xs
xsm
sm
md
lg

ฟอร์วิส มาซาร์ส ชี้ M&A ไทยยังแกร่ง แต่ปิดดีลยากขึ้น-ช่องว่างประเมินมูลค่าห่าง แนะวางโครงสร้างสัญญาให้รัดกุม

เผยแพร่:   ปรับปรุง:   โดย: ผู้จัดการออนไลน์



Forvis Mazars เผยตลาดควบรวมและซื้อกิจการ (M&A) ในไทยยังเนื้อหอม ดึงดูดเม็ดเงินลงทุนต่อเนื่อง แต่พบสัดส่วนการปิดดีลสำเร็จ 8 เดือนแรกปี 2026 ลดลงเหลือ 46%  ขณะที่ค่าตัวคูณ EV/EBITDA ของดีลที่ประกาศและดีลที่ปิดได้จริงมีส่วนต่างกันประมาณ 5 เท่า แนะนักลงทุนยกระดับการตรวจสอบสถานะกิจการ (Due Diligence) และวางโครงสร้างสัญญาให้รัดกุมตั้งแต่ต้น

แม้ประเทศไทยจะยังคงได้รับความสนใจอย่างต่อเนื่องจากทั้งนักลงทุนในประเทศและต่างประเทศ แต่ช่องว่างที่ค่อนข้างใหญ่ระหว่างจำนวนดีลการควบรวมและซื้อกิจการ (M&A) ที่ประกาศออกมากับดีลที่ดำเนินการเสร็จสิ้นจริง สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญที่เพิ่มขึ้นของการประเมินด้านกฎระเบียบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น การตรวจสอบสถานะกิจการอย่างละเอียดถี่ถ้วน และการวางโครงสร้างดีลเชิงกลยุทธ์ ตามผลการวิเคราะห์ล่าสุดจาก Forvis Mazars ประเทศไทย

ข้อมูลจาก S&P Capital IQ และการวิเคราะห์ของ ForvisMazars ระบุว่า ในช่วงเดือนมกราคมถึงสิงหาคม 2026 มีการประกาศดีล M&A ในประเทศไทยรวม 132 รายการ คิดเป็นมูลค่าประมาณ 117.2 พันล้านบาท อย่างไรก็ตาม มีเพียง 61 รายการเท่านั้นที่ดำเนินการเสร็จสิ้นในช่วงเวลาเดียวกัน (คิดเป็นมูลค่าประมาณ 78.5 พันล้านบาท) ซึ่งหมายถึงอัตราความสำเร็จในการปิดดีลอยู่ที่ประมาณ 46% ลดลงจากค่าเฉลี่ยในช่วงปี 2021–2025 ซึ่งอยู่ที่ประมาณ 67%

ผลการวิเคราะห์ดังกล่าว ซึ่งจัดทำโดย นายประเสนจิต จักราบดี หุ้นส่วนสายงานที่ปรึกษาทางการเงิน บริษัท ฟอร์วิส มาซาร์ส ในประเทศไทย ยังเผยให้เห็นถึงช่องว่างด้านการประเมินมูลค่าที่ชัดเจนระหว่างดีลที่ประกาศออกมากับดีลที่ปิดได้จริง โดยในช่วงเดือนมกราคมถึงสิงหาคม 2026 ค่าตัวคูณ EV/EBITDA เฉลี่ยของดีลที่ประกาศออกมาอยู่ที่ประมาณ 20.0 เท่า ในขณะที่ค่าตัวคูณของดีลที่ปิดได้จริงอยู่ที่ 15.0 เท่า

“ข้อมูลนี้ไม่ควรถูกตีความว่าทุกดีลจะถูกปรับลดมูลค่าลงถึง 5 เท่าของ EBITDA เนื่องจากความแตกต่างดังกล่าวอาจได้รับอิทธิพลจากปัจจัยอื่น ๆ เช่น ประเภทของธุรกิจ อุตสาหกรรม และขนาดของดีล อย่างไรก็ตาม ข้อมูลนี้ชี้ให้เห็นถึงประเด็นสำคัญที่มักเกิดขึ้นระหว่างการเจรจา M&A”

นายประเสนจิต  กล่าว ว่า “ช่องว่างด้านการประเมินมูลค่ามักเกิดขึ้นเพราะฝั่งผู้ขายมักให้ความสำคัญกับศักยภาพในการเติบโต ความสัมพันธ์กับลูกค้า และโอกาสในการสร้างผลประโยชน์ร่วมกัน (Synergies) ในขณะที่ฝั่งผู้ซื้อจะให้ความสำคัญมากกว่ากับความยั่งยืนของกำไร กระแสเงินสด และความเสี่ยงต่าง ๆ ที่สามารถระบุได้”

การรับมือกับความเสี่ยง ในการทำธุรกรรมและสิทธิประโยชน์ด้านการลงทุน

ทำเลที่ตั้งเชิงยุทธศาสตร์ของไทย ฐานการผลิตที่มั่นคง และแรงจูงใจจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนแห่งประเทศไทย (BOI) ยังคงเป็นแรงผลักดันให้เกิดโอกาสในการควบรวมกิจการและการซื้อกิจการในภาคธุรกิจขนาดกลาง รวมถึงบรรจุภัณฑ์ สินค้าอุปโภคบริโภค พลังงาน การผลิต บริการทางการเงิน และการดูแลสุขภาพ ควบคู่ไปกับข้อตกลงด้านโทรคมนาคมและโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ 

อย่างไรก็ตาม Forvis Mazars ตั้งข้อสังเกตว่า นักลงทุนข้ามชาติมักเผชิญกับความล่าช้าหรือการเจรจาที่ไม่ประสบความสำเร็จเนื่องจากความเสี่ยงที่เชื่อมโยงกันใน 4 ด้านหลัก ได้แก่

1.กฎระเบียบและการเป็นเจ้าของ: การทำความเข้าใจพระราชบัญญัติธุรกิจต่างประเทศ ใบอนุญาตเฉพาะภาคธุรกิจ และข้อกำหนดคุณสมบัติของ BOI ดังที่ นายประเสนจิต กล่าวไว้ การดำเนินงานในอุตสาหกรรมที่ได้รับการส่งเสริมไม่ได้หมายความว่าจะได้รับการยกเว้นภาษีจาก BOI โดยอัตโนมัติ หากไม่เป็นไปตามเงื่อนไขและการอนุมัติเฉพาะ

2.ด้านการค้าและสัญญา: การประเมินความเข้มข้นของลูกค้าและข้อกำหนดการเปลี่ยนแปลงการควบคุมในสัญญาสำคัญ

3. ด้านการเงินและการดำเนินงาน: ตรวจสอบกระแสเงินสดที่ยั่งยืน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในธุรกิจส่วนตัวหรือธุรกิจครอบครัว ซึ่งเงินทุนหมุนเวียน การลงทุนในสินทรัพย์ถาวร (CapEx) และเงินกู้จากผู้ถือหุ้นมีผลกระทบอย่างมากต่อการประเมินมูลค่า

4.ด้านภาษีและโครงสร้าง: ประเมินภาษีเงินได้นิติบุคคล (20%) ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเงินปันผล (10%) การกำหนดราคาโอน และรูปแบบการเข้าสู่ตลาดที่เหมาะสมที่สุด (เช่น บริษัทจำกัดของไทยเทียบกับนิติบุคคลที่ได้รับการส่งเสริมจาก BOI)

เพื่อปกป้องผลตอบแทนหลังหักภาษีในระดับผู้ถือหุ้น
เพื่อลดช่องว่างระหว่างการประกาศข้อตกลงและการบรรลุธุรกรรมจริง Forvis Mazars แนะนำให้นำผลจากการตรวจสอบสถานะกิจการ (Due Diligence) มากำหนดเป็นมาตรการคุ้มครองในสัญญาซื้อขายหุ้น (Sale and Purchase Agreement หรือ SPA) เช่น การจัดประเภทเงินกู้จากผู้ถือหุ้นให้เสมือนเป็นหนี้สิน การปรับมูลค่ากิจการโดยคำนึงถึงรายจ่ายลงทุน (CapEx) ที่ยังไม่ได้ใช้จ่ายจริง รวมถึงการกำหนดเงื่อนไขการชดเชยความเสียหายทางภาษี (Tax Indemnities) หรือเงื่อนไขบังคับก่อน (Conditions Precedent) ให้ชัดเจน

นายประเสนจิต ให้คำแนะนำอีกว่า “ก่อนที่จะดำเนินการเข้าซื้อกิจการในไทย นักลงทุนควรพิจารณาคำถามสำคัญ 3 ประการ ประการแรก โครงสร้างการลงทุนที่เสนอมานั้นมีความเป็นไปได้ทั้งในทางกฎหมายและเชิงพาณิชย์ โดยต้องคำนึงถึงข้อจำกัดด้านการถือหุ้นของชาวต่างชาติ สิทธิประโยชน์จาก BOI ภาษีอากร และข้อกำหนดในการดำเนินงาน

ประการที่สอง ธุรกิจดังกล่าวสามารถสร้างกระแสเงินสดที่ยั่งยืนได้หรือไม่ โดยพิจารณาจากเงินทุนหมุนเวียน รายจ่ายลงทุน รายการระหว่างกัน และภาระภาษีที่อาจเกิดขึ้น ส่วนประการที่สาม ความเสี่ยงที่ตรวจพบจากการทำธุรกรรมได้รับการสะท้อนไว้ในการประเมินมูลค่าและเอกสารสัญญาอย่างเหมาะสมแล้วหรือไม่ เพื่อให้นักลงทุนได้รับความคุ้มครองที่เพียงพอและมีความเข้าใจที่ชัดเจนเกี่ยวกับภาระหน้าที่ของตนภายหลังการเข้าซื้อกิจการ”

การพิจารณาปัจจัยเหล่านี้ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้นักลงทุนลดการสูญเสียมูลค่า ป้องกันความล่าช้าที่ไม่จำเป็น และบรรลุผลตอบแทนระยะยาวที่ยั่งยืนท่ามกลางภูมิทัศน์การลงทุนในประเทศไทยที่กำลังเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
เกี่ยวกับ Forvis Mazars ในประเทศไทย

Forvis Mazars มุ่งนิยามใหม่ของการทำงานร่วมกัน พร้อมมอบข้อมูลเชิงลึกเพื่อช่วยให้ลูกค้าเตรียมพร้อมสำหรับอนาคต โดยผสานเครือข่ายระดับโลกเข้ากับความเชี่ยวชาญเชิงลึกในระดับท้องถิ่น Forvis Mazars ดำเนินงานในกว่า 100 ประเทศและเขตแดนทั่วโลก สำหรับในประเทศไทย เราให้บริการด้านการจัดทำบัญชี (Outsourcing) การตรวจสอบบัญชีและการให้ความเชื่อมั่น (Audit & Assurance) ภาษีอากร กฎหมาย และที่ปรึกษาทางการเงิน ด้วยทีมงานมืออาชีพกว่า 400 คนที่มีความหลากหลายและมาจากหลากหลายเชื้อชาติ  เราพร้อมเชื่อมโยงธุรกิจในประเทศไทยกับโอกาสและเครือข่ายในระดับสากล พร้อมนำความเชี่ยวชาญระดับนานาชาติมาผสานกับความรู้ความเข้าใจในตลาดไทยเพื่อสนับสนุนลูกค้าในทุกขั้นตอนของการเติบโตทางธุรกิจ