ประมูลเฟส 2 ปลายปี 69! ขสมก.เซ็นข้อตกลงคุณธรรม การันตีโปร่งใส เดินหน้าเช่ารถ EV อีก 800 คัน วงเงิน 8,400 ล้านบาท ทดแทนรถแอร์เก่า ร่าง TOR ใน 1 เดือน ประมูลจบเซ็นสัญญาต้นปี 70 รับมอบรถปลายปี 70 มีรถใหม่ EV และ NGV รวม 3,000 คัน ลดต้นทุนเชื้อเพลิง-ซ่อมบำรุง-บริการไปอีก 7 - 10 ปี
วันที่ 19 ต.ค. 2569 องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) ได้ลงนามบันทึกข้อตกลงคุณธรรม (Integrity Pact) โครงการเช่ารถโดยสารประจำทางปรับอากาศพลังงานสะอาด (EV) จำนวน 800 คัน ร่วมกับคณะผู้สังเกตการณ์จากองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) และผู้แทนกรมบัญชีกลาง พร้อมกับมีการประชุมคณะกรรมการจัดทำร่างขอบเขตของงาน (TOR) โครงการฯ เป็นครั้งแรก (Kick Off Meeting)
นายกิตติกานต์ จอมดวง จารุวรพลกุล ผู้อำนวยการ ขสมก. เปิดเผยว่า โครงการเช่ารถเมล์ EV จำนวน 800 คัน วงเงิน รวม 8,400 ล้านบาท เป็นโครงการต่อเนื่องจาก รถเมล์ EV จำนวน 1,520 คัน โดย ขสมก.ซึ่งได้รับจัดสรรงบปี 2570 แล้ว มีเป้าหมายเพื่อ จัดหารถโดยสารใหม่มาทดแทนรถโดยสารปรับอากาศที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซล ซึ่งบางส่วนมีอายุการใช้งานประมาณ 30 ปี และลดต้นทุนด้านเชื้อเพลิงและต้นทุนการซ่อมบำรุงสูงและปัญหาจัดหาอะไหล่
โดยจะใช้เวลาในการจัดทำร่าง TOR ประมาณ 1 เดือน จากนั้นจะประกาศร่าง TOR เพื่อรับฟังคำวิจารณ์ ช่วงเดือนพ.ย. 2569 และประกวดราคาด้วยวิธีการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) ได้ข้อสรุปช่วงปลายเดือนม.ค.2570 ลงนามสัญญาไม่เกินเดือนมี.ค. 2570 และจะเร่งรัดการรับมอบรถภายในปลายปี 2570
“หลักของ TOR เช่ารถโดยสาร EV จำนวน 800 คัน จะใกล้เคียงกับการเช่ารถโดยสาร EV จำนวน 1,520 คัน เช่น ใช้วัตถุดิบหรือชิ้นส่วนที่ผลิตในประเทศ (Local Content) ในการประกอบรถโดยสารไม่น้อยกว่า 40% เป็นต้น “
นายกิตติกานต์กล่าวว่า ในขณะเดียวกัน ตามขั้นตอน จะต้องนำเสนอคณะกรรมการ (บอร์ด) ขสมก.เพื่อขออนุมัติโครงการก่อน ซึ่งคาดว่าจะมีการแต่งตั้งบอร์ดขสมก.ชุดใหม่ในพ.ย.นี้ หลังบอร์ดเห็นชอบจะเสนอครม.อนุมัติต่อไป ส่วนการจัดทำร่าง TOR สามารถดำเนินการคู่ขนานไปได้เนื่องจากได้รับงบประมาณปี 70 แล้ว
“ทั้ง 2 โครงการจะทำให้ขสมก.มีรถโดยสาร EV จำนวน 2,320 คัน รวมกับรถ NGV ที่มีอยู่ประมาณ 700-800 คัน จะทำให้ ขสมก.มีรถโดยสารสำหรับให้บริการประมาณ 3,000 คัน ซึ่งประเมินว่าเพียงพอต่อการให้บริการในปัจจุบันจนถึงช่วง 7-10 ปีข้างหน้า แต่หากมีการปรับเปลี่ยนเส้นทางหรือรูปแบบการให้บริการ อาจต้องพิจารณาความต้องการรถเพิ่มเติมในอนาคต”
ในส่วนของกลุ่มรถโดยสารครีมแดงนั้น หลังมีรถ EV 1,520 คัน เข้ามาให้บริการทดแทน ขสมก.จะพิจารณาการใช้ประโยชน์ เช่น กรณีเกิดวิกฤติ เหมือนน้ำท่วมที่ผ่านมา หรือ กรณีต้องใช้วิ่งเป็นรถเฉพาะกิจ เปรียบเทียบกับภาระที่ต้องดูแล เนื่องจากเป็นรถเก่า และใช้เครื่องยนต์ดีเซลที่ส่งต่อสิ่งแวดล้อม โดยจะคัดเลือกรถโดยสารครีมแดงกลุ่มหนึ่งที่ยังมีสภาพดีและยังสามารถมาปรับปรุงได้
การลงนามบันทึกข้อตกลงคุณธรรมครั้งนี้ มีการแต่งตั้งผู้สังเกตการณ์ประจำโครงการ 3 คน โดยมีนางสุภาภรณ์ ภคสิริกุล เป็นผู้นำทีมผู้สังเกตการณ์ โดยยันว่า ผู้สังเกตการณ์ต้องมีความเป็นอิสระ สามารถให้ความเห็นหรือคำแนะนำใด ๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะในเรื่องการปฏิบัติตามระเบียบหรือแนวทางต่าง ๆ ว่าเป็นไปตามที่กรมบัญชีกลางกำหนดหรือไม่ แต่ในเรื่องการอนุมัติหรือไม่อนุมัติโครงการ ผู้สังเกตการณ์จะไม่เข้าไปแทรกแซงการตัดสินใจของเจ้าของโครงการ
หากพบสิ่งผิดปกติในโครงการ ผู้สังเกตการณ์จะรายงานไว้ในรายงานประจำเดือน หรือหากเป็นเรื่องที่มีนัยยะสำคัญ ก็จะรายงานให้ผู้บริหารรับทราบ เพื่อให้ผู้บริหารนำไปประกอบการพิจารณาต่อไป
ด้านตัวแทนกรมบัญชีกลางระบุว่า ข้อตกลงคุณธรรมเป็นกลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงานรัฐ ผู้ประกอบการ และผู้สังเกตการณ์ ตามกฎหมายจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 โดยผู้สังเกตการณ์จะติดตามกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างตั้งแต่จัดทำขอบเขตของงาน (TOR) ไปจนถึงการเบิกจ่ายเงินงวดสุดท้าย พร้อมจัดทำรายงานผลการสังเกตการณ์เป็นรายเดือน
หากพบข้อสงสัยหรือประเด็นที่ต้องชี้แจง หน่วยงานเจ้าของโครงการต้องตอบข้อสังเกตภายในระยะเวลาที่กำหนด โดยทั่วไปคือ 15 วัน หากยังไม่มีคำชี้แจงหรือข้อสงสัยไม่ได้รับการคลี่คลาย อาจมีการจัดทำรายงานเพิ่มเติมและเสนอคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องพิจารณา ทั้งนี้ การมีข้อสังเกตไม่ได้หมายความว่าหน่วยงานกระทำการทุจริต แต่เป็นกลไกตรวจสอบเพื่อให้กระบวนการดำเนินงานโปร่งใสและตรวจสอบได้
