กรมธุรกิจพลังงานเร่งทบทวนแผนบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิง(Oil Plan) ใหม่ ชงเสนอรัฐบาลชุดใหม่ หลังจากไทยปรับเป้าหมายNet Zeroเร็วขึ้น 15 ปีเป็นปีค.ศ.2050 และ Oil Peakเลื่อนจากปีค.ศ. 2030 มาจากการใช้น้ำมันโลกที่โตขึ้นต่อเนื่อง ส่วนหนึ่งเกิดจากธุรกิจดาต้า เซ็นเตอร์ที่ขยายตัว ทำให้มีการสำรองน้ำมันดีเซลเป็นจำนวนมากเพื่อใช้ในเครื่องปั่นไฟ เพื่อป้องกันไฟฟ้าดับ
นายสราวุธ แก้วตาทิพย์ อธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน (ธพ.) เปิดเผยว่า ขณะนี้กรมธุรกิจพลังงานอยู่ระหว่างการทบทวนแผนบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิง(Oil Plan) ใหม่ เนื่องจากประเทศไทยปรับเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero )เร็วขึ้น 15 ปีจากเดิมในปีค.ศ.2065 เป็นปีค.ศ.2050 และสถานการณ์ความต้องการใช้น้ำมันโลกเปลี่ยนแปลงไป จากเดิมที่คาดการณ์ว่าความต้องการใช้น้ำมันโลกถึงจุดสูงสุด( Oil Peak)ในปีค.ศ. 2030 (พ.ศ.2573 ) แต่ในปี2568 องค์การพลังงานระหว่างประเทศ( IEA)และกลุ่มประเทศผู้ผลิตน้ำมัน (OPEC)รายงานผลการศึกษา ระบุว่าจะไม่เกิด Oil Peakในขึ้นปีค.ศ.2030 จากเดิมที่เคยคาดการณ์ไว้ เนื่องจากพบว่าความต้องการใช้น้ำมันโลกยังทยอยเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง เมื่อOil Peak เลื่อนออกไปย่อมส่งผลกระทบต่อการพยากรณ์การใช้น้ำมันของประเทศไทยที่เคยทำไว้
ส่วนสาเหตุที่Oil Peak เลื่อนไปอย่างไม่มีกำหนด มาจากรูปแบบการใช้น้ำมันเพิ่มขึ้นในหลายเซ็คเตอร์อาทิ ยานยนต์ไฟฟ้า(อีวี)ไม่ได้โตเร็วอย่างที่คิด ,การขนส่งทางอากาศและทางเรือเติบโตเร็วมากและที่สำคัญความต้องการใช้น้ำมันเพิ่มขึ้นเกิดจากพฤติกรรมใหม่ของธุรกิจดาต้า เซ็นเตอร์ที่ต้องการใช้ไฟฟ้าสูงมากและสม่ำเสมอ ห้ามเกิดไฟฟ้าดับ ทำให้ผู้ประกอบการ Data Center ต้องมีเครื่องปั่นไฟสำรองที่ใช้น้ำมันดีเซลเผื่อเกิดสถานการณ์ฉุกเฉิน เช่น บริษัท VNET Group ของจีน ผู้ให้บริการดาต้า เซ็นเตอร์รายใหญ่อันดับ 2 ของโลก มีการลงทุนดาต้า เซ็นเตอร์ขนาด 300 เมกะวัตต์ แต่ต้องติดตั้งเครื่องปั่นไฟดีเซลสำรองไว้เพื่อเป็น backup มากถึง 300 เครื่อง มีการเก็บสต็อกน้ำมันดีเซลเป็นจำนวนมากเพื่อสำรองไว้ใช้เดินเครื่องปั่นไฟ
สำหรับประเทศไทยพบว่า กลุ่มผู้ลงทุนดาต้า เซ็นเตอร์ ที่ได้รับส่งเสริมการลงทุนจากบีโอไอจำนวน 20กว่าราย ได้ยื่นหนังสือมายังกรมธุรกิจพลังงานเพื่อขออนุมัติเพื่อสร้างถังน้ำมันสำรองใช้ในเครื่องปั่นไฟฟ้าเเผื่อฉุกเฉินในโครงการดาต้า เซ็นเตอร์ด้วย เบื้องต้นเฉลี่ยรายละ 100ถัง คิดเป็นปริมาณสำรองน้ำมัน 3ล้านลิตรต่อราย หรือรวมแล้วกว่า 60 ล้านลิตร
นายสราวุธ กล่าวว่า ในร่างแผนOil Plan ทิศทางการใช้น้ำมันจะต้องกรีนขึ้นเพื่อให้สอดคล้องกัยเป้าหมายNet Zeroของประเทศ โดยน้ำมันอากาศยาน(Jet)ก็มีเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน( Sustainable Aviation Fuel :SAF) ส่วนน้ำมันเรือเดินทะเล ก็มีการใช้น้ำมันเตากำมะถันต่ำที่มีส่วนผสมของเชื้อเพลิงชีวภาพ(B24 VLSFO )ส่วนน้ำมันบนบก ก็ต้องพิจารณาว่าจะได้รับผลกระทบจากการใช้EVมากน้อยแค่ไหน รวมทั้งส่งเสริมการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพ(Biofuel)ทั้งไบโอดีเซล(บี100)และเอทานอลเพื่อผสมในน้ำมันเป็นแก๊สโซฮอล์และดีเซล แม้ว่าจะมีราคาสูงกว่าน้ำมันฟอสซิล แต่ต้องส่งเสริมน้ำมันชีวภาพเพราะไทยการผลิตได้เอง เพียงแต่ต้องมาหารือเรื่องราคาที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้กระทบต่อผู้บริโภค
ขณะเดียวกัน ทางกรมธุรกิจพลังงานจะมีการเพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งน้ำมันทางท่อให้มากขึ้น เพื่อลดการขนส่งน้ำมันทางบก หลังพบว่าโรงกลั่นน้ำมันรายใหญ่บางรายมีรถขนส่งน้ำมันออกจากโรงกลั่นมากถึง 900 เที่ยวต่อวันเพื่อส่งน้ำมันไปยังคลังต่างๆรวมถึงสถานีบริการน้ำมัน ทำให้แต่ละปีรัฐใช้งบประมาณในการซ่อมบำรุงถนนและลดการเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนนด้วย โดยกรมฯจะหารือกับกรมสรรพสามิตในการย้ายจุดเก็บภาษีสรรพสามิตจากต้นทางไปปลายทางที่คลังน้ำมันที่สุดปลายท่อขนส่งแทน เพื่อลดภาระของผู้ประกอบการ เนื่องจากการขนส่งน้ำมันทางบกจะถูกเก็บภาษีผ่านมิเตอร์ดิจิทัล ณ จุดเริ่มต้นที่โรงกลั่นน้ำมัน ใช้เวลาขนส่งไปยังปลายทางอีก 2-3 วัน กว่าจะสามารถจำหน่ายน้ำมันได้ โดยเตรียมเสนอขออนุมัติต่อกพช.และรัฐบาลใหม่ต่อไป
ปัจจุบันไทยมีโครงการขยายระบบท่อขนส่งน้ำมันจากศรีราชา-สระบุรี มีความยาว 255 กิโลเมตร และท่อขนส่งน้ำมันจากคลังน้ำมันบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ไปยังพิจิตร และมีโครงการขยายระบบท่อขนส่งสายเหนือระยะที่ 3 (อ่างทอง-สระบุรี) ระยะทาง 52 กม.เป็นการลงทุนของบริษัท บาฟส์ขนส่งทางท่อ จำกัด (BPT) ร่วมกับบริษัท ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด (แทปไลน์) เพื่อเชื่อมระบบโครงข่ายท่อขนส่งน้ำมันของประเทศให้ครอบคลุมพื้นที่ภาคเหนือและภาคตะวันออกได้อย่างสมบูรณ์
“การจัดทำแผนน้ำมันต้องมองปัจจัยใหม่ๆที่เกิดขึ้น ทั้งดีมานด์ เทรนด์โลกด้านพลังงาน การบริหารจัดการเชื้อเพลิงชีวภาพ เอทานอล บี 100 น้ำมัน SAF การใช้รถ EV ตอนนี้เริ่มชะลอตัวเทียบกับช่วงก่อนหน้านี้ที่โตแบบก้าวกระโดด รวมถึงปีนี้ต้องไปดูผลกระทบหลังกองทุนน้ำมันฯยกเลิกการชดเชยน้ำมันชีวภาพ จะทำยังไงมีผลกระทบอะไรบ้าง ประเด็นเหล่านี้ต้องจัดทำเป็นร่างแผนนั้นไว้เพื่อรอเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานคนใหม่
