“คมนาคม”ชงครม. 26 ต.ค.นี้ เคาะงบกลาง 5,850 ล้านบาท เดินหน้ามาตราการลดค่าครองชีพประชาชน หั่นค่าโดยสารรถไฟฟ้า 8 สาย 17-45 บาทพ่วงต่ออายุ”แดง-ม่วง” 40 บาทตลอดวัน ถึง 30 ธ.ค. 70
วันที่ 21 ต.ค. 2569 นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะกรรมการขับเคลื่อนนโยบายการกำหนดอัตราค่าโดยสารรถไฟฟ้าเพื่อลดภาระค่าครองชีพของประชาชน ครั้งที่ 2/2569 ที่มีนายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นประธาน พร้อมด้วยผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุม เพื่อติดตามความคืบหน้าการพัฒนาระบบตั๋วร่วม และพิจารณาแนวทางลดภาระค่าใช้จ่ายในการเดินทางของประชาชน ทั้งการกำหนดอัตราค่าโดยสารร่วม การขยายมาตรการบัตรโดยสารเหมาจ่ายรายวัน และการโอนโครงการรถไฟฟ้าในความรับผิดชอบของกรุงเทพมหานคร (กทม.) ให้แก่การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) เพื่อยกระดับการบริหารจัดการโครงข่ายรถไฟฟ้าให้เชื่อมโยงกันอย่างมีประสิทธิภาพ
ที่ประชุมเห็นชอบหลักการ กำหนดอัตราค่าโดยสารร่วม ครอบคลุมโครงข่ายรถไฟฟ้า 8 สาย ในพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล ได้แก่ สายสีแดง, แอร์พอร์ต เรล ลิงก์, สายสีน้ำเงิน, สายสีม่วง, สายสีเหลือง, สายสีชมพู, สายสีเขียว และสายสีทอง โดยไม่เรียกเก็บค่าแรกเข้าซ้ำซ้อนเมื่อเปลี่ยนสาย กำหนดค่าแรกเข้าไม่เกิน 17 บาท และสูงสุดไม่เกิน 45 บาทต่อเที่ยว สำหรับประชาชนคนไทยที่ลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชัน “เป๋าตัง” และชำระค่าโดยสารด้วยบัตร EMV Contactless เท่านั้น โดยผู้โดยสารจ่ายค่าโดยสารเต็มจำนวน แล้วจะได้รับเงินคืนผ่านแอปฯ เป๋าตัง ภายใน 3 วัน
ส่วนผู้โดยสารที่เป็นเด็กอายุ 7-15 ปี ที่ไม่สามารถเปิดบัญชีเป๋าตังได้ อยู่ระหว่างหารือธนาคารกรุงไทย เพื่อกำหนดแนวทางให้ผู้ปกครองยืนยันตัวตนและผูกบัตรแทน
@กลับลำ บัตร Rabbit เข้าร่วมไม่ได้ กรุงไทย รับเฉพาะมาตรฐาน Visa/ Mastercard
ส่วนบัตร Rabbit ซึ่งใช้ในรถไฟฟ้าสายสีเขียว สีทอง สีเหลือง สีชมพู ได้หรือไม่นั้น ก่อนหน้านี้ ตนได้เคยหารือว่าหาก”เป๋าตัง”รับบัตร Rabbit ได้ จะเป็นประโยชน์ และอยากให้ใช้ชำระค่าโดยสารโดยลงทะเบียนบัตรในแอปฯเป๋าตัง จึงไปเจรจากับ ธนาคารกรุงไทย ซึ่งเป็น CCH ซึ่งกรุงไทยระบุว่าไม่สามารถรับบัตร Rabbit ได้ในเวลานี้ เนื่องจากบัตร Rabbit ยังไม่ได้รับรองมาตรฐานการทำธุรกรรมจาก Visa หรือ Mastercard จึงไม่สามารถเชื่อมโยงและตรวจสอบข้อมูลการชำระเงินได้ ดังนั้นขึ้นอยู่กับบัตร Rabbit ว่าจะพัฒนาระบบให้ได้มาตรฐาน Visa หรือ Mastercard หรือไม่
“หากผู้ประกอบการต้องการเข้าร่วมมาตรการ 17-45 บาท ก็ต้องพัฒนามาตรฐานให้เป็น Visa หรือ Mastercard หากไม่ทันวันที่ 1 ม.ค. 70 สายสีเขียว ซึ่งมีช่องทางรับบัตร EMV น้อย อาจจะเกิดความแออัดทางเข้า ก็ต้องหาทางแก้ปัญหา เพราะกระทรวงคมนาคมได้มีความพยายามที่จะดำเนินการให้แล้วแต่เนื่องจากบัตรและระบบในการชำระเงินเป็นคนละมาตรฐานกัน และกรุงไทยไม่สามารถรับบัตร Rabbit ได้”
นายสิริพงศ์กล่าวว่า กระทรวงคมนาคมเตรียมเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 26 ต.ค. 2569 ขออนุมัติกรอบวงเงิน 5,850 ล้านบาท (งบกลาง) เพื่อใช้ดำเนินมาตรการค่าโดยสารรถไฟฟ้า 17-45 บาท ในปีแรก แบ่งเป็นเงินชดเชยค่าโดยสารรถไฟฟ้า 8 สาย จำนวน 5,785 ล้านบาท และค่าธรรมเนียมการโอนเงินคืนประชาชน จำนวน 65 ล้านบาท
โดยพิจารณาอนุมัติจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 จากงบกลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น เนื่องจากกองทุนส่งเสริมระบบตั๋วร่วมยังอยู่ระหว่างการจัดทำระเบียบและประกาศที่เกี่ยวข้อง และยังไม่ได้รับการจัดสรรเงินทุนประเดิม
นอกจากนี้ ที่ประชุมได้พิจารณาร่างบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) การโอนโครงการรถไฟฟ้าสายสีเขียวส่วนหลัก ส่วนต่อขยาย และสายสีทอง จาก กทม. ให้แก่ รฟม. และเงื่อนไขทางธุรกิจ (Business Rules) ภายใต้หลักการ ไม่แก้ไขสัญญาสัมปทานเดิม เพื่อมุ่งสู่การบริหารจัดการโครงข่ายรถไฟฟ้าแบบองค์รวมโดยหน่วยงานภาครัฐรายเดียว ก่อนดำเนินการตามขั้นตอนกฎหมายและเสนอ ครม. พิจารณาต่อไป
พร้อมกันนี้ ที่ประชุมได้เสนอให้หน่วยงานเจ้าของโครงการ ได้แก่ รฟม. และ กทม. รวบรวมข้อมูลปริมาณการเดินทาง รายได้จริง และประเมินปริมาณผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นจากมาตรการ (Induced Demand) เป็นระยะเวลา 6 เดือนหลังเริ่มดำเนินการ เพื่อนำข้อมูลมาใช้ประกอบการเจรจาจัดสรรส่วนแบ่งรายได้จากผู้ประกอบการคืนให้แก่ภาครัฐอย่างเหมาะสมและเป็นธรรม
@ต่อมาตรการ”แดง-ม่วง”40 บาทตลอดวัน ไปถึงสิ้นปี 70
ที่ประชุมได้พิจารณาข้อเสนอขยายระยะเวลาดำเนินมาตรการออกไปจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2570 จากเดิมที่จะสิ้นสุดในวันที่ 30 พฤศจิกายน 2569 ครอบคลุมรถไฟชานเมืองสายสีแดง ของ รฟท. ได้แก่ สายนครวิถี ช่วงกรุงเทพอภิวัฒน์–ตลิ่งชัน และสายธานีรัถยา ช่วงกรุงเทพอภิวัฒน์–รังสิต รวมถึงรถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม (สายสีม่วง) ของ รฟม. เพื่อช่วยลดภาระค่าเดินทางของประชาชนอย่างต่อเนื่องในช่วงเปลี่ยนผ่าน ก่อนนำเสนอให้กระทรวงคมนาคมและ ครม. พิจารณาตามขั้นตอนต่อไป
ด้านนายพิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง กล่าวว่า ผลการดำเนินมาตรการบัตรโดยสารเหมาจ่ายรายวันของรถไฟฟ้าสายสีแดงและสายสีม่วง ซึ่งเริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2568 โดยข้อมูลสะสม ณ สิ้นเดือนสิงหาคม 2569 พบว่า ปริมาณผู้โดยสารที่ใช้บริการผ่านบัตร EMV Contactless เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนทั้งสองสาย ได้แก่
- รถไฟฟ้าสายสีแดง มีผู้โดยสารเฉลี่ย 9,460 คน-เที่ยวต่อวัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 89.01 และมีรายได้ค่าโดยสารเฉลี่ย 0.31 ล้านบาทต่อวัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 212.43
- รถไฟฟ้าสายสีม่วง มีผู้โดยสารเฉลี่ย 27,653 คน-เที่ยวต่อวัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 135.41 และมีรายได้ค่าโดยสารเฉลี่ย 0.60 ล้านบาทต่อวัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 275.00
เมื่อรวมทั้งสองสาย มีปริมาณผู้โดยสารเฉลี่ย 37,113 คน-เที่ยวต่อวัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 121.54 สะท้อนให้เห็นถึงผลเชิงบวกของมาตรการในการส่งเสริมการใช้ระบบขนส่งมวลชนทางราง ทั้งด้านปริมาณผู้โดยสารและรายได้ค่าโดยสาร ตลอดจนแนวโน้มการใช้บัตร EMV Contactless ในการชำระค่าโดยสารที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญประกอบการพิจารณาขยายระยะเวลามาตรการดังกล่าว
ขณะเดียวกัน ที่ประชุมยังได้พิจารณาแต่งตั้งคณะทำงานขับเคลื่อนนโยบายการกำหนดอัตราค่าโดยสารรถไฟฟ้า โดยมีรองปลัดกระทรวงคมนาคม หัวหน้ากลุ่มภารกิจด้านการขนส่ง เป็นประธาน เพื่อติดตามและประเมินผลการดำเนินงาน จัดทำแนวทางปรับเปลี่ยนรูปแบบสัญญา และรายงานความคืบหน้าเป็นรายสัปดาห์ เพื่อเตรียมความพร้อมให้สามารถดำเนินมาตรการได้ตามเป้าหมายภายในวันที่ 1 มกราคม 2570
นอกจากนี้ ที่ประชุมได้รับทราบความคืบหน้าการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อดำเนินการโอนโครงการรถไฟฟ้าให้ รฟม. บริหารจัดการ จำนวน 3 คณะ ได้แก่ คณะอนุกรรมการด้านกฎหมาย ด้านการประเมินมูลค่าหนี้สินและทรัพย์สิน และด้านการประสานงานเทคนิคการเดินรถและการบริหารจัดการ รวมถึงแผนพัฒนาระบบตั๋วร่วมระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2569–2573) ฉบับทบทวนเดือนตุลาคม 2569 ของสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.)
ทั้งนี้ การออกกฎหมายลำดับรองตามพระราชบัญญัติการบริหารจัดการระบบตั๋วร่วม พ.ศ. 2568 มีความคืบหน้าอย่างต่อเนื่อง โดยประกาศ สนข. จำนวน 5 ฉบับ ประกาศกระทรวงคมนาคม จำนวน 6 ฉบับ และประกาศคณะกรรมการนโยบายระบบตั๋วร่วม จำนวน 2 ฉบับ ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาและมีผลบังคับใช้แล้ว เพื่อรองรับการขับเคลื่อนระบบตั๋วร่วมและนโยบายอัตราค่าโดยสารรถไฟฟ้าในระยะยาว