือไวนิลเพื่อประชาสัมพันธ์การจัดงานหรือจัดกิจกรรมดังกล่าวให้ประชาชนได้รับทราบ และบางครั้งก็อาจมีภาพผู้บริหารหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐปรากฏอยู่ในแผ่นป้ายดังกล่าวด้วย

การจัดทำป้ายลักษณะการทำนองนี้ จะทำได้หรือไม่ เพียงใด ?

วันนี้ผู้เขียนมีตัวอย่างคดีที่พิพาทกันในประเด็นดังกล่าว ซึ่งได้เข้าสู่การพิจารณาของศาลปกครองมาเล่าเป็นแนวทางในการพิจารณาจัดทำป้ายโฆษณาประชาสัมพันธ์งานหรือกิจกรรมต่าง ๆ ของหน่วยงานของรัฐกันค่ะ

เรื่องมีอยู่ว่า... สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินได้ตรวจสอบพบว่ามีการเบิกจ่ายเงินงบประมาณโดยไม่ชอบด้วยระเบียบหรือหนังสือสั่งการ กรณีการจ้างทำป้ายไวนิลประชาสัมพันธ์จำนวน 3 ผืน ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดแห่งหนึ่ง ตามโครงการจัดงานประเพณีสงกรานต์และกราบไหว้ผู้สูงอายุ โดยในป้ายดังกล่าวมีข้อความที่เป็นสโลแกนหรือคำขวัญที่สื่อถึงการให้บริการที่ดีและการสืบสานปีใหม่ไทย พร้อมทั้งมีชื่อ ตำแหน่ง และรูปภาพของนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสวมเสื้อลายดอกปรากฏอยู่ในป้าย อันถือเป็นการใช้จ่ายงบประมาณของรัฐในลักษณะเป็นการประชาสัมพันธ์ส่วนบุคคล ซึ่งต้องห้ามตามหนังสือสั่งการของกระทรวงมหาดไทย เป็นเหตุให้ราชการเสียหายและต้องรับผิดทางละเมิดชดใช้เงินคืนแก่ทางราชการ

ทั้งนี้ หนังสือสั่งการของกระทรวงมหาดไทยดังกล่าวได้ซักซ้อมแนวทางการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยกำหนดให้การใช้จ่ายงบประมาณเป็นไปในลักษณะที่ตอบสนองความต้องการและแก้ไขปัญหาของประชาชนได้อย่างจริงจัง ไม่สมควรตั้งงบประมาณในลักษณะฟุ่มเฟือยเกินความจำเป็น หรือเป็นการตั้งงบประมาณในลักษณะเป็นการประชาสัมพันธ์ส่วนบุคคล

จากการตรวจสอบของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินดังกล่าวนำไปสู่การแต่งตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงความรับผิดทางละเมิด และสุดท้ายองค์การบริหารส่วนจังหวัดได้มีคำสั่งเรียกให้นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนตามจำนวนเงินค่าใช้จ่ายในการจัดทำป้ายไวนิลที่พิพาท นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดได้อุทธรณ์คำสั่งต่อผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งได้วินิจฉัยยืนตามเดิม

จึงนำคดีมายื่นฟ้องต่อศาลปกครองเพื่อขอให้เพิกถอนคำสั่งที่ให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนดังกล่าว โดยให้เหตุผลว่าการที่ปรากฏข้อความคำขวัญและมีคำว่าสืบสานปีใหม่ไทย พร้อมกับมีรูปภาพและชื่อตำแหน่งของตนในแผ่นป้ายประชาสัมพันธ์ ย่อมแสดงให้เห็นว่าตนเจตนากระทำในฐานะตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเพื่อสืบสานประเพณีไทยในฐานะเป็นตัวแทนขององค์การบริหารส่วนจังหวัด ซึ่งมิใช่การประชาสัมพันธ์ส่วนตัว อีกทั้งยังมิใช่ช่วงเทศกาลหาเสียงเลือกตั้งแต่อย่างใด

เหตุผลของผู้ฟ้องคดีจะมีน้ำหนักเพียงพอแก่การรับฟังหรือไม่ มาดูคำวินิจฉัยของศาลปกครองที่ได้วางบรรทัดฐานไว้แล้วกันค่ะ

คดีนี้ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยโดยมีสาระสำคัญว่า พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ได้ให้อำนาจองค์การบริหารส่วนจังหวัดดำเนินกิจการในการบำรุงรักษาศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น การจัดกิจกรรมดังกล่าวจึงอยู่ในอำนาจหน้าที่ขององค์การบริหารส่วนจังหวัด

การจัดทำป้ายประชาสัมพันธ์การจัดกิจกรรมในประเพณีสงกรานต์ ซึ่งปรากฏข้อความเกี่ยวกับการบริการที่ดีและคำว่าสืบสานปีใหม่ไทย โดยมีเพียงภาพ ชื่อและตำแหน่งของผู้ฟ้องคดีเท่านั้น โดยไม่มีข้อความที่แสดงถึงรูปแบบของการจัดงาน กำหนดระยะเวลาการจัดงาน และภาพที่ลงมีเพียงรูปของ
ผู้ฟ้องคดี โดยไม่มีภาพของกิจกรรมที่สามารถสื่อหรือบ่งบอกให้เห็นถึงกิจกรรมโครงการจัดงานประเพณีสงกรานต์ จึงไม่อาจถือว่าเป็นกิจการภายในขององค์การบริหารส่วนจังหวัดที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ขององค์การบริหารส่วนจังหวัด และขัดต่อหนังสือสั่งการของกระทรวงมหาดไทยที่มิให้ใช้จ่ายงบประมาณในลักษณะที่เป็นการประชาสัมพันธ์ส่วนตัว

ผู้ฟ้องคดีจึงต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่องค์การบริหารส่วนจังหวัดตามความเสียหายที่เกิดขึ้นจริงคือค่าจ้างจัดทำป้ายประชาสัมพันธ์ดังกล่าว คำสั่งที่พิพาทจึงชอบด้วยกฎหมายแล้ว (คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 185/2559)

คดีนี้ จะเห็นได้ว่าศาลปกครองสูงสุดได้วินิจฉัยโดยชี้ให้เห็นถึงลักษณะขององค์ประกอบต่าง ๆ ที่ปรากฏในป้ายที่พิพาท ที่แสดงออกมาให้เห็นถึงความมุ่งหมายของการประชาสัมพันธ์ ว่าต้องการสื่อสารกิจกรรมของหน่วยงานอย่างแท้จริง หรือมุ่งเน้นการประชาสัมพันธ์ส่วนตัว ซึ่งในคดีที่พิพาทนี้ องค์ประกอบของป้ายมุ่งเน้นไปที่การประชาสัมพันธ์ส่วนตัวมากกว่าการประชาสัมพันธ์กิจกรรมของงานตามโครงการประเพณีสงกรานต์ เนื่องจากป้ายมิได้ปรากฏรูปแบบการจัดงาน วันเวลาที่จัด หรือภาพที่สื่อถึงกิจกรรมที่จัดงาน จึงถือเป็นการใช้งบประมาณเพื่อการประชาสัมพันธ์ส่วนตัว ซึ่งไม่อาจกระทำได้ตามหนังสือสั่งการของกระทรวงมหาดไทยดังที่กล่าวไปแล้ว...นั่นเองค่ะ

นอกจากนี้ ศาลปกครองสูงสุดยังได้เคยวินิจฉัยไว้ในกรณีนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดจัดทำหนังสือเกี่ยวกับสื่อการเรียนการสอนและคู่มือประชาชนในการควบคุมป้องกันโรคติดต่อเพื่อแจกจ่ายให้แก่โรงเรียนและสถานศึกษา โดยปรากฏรูปภาพพร้อมชื่อนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดบนปกหน้าและสารจากนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดบนปกหลัง อันถือเป็นการประชาสัมพันธ์ส่วนตัวเช่นกัน และยังมีกรณีที่ผู้ตรวจรับงานต้องรับผิดทางละเมิดด้วย เช่น กรรมการตรวจรับพัสดุมีส่วนที่ต้องรับผิดจากการที่ตรวจรับปฏิทินประจำปีของเทศบาล โดยปรากฏภาพถ่ายของนายกเทศมนตรีและสมาชิกสภาเทศบาลในปฏิทิน (อ. 770/2560) และกรณีกรรมการตรวจรับพัสดุได้ตรวจรับหนังสือและสื่อการเรียนการสอนของโรงเรียนโดยลงรูปภาพและชื่อ/ตำแหน่งของผู้บริหารและสมาชิกขององค์การบริหารส่วนจังหวัด (อ. 657/2560) เป็นต้น

เรื่องที่นำเสนอในวันนี้ นับว่าเป็นประโยชน์ในการพิจารณาเกี่ยวกับการใช้จ่ายงบประมาณของรัฐที่ต้องยึดถือระเบียบและหนังสือสั่งการที่ใช้บังคับกับหน่วยงานของตนอย่างเคร่งครัด ที่สำคัญการใช้จ่ายเงินของรัฐจะต้องเป็นไปเพื่อประโยชน์ของราชการและประชาชน มิอาจแฝงการโฆษณาประชาสัมพันธ์ส่วนตัวได้ ฉะนั้นผู้มีอำนาจหน้าที่ หากจะดำเนินการใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับงบประมาณของรัฐ ขอฝากอุทาหรณ์เรื่องนี้ไว้พิจารณาด้วยนะคะ !!

(ปรึกษาคดีปกครองได้ที่สายด่วนศาลปกครอง 1355 และสามารถศึกษาอุทาหรณ์เรื่องอื่น ๆเพิ่มเติมได้ที่ www.admincourt.go.th)

ป. ธรรมศลีญ์


กำลังโหลดความคิดเห็น...