กรุงเทพฯ เตรียมกลับมาคึกคักด้วยสีสันแห่งศิลปะร่วมสมัยอีกครั้ง กับเทศกาลศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ “บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ 2026” (Bangkok Art Biennale 2026) ครั้งที่ 5 ที่จะเปลี่ยนสถานที่สำคัญทั่วเมืองให้กลายเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้และแรงบันดาลใจ ผ่านผลงานศิลปะกว่า 200 ชิ้น จากศิลปิน 72 คน 29 สัญชาติ ภายใต้แนวคิด “นางฟ้า ผจญมาร” (Angels and Mara) เปิดให้เข้าชมระหว่างวันที่ 29 ตุลาคม 2569 – 28 กุมภาพันธ์ 2570
นี่คืออีกหนึ่งเทศกาลที่ชวนออกไปค้นพบกรุงเทพฯ ในมุมมองใหม่ เพราะการชมงานศิลปะครั้งนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงภายในหอศิลป์หรือพิพิธภัณฑ์ แต่ยังพาผู้ชมเดินทางเข้าสู่พื้นที่ประวัติศาสตร์ วัดสำคัญของไทย และแลนด์มาร์กใจกลางเมือง ที่ซึ่งศิลปะร่วมสมัยเข้ามาสนทนากับมรดกทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของผู้คนได้อย่างน่าสนใจ
Bangkok Art Biennale จัดขึ้นทุก 2 ปี โดยมูลนิธิ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ ร่วมกับบริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) และเครือข่ายพันธมิตรทั้งภาครัฐและเอกชน นับตั้งแต่การจัดงานครั้งแรกในปี 2561 เทศกาลนี้ได้กลายเป็นเวทีสำคัญที่นำศิลปะร่วมสมัยจากทั่วโลกมาพบกับทุนทางศิลปวัฒนธรรมของกรุงเทพมหานคร
สำหรับปี 2569 แนวคิด “นางฟ้า ผจญมาร” ชวนผู้ชมสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างพลังที่ดูเหมือนอยู่ตรงข้ามกัน ไม่ว่าจะเป็นความดีและความชั่ว ความงามและความน่ากลัว ชีวิตและความตาย ตลอดจนความเชื่อและความจริง ผ่านมุมมองและภาษาทางศิลปะที่แตกต่างกันของศิลปินนานาชาติ
ผลงานแต่ละชิ้นจึงไม่ได้มีเพียงความงามให้ชื่นชม แต่ยังเปิดพื้นที่ให้ผู้ชมตั้งคำถาม ตีความ และเชื่อมโยงประสบการณ์ของตนเองเข้ากับประเด็นต่าง ๆ ในสังคมร่วมสมัย
เสน่ห์สำคัญของเทศกาลอยู่ที่การกระจายผลงานไปยังสถานที่จัดแสดง 11 แห่งทั่วกรุงเทพฯ ทำให้การชมศิลปะกลายเป็นส่วนหนึ่งของการเดินทางท่องเที่ยวเมืองหลวง ตั้งแต่ย่านเมืองเก่าและริมแม่น้ำเจ้าพระยา ไปจนถึงย่านธุรกิจและแหล่งชอปปิงสมัยใหม่
สถานที่จัดแสดงประกอบด้วย
• วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร (วัดโพธิ์)
• วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร
• วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร
• มิวเซียมสยาม
• หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC)
• วัน แบงค็อก (One Bangkok)
• เซ็นทรัลเวิลด์
• สยามพารากอน
• พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
• หอศิลป์มหาวิทยาลัยศิลปากร
• สมาคมฝรั่งเศสกรุงเทพ (Alliance Française Bangkok)
แต่ละแห่งมีเอกลักษณ์แตกต่างกัน ทั้งสถาปัตยกรรม ประวัติศาสตร์ และบรรยากาศโดยรอบ นักท่องเที่ยวจึงสามารถวางแผนเที่ยวชมงานศิลปะควบคู่กับการเดินชมเมือง แวะพิพิธภัณฑ์ ไหว้พระ หรือสัมผัสวิถีชีวิตในย่านเก่าแก่ของกรุงเทพฯ ได้ในทริปเดียว
เปิดไฮไลต์ผลงานเด่นจากศิลปินทั่วโลก
หนึ่งในผลงานที่น่าจับตา คือ “Memento Mori” ของ เลโกะ อิเคมูระ (Leiko Ikemura) ซึ่งจัดแสดง ณ วัดโพธิ์ ผลงานชวนให้ผู้ชมพิจารณาความหมายของความตายและการเกิดใหม่ เชื่อมโยงกับสัญลักษณ์ทางพุทธศาสนา และสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างชีวิตมนุษย์กับวัฏจักรแห่งการเปลี่ยนแปลง
ขณะที่ผลงาน “Wu-san and Ma-san – ‘Angel from Cologne’ and ‘Devil from Cologne’” นำเสนอภาพแทนของพลังสองด้านที่ดูเหมือนขัดแย้งกัน แต่กลับดำรงอยู่ร่วมกันในโลกเดียว สอดคล้องกับแนวคิดหลักของเทศกาลที่ชวนสำรวจความซับซ้อนของสิ่งตรงข้าม
อีกหนึ่งผลงานที่น่าสนใจ คือ “Square (Siamese Triangle)” ของ หลิว เจี้ยนหัว (Liu Jianhua) ศิลปินชาวจีน ซึ่งจัดแสดง ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ถ่ายทอดความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมระหว่างจีนและสยามผ่านเครื่องดินเผาและวัสดุร่วมสมัย ชวนมองประวัติศาสตร์การแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมผ่านภาษาของศิลปะในยุคปัจจุบัน
ด้าน “WOMARA” ผลงานของ ชมพูนุท พุทธา (Chomphunut Phuttha) ศิลปินชาวไทย ใช้ศิลปะการสักเป็นเครื่องมือสำรวจและตั้งคำถามเกี่ยวกับบทบาททางเพศ ขณะที่ เล เหี่ยน มินห์ (Lê Hiền Minh) ศิลปินชาวเวียดนาม นำเสนอ “Lotusthetics” ซึ่งสำรวจภาพจำและการรับรู้เกี่ยวกับผู้หญิงเอเชีย เปิดมุมมองให้ผู้ชมพิจารณาว่าสังคมสร้างความหมายและความคาดหวังต่อผู้หญิงไว้อย่างไร
ส่วน “Vestibule” ของ เพลินจันทร์ วิญญรัตน์ (Ploenchan Vinyaratn) ศิลปินชาวไทย นำวัสดุเหลือใช้ อาทิ เส้นด้ายส่วนเกิน เศษผ้า และกระดาษแข็ง มาสร้างสรรค์เป็นผลงานศิลปะ สะท้อนแนวคิดเรื่องการเปลี่ยนผ่านและการให้ชีวิตใหม่แก่วัสดุที่อาจถูกมองว่าไร้ค่า
สำหรับผู้ที่สนใจศิลปะซึ่งเชื่อมโยงกับความเชื่อและจิตวิญญาณ ผลงานของ เจอ ซิอง (Tcheu Siong) ศิลปินชาวม้ง ถ่ายทอดโลกที่มองไม่เห็นผ่านงานปักมือและภาพบุคคล ตลอดจนสิ่งมีชีวิตที่มีต้นกำเนิดจากความฝันและนิมิต เชื่อมโยงกับวิญญาณ เทพ ภูตผี ความทรงจำ และจักรวาลวิทยาของชาวม้ง
ขณะที่ อัมริต คาร์กี (Amrit Karki) ศิลปินการแสดงชาวเนปาล นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับความเชื่อ จิตวิญญาณ เวลา และการปล่อยวาง เติมมิติทางความคิดให้กับนิทรรศการ และสะท้อนให้เห็นว่าศิลปะสามารถเป็นพื้นที่เชื่อมโยงประสบการณ์ของมนุษย์จากต่างวัฒนธรรมได้อย่างไร
นอกเหนือจากผลงานไฮไลต์ดังกล่าว Bangkok Art Biennale 2026 ยังรวบรวมผลงานจากศิลปินชั้นนำทั้งชาวไทยและต่างประเทศ อาทิ AES+F, Nobuyoshi Araki, Arahmaiani, Mel Chin, Amanda Coogan, Mandy El-Sayegh, Max Hooper Schneider, Yasumasa Morimura, Sun Yuan & Peng Yu, Bill Viola และ Sin Wai Kin
รวมถึง Apulu Pati Tyrell, Yanran Chen, Yuan Goang-Ming, Woo Hannah, Renato Leotta, Htein Lin และศิลปินไทยอย่าง อุดม แต้พานิช มานิต ศรีวานิชภูมิ สาครินทร์ เครืออ่อน และตะวัน วัตุยา ตลอดจนศิลปินอีกจำนวนมากจากเอเชียและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก
ความหลากหลายของศิลปินและรูปแบบการสร้างสรรค์ทำให้เทศกาลครั้งนี้เป็นโอกาสสำหรับผู้ชมในการสัมผัสศิลปะร่วมสมัยหลายแขนง ทั้งงานจัดวาง ภาพถ่าย ประติมากรรม งานสิ่งทอ และศิลปะการแสดง พร้อมเปิดมุมมองใหม่ต่อประเด็นทางสังคม วัฒนธรรม และความเชื่อที่แตกต่างกัน
เที่ยวต่อให้เต็มอิ่มกับ BAB Plus และ BAB Fringe
สำหรับผู้ที่ต้องการสำรวจโลกศิลปะให้ลึกยิ่งขึ้น ยังมีโครงการ BAB Plus และ BAB Fringe ซึ่งช่วยขยายเครือข่ายกิจกรรมออกไปนอกเหนือจากสถานที่จัดแสดงหลัก เชื่อมโยงแกลเลอรี สถาบันศิลปะ และพื้นที่สร้างสรรค์อิสระเข้าด้วยกัน
BAB Plus มีพันธมิตรเข้าร่วม ได้แก่ One Bangkok Art & Culture Space, 100 Tonson Foundation, BANGKOK CITYCITY GALLERY, DIB 26 และ Jim Thompson Art Center โดยแต่ละแห่งจัดนิทรรศการของตนเองในช่วงเวลาเดียวกับเทศกาล และเชื่อมโยงกับแนวคิด “นางฟ้า ผจญมาร”
ส่วน BAB Fringe ร่วมกับ Rongsi 1984+1 Gallery, HELU-TRANS (THAILAND) และ Warin Lab Nomad จัดนิทรรศการอิสระควบคู่ไปกับ BAB 2026 ขยายพื้นที่แห่งการเรียนรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ทางศิลปะไปยังพื้นที่ธนบุรี สมุทรปราการ และสุพรรณบุรี
โครงการทั้งสองจึงเหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่อยากออกเดินทางนอกเส้นทางหลัก ค้นพบแกลเลอรีขนาดเล็ก พื้นที่ศิลปะอิสระ และนิทรรศการที่มีแนวทางเฉพาะตัว ช่วยเติมเต็มประสบการณ์การชมงานศิลปะให้หลากหลายยิ่งขึ้น
ความสำเร็จของ Bangkok Art Biennale ไม่ได้สะท้อนเพียงการเติบโตของวงการศิลปะร่วมสมัยไทย แต่ยังแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของการนำศิลปะและวัฒนธรรมมาเป็นส่วนหนึ่งของการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์
สำหรับ Bangkok Art Biennale 2026 จึงไม่ใช่เพียงเทศกาลที่นำผลงานศิลปะจากทั่วโลกมาจัดแสดงในประเทศไทย แต่ยังเป็นการเปิดพื้นที่ให้กรุงเทพฯ แสดงศักยภาพในฐานะเมืองแห่งศิลปวัฒนธรรม ที่สามารถเชื่อมโยงมรดกทางประวัติศาสตร์เข้ากับความคิดสร้างสรรค์ร่วมสมัยได้อย่างมีชีวิตชีวา
หากกำลังมองหาทริปเที่ยวกรุงเทพฯ ที่ได้ทั้งความเพลิดเพลิน ความรู้ และแรงบันดาลใจ ลองปักหมุดเทศกาลนี้ไว้ในแผนเดินทาง แล้วออกไปค้นพบว่าเบื้องหลังความงามของศิลปะร่วมสมัยนั้น มีเรื่องราว ความเชื่อ และคำถามเกี่ยวกับโลกใบนี้ซ่อนอยู่อีกมากมาย
ผู้สนใจสามารถติดตามข่าวสาร รายละเอียดผลงาน และตารางกิจกรรมเพิ่มเติมได้ทาง Facebook และ Instagram: Bkkartbiennale
สามารถส่งข้อมูลข่าวสารด้านการท่องเที่ยว-อาหารมาได้ที่ อีเมล์ [email protected] หรือ ชมคลิปต่าง ๆ ได้ที่ Youtube :Travel MGR และ Instagram : @travelfoodonline และ TikTok : @travelfoodonline