การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย ก่อตั้งขึ้น เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 2521 ซึ่งตรงกับ ที่ทั่วโลกกำลังเกิดภาวะน้ำมันขาดแคลน หรือที่เรียกกันว่า วิกฤติการณ์น้ำมันโลกครั้งที่ 2
โดยรัฐบาลในขณะนั้น มีวัตถุประสงค์ให้การปิโตรเลียมฯ เร่งจัดหาน้ำมันมาใช้ในประเทศให้เพียงพออย่างเร่งด่วน พร้อมกับจัดหาปิโตรเลียมจากแหล่งในประเทศเพิ่มเติม เพื่อลดการพึ่งพาน้ำมันดิบจากต่างประเทศเพียงฝ่ายเดียว
ภาระอันหนักหน่วงดังกล่าว ได้เป็นแรงสนับสนุนให้ ปตท. มุ่งจัดหาปิโตรเลียมจากแหล่งในประเทศเพิ่มเติม จนเป็นผลให้ประเทศไทยสามารถพึ่งพาตนเองทางด้านพลังงานได้ในระดับหนึ่ง และช่วย ลดการสูญเสียเงินตราต่างประเทศได้เป็นจำนวนมาก
1 ตุลาคม 2544 หรือ 23 ปีต่อมา บริษัท ปตท. จำกัด ( มหาชน ) หรือ ปตท. ได้ถูกจดทะเบียนจัดตั้งขึ้น โดยการแปลงสภาพ จากการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย รับโอนกิจการ สิทธิ หนี้ ความรับผิด สินทรัพย์ และพนักงานทั้งหมด ภายใต้พระราชบัญญัติทุนรัฐวิสาหกิจ พ.ศ. 2542
จวบจนวันนี้ ปตท.กำลังจะมีอายุครบ 40 ปีในเดือนธันวาคม หลังจาก ได้ทำหน้าที่ “บริษัทน้ำมันแห่งชาติ” ที่พัฒนาประสิทธิภาพในการทำงานมาอย่างต่อเนื่อง จนสามารถแข่งขันกับบริษัทพลังงานทั้งในและนอกประเทศ เพื่อสร้างความมั่นคงทางพลังงานให้คนไทย
ภายใต้แนวทางการทำธุรกิจแบบมีส่วนร่วม ตอบโจทย์หลักของความยั่งยืน 3 ด้านคือ People , Planet และ Prosperity ในการมุ่งสู่เป้าหมายการเติบโตอย่างยั่งยืนของทุกภาคส่วน โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
การเติบโตของ ปตท. ภายใต้หลัก 3 P นี้ ได้สะท้อนอยู่ในทุกภารกิจ และกิจกรรมเพื่อส่งเสริมสังคมและชุมชนให้แข็งแรง ไปพร้อมกับการดูแลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศ ให้มีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืนของทุกภาคส่วนในสังคมไทย
ทั้งหมดนี้อยู่ภายใต้สำนึกของหลักธรรมาภิบาล โปร่งใส ตรวจสอบได้ ของปตท.