องค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ (Transparency International หรือ TI) ประกาศดัชนีการรับรู้การทุจริต (Corruption Perceptions Index: CPI) ประจำปี 2568 (ประกาศเมื่อวันที่ 10 ก.พ. 2569) ผลปรากฏว่าประเทศไทยได้คะแนนเพียง 33 จาก 100 คะแนนเต็ม
สถานะของประเทศไทยในเวทีโลกขณะนี้รั้งอยู่ที่อันดับ 116 จาก 182 ประเทศทั่วโลก โดยคะแนน 33 คะแนนในปีนี้ ถือเป็นระดับที่ต่ำที่สุดในรอบ 19 ปี และเป็นอันดับที่ต่ำที่สุดนับตั้งแต่มีการจัดอันดับโดย TI เป็นต้นมา
ข้อมูลระบุชัดเจนว่าคะแนนของไทยมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2555 โดยในปี 2567 เคยได้ 34 คะแนน และในปี 2565 เคยสูงถึง 36 คะแนน การลดลงครั้งนี้จึงเป็นการตอกย้ำภาพลักษณ์ความไม่โปร่งใสที่ฝังรากลึก
เมื่อเปรียบเทียบในกลุ่มประเทศอาเซียน 11 ประเทศ ไทยร่วงไปอยู่อันดับที่ 8 ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่น่าสะเทือนใจอย่างยิ่ง เนื่องจากคะแนนของไทยต่ำกว่าเพื่อนบ้านหลายประเทศ โดยสิงคโปร์ ได้ 84 คะแนน ซึ่งเป็นอันดับ 1 อาเซียน / อันดับ 3 ของโลก) บรูไน ได้ 63 คะแนน มาเลเซีย ได้ 52 คะแนน เวียดนาม ได้ 41 คะแนน ซึ่งมีแนวโน้มคะแนนเพิ่มขึ้นต่อเนื่องจากการปฏิรูปสถาบันกำกับดูแล ขณะที่ลาว และ อินโดนีเซีย ได้ 34 คะแนน ซึ่งสูงกว่าไทย 1 คะแนน
สำหรับไทย ได้ 33 คะแนน ซึ่งตามหลังลาวและเวียดนามอย่างชัดเจน) และมีคะแนนเหนือกว่าเพียง ฟิลิปปินส์ (32), กัมพูชา (20) และเมียนมา (16) เท่านั้น
ดร.มานะ นิมิตรมงคล ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) หรือ ACT กล่าวว่าสถานการณ์นี้ถือว่าเข้าขั้น "เลวร้ายมาก" โดยวิเคราะห์สาเหตุหลักที่ฉุดคะแนนไทยไว้ดังนี้:
นโยบายรัฐบาลล้มเหลว : ในช่วงกว่า 2 ปีของ 3 รัฐบาลที่ผ่านมา แทบไม่มีนโยบายหรือมาตรการต่อต้านคอร์รัปชันที่เป็นรูปธรรม ทำให้คนโกงทั้งในภาครัฐและเอกชนขาดความยำเกรง
วิกฤติระบบราชการและยุติธรรม : ปัญหาเชิงโครงสร้างที่ขาดธรรมาภิบาล ไม่เปิดเผยข้อมูล และความอ่อนแอของกระบวนการยุติธรรมตั้งแต่ ตำรวจ อัยการ ศาล ไปจนถึงองค์กรอิสระที่ไม่สามารถเป็นที่พึ่งในการตรวจจับคนโกงตัวใหญ่ได้
เหตุการณ์อื้อฉาว : กรณีตึก สตง. ถล่มเมื่อต้นปี 2568 เป็นตัวแปรสำคัญที่สะท้อนถึงความบกพร่องในการป้องกันทุจริตอย่างรุนแรง
การคอร์รัปชันทุกวงการ : ปัญหาการทุจริตกระจายตัวไปทั่ว ทั้งในวงการสงฆ์ และวงการเมือง โดยที่ประชาชนไม่มีโอกาสรับรู้ความจริงหรือเรียกร้องความยุติธรรมได้
อย่างไรก็ตาม ในขณะที่ไทยดิ่งลง ประเทศอย่างเวียดนามและติมอร์เลสเตกลับมีคะแนนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจากการปฏิรูปโครงสร้าง ส่วนในระดับโลก ประเทศที่สะอาดที่สุดยังคงเป็น เดนมาร์ก (89 คะแนน) และฟินแลนด์ (88 คะแนน)
รายงานจาก TI ยังชี้ให้เห็นว่า ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกเกิดความไม่พอใจของประชาชนต่อการทุจริตมากขึ้น จนนำไปสู่การประท้วงใหญ่ในหลายประเทศ เช่น อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์ เนื่องจากประชาชนมองว่าผู้มีอำนาจใช้ตำแหน่งเพื่อผลประโยชน์ส่วนตัว แต่ล้มเหลวในการให้บริการสาธารณะและทำเศรษฐกิจให้มั่นคง ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนภัยที่ประเทศไทยไม่อาจมองข้ามได้อีกต่อไป หากยังไม่มีการปฏิรูปเชิงโครงสร้างอย่างจริงจังอันดับของไทยอาจดิ่งลงสู่จุดที่ยากจะกอบกู้ในอนาคต