ธุรกิจร้านอาหารบริการด่วนนับว่าเป็นหนึ่งในธุรกิจร้านอาหารที่มีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงหลายปีที่ผ่านมาอัตราการขยายตัวของธุรกิจร้านอาหารบริการด่วนมาจากธุรกิจฟาสต์ฟู้ดส์ ธุรกิจร้านอาหารที่เข้าข่ายแนวคิดธุรกิจอาหารบริการด่วนนั้นมีอยู่หลากหลายประเภท เช่น ร้านอาหารไทย/จีนประเภทจานด่วน ร้านกาแฟพรีเมี่ยมที่หันมาเพิ่มเมนูประเภทเบเกอรี่ แซนวิช และสลัดต่างๆ ร้านจำหน่ายเฉพาะเบเกอรี่ เค็กและแซนวิช ร้านจำหน่ายสเต็ก เป็นต้น จุดเปลี่ยนที่น่าจับตามองในช่วงระยะต่อไปนั้นอัตราการขยายตัวของธุรกิจฟาสต์ฟู้ดส์นั้นอยู่ในเกณฑ์ที่ไม่สูงมากนัก ในขณะที่ธุรกิจร้านอาหารบริการด่วนประเภทที่รวมอาหาร-เบเกอรี่และเครื่องดื่มอยู่ในร้านเดียวกันนั้นมีแนวโน้มเติบโตสูง
อย่างไรก็ตามการขยายตัวของธุรกิจร้านอาหารบริการด่วนที่ไม่ใช่ร้านอาหารประเภทฟาสต์ฟู้ดส์นั้นมีโอกาสขยายตัวได้อีกมากในประเทศไทย ซึ่งจะเห็นได้จากมีกลุ่มนักลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศเข้าเปิดตัวสินค้าในกลุ่มธุรกิจนี้ รวมทั้งยังมีโอกาสที่จะก้าวไปขยายตัวในลักษณะแฟรนไชส์ในต่างประเทศอีกด้วยโดยอาศัยประเทศไทยเป็นฐาน ประเทศเป้าหมายคือ จีนและอินเดีย
บริษัท ศูนย์วิจัยกสิกรไทย จำกัด คาดว่าในปี 2550 ธุรกิจร้านอาหารบริการด่วนในประเทศไทยมีมูลค่า 21,000 ล้านบาท เมื่อเทียบกับในปี 2549 แล้วเพิ่มขึ้นร้อยละ 8.0 โดยธุรกิจอาหารบริการด่วนนั้นแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ ธุรกิจร้านอาหารประเภทฟาสต์ฟู้ดส์ และร้านอาหารบริการด่วนที่มีจุดเด่นเฉพาะตัว เช่น ร้านอาหารไทย/จีนประเภทจานด่วน ร้านกาแฟพรีเมี่ยม ร้านจำหน่ายเฉพาะเบเกอรี่ เค็กและแซนวิช ร้านจำหน่ายสเต็ก เป็นต้น ซึ่งความเคลื่อนไหวของธุรกิจร้านอาหารบริการด่วนในไทยแยกออกเป็นดังนี้
1.ธุรกิจร้านอาหารประเภทฟาสต์ฟู้ดส์ ปัจจุบันธุรกิจร้านอาหารประเภทฟาสต์ฟู้ดส์ยังต้องเผชิญกับการแข่งขันค่อนข้างรุนแรง โดยเฉพาะผู้บริโภคเริ่มสนใจในเรื่องโภชนาการและคุณค่าของอาหารมากขึ้น ดังนั้นทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในธุรกิจร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดส์ด้วยการปรับเมนูอาหารที่หันไปเน้นอาหารเพื่อสุขภาพมากยิ่งขึ้น
คาดว่ามูลค่าตลาดของธุรกิจฟาสต์ฟู้ดส์ในปี 2550 เท่ากับ 14,000 ล้านบาท หรือมีสัดส่วนคิดเป็นประมาณร้อยละ 67 ของมูลค่าธุรกิจร้านอาหารบริการด่วนทั้งหมด ปัจจุบันสีสันของการแข่งขันในกลุ่มฟาสต์ฟู้ดส์ส่วนใหญ่จะอยู่ที่ฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทไก่ และพิซซ่า ดังนี้
1.1.ฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทไก่ ฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทนี้มีสัดส่วนประมาณร้อยละ 50 ของมูลค่าธุรกิจฟาสต์ฟู้ดส์ทั้งหมด โดยคาดว่ามูลค่าของฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทไก่ในปี 2550 เท่ากับ 7,000 ล้านบาท ซึ่งการแข่งขันจะอยู่ที่ฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทไก่ทอด และคาดว่ามีอัตราการขยายตัวร้อยละ 6.0 ฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทนี้ได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่อง
1.2.ฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทแฮมเบเกอร์ คาดว่ามูลค่าตลาดของฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทแฮมเบเกอร์ในปี 2550 เท่ากับ 3,000 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 21.4 ของมูลค่าตลาดรวมของธุรกิจฟาสต์ฟู้ดส์ทั้งหมด และคาดว่ามีอัตราการขยายตัวประมาณร้อยละ 8.0 ในปัจจุบันการแข่งขันในฟาสต์ฟู้ดส์กลุ่มนี้ไม่ดุเดือดมากนัก ความเคลื่อนไหวที่สำคัญคือ การที่เจ้าของธุรกิจโรงภาพยนต์เข้าซื้อกิจการฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทแฮมเบเกอร์ คาดว่าจะส่งเสริมให้ยอดจำหน่ายของฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทแฮมเบเกอร์เพิ่มขึ้น และมีกิจกรรมทางการตลาดเพิ่มขึ้นในปี 2550
1.3.ฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทพิซซ่า คาดว่ามูลค่าตลาดของฟาสต์ฟู้ดส์ประเภทพิซซ่าในปี 2550 เท่ากับ 4,000 ล้านบาท หรือมีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 28.6 ของมูลค่าธุรกิจอาหารบริการด่วนทั้งหมด และคาดว่ามีขยายตัวร้อยละ 8.0 การแข่งขันในธุรกิจพิซซ่าเพิ่มความรุนแรงมากยิ่งขึ้นโดยเฉพาะจากผู้ประกอบการรายใหญ่ 2 ราย ส่วนผู้ประกอบการรายเล็กต้องพยายามสร้างจุดแตกต่างจึงมีการเปิดช่องทางการจำหน่ายใหม่ในร้านสะดวกซื้อในปั๊มน้ำมัน และในซุปเปอร์มาร์เก็ต เน้นการจำหน่ายในลักษณะซื้อกลับบ้าน เป็นการอุดช่องว่างทางการตลาดของผู้ประกอบการรายใหญ่ที่เน้นตลาดนั่งรับประทานในร้านและการให้บริการส่งนอกสถานที่
2.กลุ่มร้านอาหารบริการด่วนที่มีจุดเด่นเฉพาะตัว คาดว่าในปี 2550 กลุ่มอาหารบริการด่วนที่มีเฉพาะตัวมีมูลค่าตลาดประมาณ 7,000 ล้านบาทหรือร้อยละ 33.0 ของมูลค่าธุรกิจอาหารบริการด่วนทั้งหมด ธุรกิจกลุ่มนี้แม้ว่ามูลค่าจะยังน้อยกว่าธุรกิจร้านอาหารประเภทฟาสต์ฟู้ดส์ แต่นับว่าเป็นธุรกิจที่น่าจับตามอง เนื่องจากมีอัตราการขยายตัวเฉลี่ยอยู่ในเกณฑ์สูงประมาณร้อยละ 15.0 อย่างต่อเนื่องตลอดระยะ 5 ปีที่ผ่านมา ซึ่งนับว่าสูงกว่าอัตราการขยายตัวของทั้งธุรกิจฟาสต์ฟู้ดส์และธุรกิจร้านอาหารที่มีการบริการเต็มรูปแบบที่มีอัตราการขยายตัวเฉลี่ยเพียงร้อยละ 5-7 ธุรกิจร้านอาหารบริการด่วนที่มีจุดเด่นที่มีแนวโน้มเติบโตในปี 2550 ได้แก่ ร้านกาแฟพรีเมี่ยมที่หันมาเพิ่มเมนูประเภทเบเกอรี่ แซนวิช และสลัดต่างๆ ร้านจำหน่ายเฉพาะเบเกอรี่ เค็กและแซนวิช
ทั้งนี้อิงกับกระแสความนิยมบริโภคกาแฟสดที่ยังมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่อง และการยอมรับในการบริโภคขนมปังและผลิตภัณฑ์เบเกอรี่เป็นอาหารจานด่วนเพื่อสุขภาพ โดยเฉพาะแซนวิชซึ่งสามารถดัดแปลงและปรุงแต่งรสชาติได้หลากหลายตามความนิยมในการบริโภคของแต่ละคน ซึ่งนอกจากจะมีให้เลือกได้หลากหลายแล้วยังเป็นเมนูเพื่อสุขภาพที่อุดมไปด้วยโภชนาการและไขมันต่ำอีกด้วย นับว่าตอบสนองกระแสความต้องการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพได้เป็นอย่างดี
